Με σημαντικά υψηλότερες χρεώσεις ξεκίνησε ο Νοέμβριος για τα νοικοκυριά που παραμένουν στα πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς τον Οκτώβριο αποτυπώνεται πλέον στις τιμές λιανικής. Οι αυξήσεις φτάνουν έως και το 76%, με τις αποκλίσεις μεταξύ των προμηθευτών να διευρύνονται και το κόστος της κιλοβατώρας να διαμορφώνεται σε αρκετές περιπτώσεις πάνω από τα 25 λεπτά.
Η επιβάρυνση αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, όταν η χρήση κλιματιστικών, ηλεκτρικών θερμαντικών σωμάτων και άλλων συσκευών αυξάνει την κατανάλωση των κατοικιών. Ιδιαίτερα εκτεθειμένα στις ανατιμήσεις είναι τα νοικοκυριά με υψηλές ενεργειακές ανάγκες, ενώ η διαφοροποίηση των χρεώσεων ανάλογα με την κατανάλωση καθιστά πιο σύνθετη τη σύγκριση των διαθέσιμων προγραμμάτων.
Με βάση τις χρεώσεις που είχαν ανακοινώσει οι προμηθευτές έως τις 2 Νοεμβρίου, η μέση τιμή των πράσινων τιμολογίων διαμορφώνεται κοντά στα 28 λεπτά ανά κιλοβατώρα, με τη μέση αύξηση να φτάνει περίπου το 33%. Οι ανατιμήσεις ακολουθούν τη σημαντική άνοδο της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η μέση τιμή της οποίας έκλεισε τον Οκτώβριο στα 197,07 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 156,31 ευρώ τον Σεπτέμβριο, καταγράφοντας αύξηση 26,07%.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τόσο τη δυνατότητα των εταιρειών να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου κόστους όσο και το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων για τη στήριξη των καταναλωτών.
Οι νέες τιμές των παρόχων και οι αυξήσεις έως 76%
Στο πράσινο οικιακό τιμολόγιο της ΔΕΗ, η χρέωση του Νοεμβρίου διαμορφώνεται στα 16,901 λεπτά ανά κιλοβατώρα για μηνιαία κατανάλωση έως 200 kWh, από 15,913 λεπτά τον Οκτώβριο, σημειώνοντας αύξηση 6,2%. Για μεγαλύτερη κατανάλωση, η τιμή της κανονικής ζώνης ανέρχεται στα 28,444 λεπτά ανά κιλοβατώρα, με αύξηση 29,3%.
Στον ΗΡΩΝ, το πράσινο Basic Home διαμορφώνεται στα 25,95 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 14,76 λεπτά τον προηγούμενο μήνα, καταγράφοντας αύξηση 75,8%. Στην Protergia, το Value Special αυξάνεται στα 26,40 λεπτά, από 18,40 λεπτά, με ανατίμηση 43,5%.
Η χρέωση της nrg φτάνει τα 33,40 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 25,90 λεπτά τον Οκτώβριο, σημειώνοντας αύξηση 29%, ενώ στη Volton διαμορφώνεται στα 36,22 λεπτά, έναντι 27,37 λεπτών, με άνοδο 32,3%.
Οι αποκλίσεις αντανακλούν τις διαφορετικές πολιτικές τιμολόγησης και εκπτώσεων των προμηθευτών. Οι ανακοινωμένες τιμές αφορούν τη χρέωση ενέργειας, χωρίς φόρους και ρυθμιζόμενες χρεώσεις, ενώ το τελικό κόστος εξαρτάται από το ύψος της κατανάλωσης, τα πάγια και τους όρους κάθε προγράμματος.
Πώς επηρεάζει η κατανάλωση το κόστος του ρεύματος
Πέρα από τις διαφορές μεταξύ των προμηθευτών, σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του λογαριασμού παίζει και το ύψος της κατανάλωσης, καθώς ορισμένα τιμολόγια προβλέπουν διαφορετικές χρεώσεις ανάλογα με τις κιλοβατώρες που καταναλώνονται.
Ενδεικτικά, στο πράσινο τιμολόγιο Γ1/Γ1Ν της ΔΕΗ, η χρέωση Νοεμβρίου διαμορφώνεται στα 16,901 λεπτά ανά κιλοβατώρα για μηνιαία κατανάλωση έως 200 kWh, ενώ για μεγαλύτερη κατανάλωση η τιμή της κανονικής ζώνης ανέρχεται στα 28,444 λεπτά. Στη δεύτερη περίπτωση, η αύξηση σε σχέση με τον Οκτώβριο φτάνει το 29,3%, έναντι 6,2% στην πρώτη κατηγορία. Με βάση αυτές τις χρεώσεις, ένα νοικοκυριό με μηνιαία κατανάλωση 200 kWh επιβαρύνεται κατά περίπου 2 ευρώ περισσότερο σε σχέση με τον Οκτώβριο. Για 300 kWh, η αύξηση φτάνει τα 19,34 ευρώ και για 500 kWh τα 32,24 ευρώ. Τα ποσά αφορούν αποκλειστικά τη χρέωση ενέργειας, χωρίς πάγια, φόρους και ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
Η διαφοροποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει του χειμώνα, όταν η χρήση ηλεκτρικής θέρμανσης μπορεί να αυξήσει αισθητά την κατανάλωση. Για τον λόγο αυτό, η σύγκριση των τιμολογίων όλων των προμηθευτών χρειάζεται να γίνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε νοικοκυριού, λαμβάνοντας υπόψη τις κλίμακες χρέωσης, τα πάγια και τις προβλεπόμενες εκπτώσεις.
Πράσινα ή μπλε τιμολόγια για τον χειμώνα
Οι αυξήσεις του Νοεμβρίου ενισχύουν το ενδιαφέρον για τα σταθερά μπλε τιμολόγια, τα οποία εξασφαλίζουν συγκεκριμένη χρέωση ανά κιλοβατώρα για τη διάρκεια της σύμβασης, περιορίζοντας την έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Οι προμηθευτές διαθέτουν διαφορετικά σταθερά προγράμματα, με τις χρεώσεις να εξαρτώνται από τη διάρκεια της σύμβασης, το πάγιο και τις προβλεπόμενες εκπτώσεις. Ενδεικτικά, η ΔΕΗ ανακοίνωσε για τον Νοέμβριο νέα προσφορά στο myHome Online, με τιμή 13 λεπτά ανά κιλοβατώρα και μηνιαίο πάγιο 5 ευρώ, έναντι 11,5 λεπτών και παγίου 3,50 ευρώ στην προηγούμενη προσφορά. Για μηνιαία κατανάλωση 300 kWh, ένα σταθερό πρόγραμμα με χρέωση 13 λεπτά ανά κιλοβατώρα συνεπάγεται κόστος ενέργειας 39 ευρώ, χωρίς το πάγιο, τους φόρους και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις. Η σύγκριση με τα κυμαινόμενα προγράμματα μπορεί να αναδείξει σημαντικές διαφορές, οι οποίες όμως μεταβάλλονται ανάλογα με την κατανάλωση και την εξέλιξη των τιμών.
Η επιλογή μεταξύ πράσινου και μπλε τιμολογίου εξαρτάται από τις ανάγκες κάθε νοικοκυριού. Τα σταθερά προγράμματα προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, ενώ τα κυμαινόμενα επιτρέπουν στους καταναλωτές να επωφεληθούν από ενδεχόμενη αποκλιμάκωση της αγοράς. Καθοριστικό ρόλο έχουν το συνολικό κόστος προμήθειας, τα πάγια, οι όροι των εκπτώσεων και τυχόν χρεώσεις πρόωρης αποχώρησης.
Γιατί ακριβαίνει το ρεύμα και πώς επηρεάζει το φυσικό αέριο
Η βασική αιτία των αυξήσεων είναι η σημαντική άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας τον Οκτώβριο, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος του φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένει υψηλό.
Στην ελληνική αγορά, οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας υποβάλλουν προσφορές για την ποσότητα ρεύματος που μπορούν να διαθέσουν, ενώ οι προμηθευτές εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται για την κάλυψη της κατανάλωσης των πελατών τους. Η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά διαμορφώνεται με βάση την προσφορά και τη ζήτηση για κάθε χρονική περίοδο.
Οι μονάδες φυσικού αερίου διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, επειδή καλύπτουν συχνά το τμήμα της ζήτησης που δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί από ανανεώσιμες πηγές, υδροηλεκτρικά και άλλες διαθέσιμες μονάδες. Όταν το φυσικό αέριο ακριβαίνει, αυξάνεται το κόστος λειτουργίας αυτών των μονάδων και, εφόσον οι προσφορές τους καθορίζουν την οριακή τιμή, επηρεάζεται το σύνολο της χονδρεμπορικής αγοράς.
Η επίδραση γίνεται εντονότερη σε ώρες χαμηλής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και αιολικά ή αυξημένης ζήτησης. Αντίθετα, η υψηλή συμμετοχή των ΑΠΕ μπορεί να περιορίσει τις τιμές, ιδιαίτερα τις ώρες μεγάλης ηλιοφάνειας.
Οι προμηθευτές δεν αγοράζουν υποχρεωτικά το σύνολο της ενέργειας που διαθέτουν στους πελάτες τους στην εκάστοτε ημερήσια χονδρεμπορική τιμή. Μπορούν να αξιοποιούν μακροχρόνια συμβόλαια, προθεσμιακές συμφωνίες και μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου, ενώ οι καθετοποιημένες επιχειρήσεις διαθέτουν και δική τους παραγωγή.
Αυτό εξηγεί γιατί οι εταιρείες εμφανίζουν διαφορετικά περιθώρια απορρόφησης των αυξήσεων. Η τιμολογιακή πολιτική τους εξαρτάται από το πραγματικό κόστος του χαρτοφυλακίου τους, τις συμβάσεις που έχουν συνάψει και την εμπορική στρατηγική που ακολουθούν.
Οι πιέσεις στη χονδρική και τα σενάρια για τον Δεκέμβριο
Η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις, με τη μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας να διαμορφώνεται για τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου στα 312,72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αισθητά υψηλότερα από τον μέσο όρο του Οκτωβρίου.
Η εξέλιξη αυτή διατηρεί την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών κατά τους επόμενους μήνες, χωρίς ωστόσο οι ημερήσιες μεταβολές στη χονδρική να προδικάζουν τις χρεώσεις λιανικής. Η τελική τιμολόγηση εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες, μεταξύ των οποίων το κόστος προμήθειας κάθε εταιρείας, οι συμβάσεις αντιστάθμισης κινδύνου και η εμπορική πολιτική που ακολουθεί.
Ενόψει Δεκεμβρίου, η πορεία του φυσικού αερίου, οι καιρικές συνθήκες, η ζήτηση και η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές θα αποτελέσουν βασικούς παράγοντες για τη διαμόρφωση της χονδρεμπορικής τιμής. Εφόσον οι πιέσεις διατηρηθούν, ενδέχεται να επηρεαστούν και οι χρεώσεις των κυμαινόμενων τιμολογίων, χωρίς να μπορεί από τώρα να προσδιοριστεί το ύψος ή η κατεύθυνση των μεταβολών για κάθε προμηθευτή.
Οι τελικές τιμές του Δεκεμβρίου θα αποσαφηνιστούν με τις επίσημες ανακοινώσεις των εταιρειών, λαμβάνοντας υπόψη και τις εκπτώσεις που θα επιλέξουν να εφαρμόσουν.
Το ενδεχόμενο επιδοτήσεων και οι επιλογές των καταναλωτών
Η αύξηση των πράσινων τιμολογίων επαναφέρει τη συζήτηση για κρατική παρέμβαση, ιδιαίτερα καθώς περισσότερα από τρία εκατομμύρια νοικοκυριά παραμένουν στη συγκεκριμένη κατηγορία. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί νέα οριζόντια επιδότηση για τις χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας του Νοεμβρίου. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, η εξεύρεση πρόσθετων κονδυλίων παρουσιάζει δυσκολίες, τόσο από τον κρατικό προϋπολογισμό όσο και από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης.
Η πίεση ενδέχεται να ενταθεί εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν και τον Δεκέμβριο, όταν η κατανάλωση για θέρμανση αυξάνεται και η επιβάρυνση των νοικοκυριών γίνεται μεγαλύτερη.
Σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή τιμολογίου αποκτά αυξημένη οικονομική σημασία. Η σύγκριση με βάση μόνο τη διαφημιζόμενη τιμή της κιλοβατώρας μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν διαφορετικές χρεώσεις ανά επίπεδο κατανάλωσης.bΓια τα νοικοκυριά που καταναλώνουν πάνω από 200 κιλοβατώρες τον μήνα, η εξέταση των κλιμάκων και των σταθερών συμβολαίων μπορεί να αναδείξει σημαντικές διαφορές κόστους. Η απόφαση εξαρτάται από τις πραγματικές ενεργειακές ανάγκες κάθε κατοικίας και από το κατά πόσο ο καταναλωτής προτιμά σταθερή χρέωση ή δυνατότητα να επωφεληθεί από μελλοντική αποκλιμάκωση της αγοράς.
