Ένας λογαριασμός ρεύματος με χρεώσεις που ο καταναλωτής θεωρεί λανθασμένες δεν θα μπορεί πλέον να οδηγεί σε διακοπή ηλεκτροδότησης όσο εξετάζεται η σχετική αμφισβήτηση, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το νέο πλαίσιο που ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 11 Νοεμβρίου προβλέπει προστασία για τους πελάτες που έχουν υποβάλει παράπονο στον προμηθευτή τους ή έχουν προσφύγει σε αρμόδιο φορέα εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Η προστασία μπορεί να παραταθεί ακόμη και πέραν των 90 ημερών, εφόσον καθυστερεί η εξέταση της υπόθεσης, ενώ παράλληλα τίθενται περιορισμοί στις επαναλαμβανόμενες καταγγελίες, ώστε η διαδικασία να μη χρησιμοποιείται για την αποφυγή πληρωμής οφειλών.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο άρθρο 6 του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με το οποίο ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711.
Μέχρι σήμερα, η αμφισβήτηση ενός λογαριασμού δεν εξασφάλιζε από μόνη της προστασία από τη διακοπή ηλεκτροδότησης, με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να καταφεύγει σε ορισμένες περιπτώσεις στη Δικαιοσύνη.Η νέα ρύθμιση προβλέπει δυνατότητα προστασίας κατά την εξέταση της διαφοράς χωρίς να απαιτείται προηγούμενη δικαστική απόφαση, εφόσον πληρούνται οι όροι της.
Πότε απαγορεύεται η διακοπή ηλεκτροδότησης
Η προστασία αφορά περιπτώσεις στις οποίες ο καταναλωτής έχει αμφισβητήσει συγκεκριμένη χρέωση ή άλλο ζήτημα που σχετίζεται με τη σύμβαση προμήθειας και η υπόθεσή του παραμένει σε εκκρεμότητα. Ο προμηθευτής δεν μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση και να προχωρήσει σε διακοπή ηλεκτροδότησης για τους λόγους που αποτελούν αντικείμενο της εκκρεμούς διαφοράς, εφόσον έχει υποβληθεί το προβλεπόμενο παράπονο ή αίτημα. Η προστασία καλύπτει επίσης τις περιπτώσεις προσφυγής στον Ενεργειακό Διαμεσολαβητή, στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ή σε άλλον αρμόδιο μηχανισμό εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για γενική απαγόρευση διακοπών ρεύματος. Η ρύθμιση συνδέεται με τους συγκεκριμένους λόγους που έχει αμφισβητήσει ο πελάτης και δεν αναστέλλει αυτομάτως όλες τις οικονομικές και συμβατικές υποχρεώσεις του.
Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει ο καταναλωτής
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προστέθηκαν κατά την κοινοβουλευτική επεξεργασία είναι η υποχρέωση έγγραφης υποβολής του παραπόνου ή του αιτήματος στον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η υποβολή μπορεί να γίνει και με ψηφιακά μέσα. Αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχει αποδεικτικό της επικοινωνίας, ώστε να προκύπτει πότε κατατέθηκε η αμφισβήτηση και ποιο ακριβώς ζήτημα αφορά. Για παράδειγμα, εάν ένας καταναλωτής διαπιστώσει ότι ο λογαριασμός του περιλαμβάνει κατανάλωση που θεωρεί λανθασμένη, μπορεί να ζητήσει εγγράφως τον έλεγχο της χρέωσης, αναφέροντας τον αριθμό παροχής, τον λογαριασμό και τους λόγους της αμφισβήτησης. Είναι χρήσιμο να διατηρήσει αντίγραφο του αιτήματος και τον αριθμό πρωτοκόλλου ή την ηλεκτρονική επιβεβαίωση παραλαβής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η απλή τηλεφωνική επικοινωνία, χωρίς αποδεικτικό υποβολής, δεν εξασφαλίζει την ίδια δυνατότητα τεκμηρίωσης.
Τι συμβαίνει όταν περάσουν οι 90 ημέρες
Η προθεσμία των 90 ημερών αφορά την εξέταση της διαφοράς από τον αρμόδιο φορέα εξωδικαστικής επίλυσης. Στην αρχική διατύπωση του νομοσχεδίου προβλεπόταν ότι, εάν το διάστημα αυτό παρέλθει χωρίς απόφαση, η απαγόρευση διακοπής ηλεκτροδότησης θα αίρεται αυτοδικαίως.
Η τελική κοινοβουλευτική παρέμβαση άλλαξε αυτή την πρόβλεψη, επιτρέποντας την παράταση της προστασίας όταν η εξέταση της υπόθεσης απαιτεί περισσότερο χρόνο. Η παράταση δεν είναι απεριόριστη ούτε ενεργοποιείται απλώς επειδή ο καταναλωτής εξακολουθεί να διαφωνεί με τον λογαριασμό ενώ απαιτείται αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου που εξετάζει την προσφυγή.
Πότε χάνεται η προστασία από τη διακοπή
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει περιορισμούς για να αποτραπεί η συνεχής υποβολή των ίδιων παραπόνων με σκοπό την παράταση της προστασίας.
Σύμφωνα με τις νομοτεχνικές αλλαγές, η επανυποβολή του ίδιου αιτήματος στον προμηθευτή δεν ενεργοποιεί εκ νέου την προστασία. Αντίστοιχα, κατά την εξωδικαστική διαδικασία τίθεται όριο στην ταυτόχρονη υποβολή του ίδιου αιτήματος σε περισσότερους από δύο αρμόδιους φορείς. Εάν διαπιστωθεί ότι ο καταναλωτής προσφεύγει διαδοχικά σε διαφορετικούς μηχανισμούς για την ίδια υπόθεση, η προστασία μπορεί να αρθεί σύμφωνα με τη νέα διάταξη.
Η απαγόρευση διακοπής παύει επίσης όταν ολοκληρωθεί η εξωδικαστική διαδικασία και γνωστοποιηθεί η έκβασή της στον καταναλωτή και στον προμηθευτή. Το ίδιο προβλέπεται όταν η προσφυγή κριθεί απαράδεκτη ως προδήλως αόριστη, αβάσιμη ή καταχρηστική, με την απαιτούμενη κοινοποίηση της σχετικής απόφασης.
Τι γίνεται με τους υπόλοιπους λογαριασμούς
Η αμφισβήτηση μιας χρέωσης δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής απαλλάσσεται από την υποχρέωση πληρωμής κάθε επόμενου λογαριασμού.
Εάν, για παράδειγμα, έχει υποβληθεί ένσταση για συγκεκριμένη κατανάλωση προηγούμενου μήνα, η προστασία αφορά τη διαφορά που εξετάζεται. Οι υπόλοιπες συμβατικές υποχρεώσεις εξακολουθούν να ισχύουν και τυχόν νέες ανεξόφλητες οφειλές δεν καλύπτονται αυτομάτως από την αρχική ένσταση. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η έγγραφη αμφισβήτηση πρέπει να προσδιορίζει με σαφήνεια το ποσό ή τη χρέωση που αμφισβητείται.
Τι είχε επισημάνει η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής
Κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου, η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής είχε επισημάνει ότι η διακοπή ηλεκτροδότησης αποτελεί ιδιαίτερα επαχθές μέτρο για τον καταναλωτή και δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτόματη συνέπεια της καταγγελίας της σύμβασης προμήθειας. Στις παρατηρήσεις της επί του άρθρου 6 υποστήριξε ότι θα ήταν σκόπιμο να εξετάζονται προηγουμένως εναλλακτικές λύσεις, όπως ο διακανονισμός οφειλών ή άλλες διαθέσιμες διαδικασίες, και να λαμβάνεται υπόψη η υπαιτιότητα του καταναλωτή.
Τι πρέπει να γνωρίζουν νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις
Για έναν οικιακό καταναλωτή ή μια μικρή επιχείρηση που αμφισβητεί λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος, η έγκαιρη και τεκμηριωμένη υποβολή του παραπόνου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ημερομηνία κατάθεσης, το περιεχόμενο της ένστασης και η εξέλιξη της διαδικασίας μπορούν να καθορίσουν εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις προστασίας.
Εάν η διαφορά δεν επιλυθεί από τον προμηθευτή, ο καταναλωτής μπορεί να εξετάσει την προσφυγή στον αρμόδιο μηχανισμό εξωδικαστικής επίλυσης, αποφεύγοντας την επαναλαμβανόμενη υποβολή του ίδιου αιτήματος σε διαφορετικούς φορείς.
