«Είναι κι αυτός ένας ειρμός της σκέψης, ένας τρόπος
ν’ αρχίσεις να μιλάς για πράγματα που ομολογείς
δύσκολα»
Και σήμερα σκεφτόμουνα πόσο πολύ νοιάζεται για τους πολίτες της η Αγία Ευρωπαϊκή Οικογένεια, η οποία έχει αναπτύξει μια αξιοθαύμαστη ικανότητα να μετατρέπει το ενδιαφέρον της για την υγεία των πολιτών σε φορολογικά έσοδα. Αυτή τη φορά στο στόχαστρο βρίσκονται τα τσιγάρα και τα υπόλοιπα καπνικά προϊόντα, με τις Βρυξέλλες να επικαλούνται την προστασία μας για να προωθήσουν υψηλότερους φόρους.
Η υγεία μας, η υγεία όλων των Ευρωπαίων, όμως, δεν αρχίζει και δεν τελειώνει στην τιμή ενός πακέτου τσιγάρων. Όσοι πιστεύουν ότι η αύξηση της φορολογίας αρκεί για να περιορίσει ουσιαστικά το κάπνισμα, επιλέγουν να αγνοήσουν μια πολύ πιο σύνθετη κοινωνική πραγματικότητα.
Το άγχος που δημιουργεί η ακρίβεια, η επαγγελματική εξουθένωση, η ανασφάλεια για το μέλλον, οι πόλεμοι που δεν λένε να κοπάσουν, οι χαμηλοί μισθοί και οι συντάξεις…
Τι είπα; Πόλεμοι; Εδώ αρχίζει το πραγματικό ενδιαφέρον.
Η υγεία των πολιτών, τα δισεκατομμύρια των Βρυξελλών και η Ουκρανία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η προτεινόμενη φορολογική μεταρρύθμιση θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 14 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον ετησίως στα κράτη-μέλη. Παράλληλα, έχει προτείνει τη σύνδεση της φορολογίας των καπνικών με τη χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Η ίδια Ευρωπαϊκή Ένωση που επικαλείται την προστασία της υγείας μας αναζητά νέους οικονομικούς πόρους για έναν προϋπολογισμό που προβλέπει έως 100 δισεκατομμύρια ευρώ για την Ουκρανία την περίοδο 2028–2034.
Σαφώς, δεν υπάρχει επίσημη απόφαση που να προβλέπει ότι τα πρόσθετα έσοδα από τα τσιγάρα θα κατευθυνθούν ειδικά στην Ουκρανία. Αλλά, όπως λέει και ο λαός, τι κάνει «νιάου νιάου» στα κεραμίδια; Η Ευρώπη αναλαμβάνει τεράστιες οικονομικές υποχρεώσεις και ταυτόχρονα αναζητά νέες πηγές χρηματοδότησης. Η χρονική σύμπτωση, ασφαλώς, δεν αποδεικνύει ότι οι φόροι στα καπνικά σχεδιάστηκαν για την Ουκρανία. Δεν αναιρεί, όμως, την ανάγκη να εξηγήσουν οι Βρυξέλλες με απόλυτη διαφάνεια πώς σκοπεύουν να χρηματοδοτήσουν τις επιλογές τους.
Είναι, λοιπόν, εύλογο να αναρωτηθεί κανείς πόσο από το ενδιαφέρον των Βρυξελλών αφορά πραγματικά την υγεία και πόσο την ανάγκη ενίσχυσης των ευρωπαϊκών ταμείων.
Οι Ευρωπαίοι πολίτες πληρώνουν ήδη το οικονομικό κόστος που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Τώρα καλούνται να πληρώσουν ακόμη περισσότερα και για μια συνήθεια που η Ευρώπη υπόσχεται ότι θα τους βοηθήσει να εγκαταλείψουν, χωρίς να συνοδεύει τη φορολογική επιβάρυνση με αντίστοιχη έμφαση στις μεθόδους απεξάρτησης. Ωστόσο, κάθε φορά που η Ευρώπη επικαλείται την υγεία μας, έχω την αίσθηση πως δεν είναι για καλό… Κάτι χειρότερο ακολουθεί, κι ας ακούγομαι απαισιόδοξη. Πάμε παρακάτω…
Το λαθρεμπόριο που μπορεί να γιγαντωθεί
Η συνεχής αύξηση των τιμών δημιουργεί και έναν πρόσθετο κίνδυνο, τον οποίο καμία ευρωπαϊκή εξαγγελία δεν μπορεί να εξαφανίσει.
Όσο ακριβότερο γίνεται το νόμιμο τσιγάρο, τόσο πιο ελκυστική μπορεί να γίνεται η παράνομη αγορά για όσους δεν καταφέρνουν να διακόψουν το κάπνισμα.
Η ίδια η Κομισιόν υπολογίζει τις ετήσιες φορολογικές απώλειες από το παράνομο εμπόριο καπνικών σε περίπου 13 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι υψηλότεροι φόροι δεν οδηγούν αναπόφευκτα σε περισσότερο λαθρεμπόριο. Χωρίς επαρκείς ελέγχους, όμως, η διαφορά τιμών μπορεί να προσφέρει πρόσθετες ευκαιρίες στα εγκληματικά κυκλώματα.
Και τότε η Ευρώπη θα έχει πετύχει αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα… Να επιβαρύνει περισσότερο τον νόμιμο καταναλωτή, αφήνοντας χώρο στην παράνομη διακίνηση.
Η δημόσια υγεία δεν προστατεύεται μόνο με αυξήσεις φόρων. Προστατεύεται όταν οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση στην ψυχική φροντίδα, στην πρόληψη, στην ενημέρωση και σε πραγματική βοήθεια για την απεξάρτηση. Προστατεύεται και όταν ο άνθρωπος μπορεί να κοιμάται ήσυχος τα βράδια, χωρίς την αγωνία ότι τα χρήματά του μπορεί να χρησιμοποιούνται για τη συνέχιση πολέμων.
Μέχρι τότε, οι Βρυξέλλες μπορούν να συνεχίσουν να μιλούν για το καλό μας… Αρκεί να μας εξηγήσουν γιατί το πρώτο μέτρο που επιλέγουν για την υγεία μας είναι τόσο συχνά εκείνο που γεμίζει τα ταμεία τους, την ώρα που ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός καλείται να χρηματοδοτήσει ολοένα μεγαλύτερες υποχρεώσεις.
Η υγεία μας δεν μπορεί να αποτελεί το πιο βολικό επιχείρημα κάθε φορά που οι Βρυξέλλες χρειάζονται περισσότερα χρήματα. Γιατί είναι τουλάχιστον ειρωνικό να μας ζητούν να πληρώσουμε περισσότερα για να προστατεύσουν τη ζωή μας, την ώρα που εξακολουθούν να δαπανώνται δισεκατομμύρια για έναν πόλεμο που στοιχίζει ανθρώπινες ζωές.
«Λίγες οι νύχτες με φεγγάρι που μ’ αρέσαν.
Τ’ αλφαβητάρι των άστρων που συλλαβίζεις
όπως το φέρει ο κόπος της τελειωμένης μέρας
και βγάζεις άλλα νοήματα κι άλλες ελπίδες,
πιο καθαρά μπορείς να το διαβάσεις»
