Την ερχόμενη Πέμπτη 4 Ιουνίου, η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής θα εκκινήσει τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Σε όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή, θα αποσταλούν οι σχετικές επιστολές με τις οποίες θα καλούνται να ορίσουν τους εκπροσώπους τους στη διακομματική επιτροπή που θα αναλάβει την επεξεργασία των προτάσεων για την αναθεώρηση, ο αριθμός των οποίων θα είναι αναλογικά σύμφωνα με την κοινοβουλευτική τους δύναμη.
Μετά τη λήξη της προθεσμίας των τριών ημερών για τον ορισμό των μελών της Επιτροπής, η Ολομέλεια της Βουλής θα συνεδριάσει για να εγκρίνει το χρονοδιάγραμμα και να καθορίσει τον χρόνο εργασιών της Επιτροπής, δίνοντας έτσι το πράσινο φως για την έναρξη της αναθεωρητικής διαδικασίας.
Η πρόταση του Μητσοτάκη για την Συνταγματική αναθεώρηση
Σε μια από τις σημαντικότερες θεσμικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης της ΝΔ προχωρά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανοίγοντας επίσημα τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση με ένα ευρύ πακέτο αλλαγών που αγγίζει σχεδόν κάθε πτυχή της δημόσιας ζωής: από τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και του πολιτικού συστήματος, μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη, την αξιολόγηση στο Δημόσιο, τα πανεπιστήμια, την προστασία του περιβάλλοντος και τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της συνεδρίασης της κοινοβουλευτικής ομάδας της Νέας Δημοκρατίας και αποτελούν, σύμφωνα με την κυβέρνηση, τη βάση για μια «λειτουργική δημοκρατία του σήμερα και του αύριο». Πρόκειται για ένα σχέδιο βαθιών θεσμικών παρεμβάσεων που επιχειρεί να προσαρμόσει το Σύνταγμα στις νέες κοινωνικές, τεχνολογικές και γεωπολιτικές συνθήκες του 2026. Στην επιστολή που είχε αποστείλει από τον Φεβρουάριο στα μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε πως πενήντα χρόνια μετά το Σύνταγμα του 1975 έχει διαμορφωθεί ένα ισχυρό δημοκρατικό κεκτημένο, ωστόσο οι σύγχρονες προκλήσεις απαιτούν γενναίες τομές και νέο θεσμικό πλαίσιο. Όπως τόνισε ο κ. Μητσοτάκης, στόχος είναι ένα κράτος πιο αποτελεσματικό, πιο διαφανές και πιο ανθεκτικό απέναντι στις κρίσεις της νέας εποχής.
Μητσοτάκης: Η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης επίσημα ξεκινάει σήμερα
«Στην αρχή μίλησα για συνολική και θεσμική απάντηση γιατί ένα νέο Σύνταγμα απαντά στα ζητούμενα ενός σύγχρονου κράτους δικαίου. Απελευθερώνεται ένα μεταρρυθμιστικό κύμα ώστε μέχρι το 2030 να έχουμε ξεριζώσει παθογένειες τις οποίες ενίοτε αντιμετωπίζαμε κατά περίπτωση σποραδικά», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Κράτος δικαίου είναι και η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και η στήριξη του εισοδήματος. Παραμένουν ακόμη πολλά πεδία που ζητούν να απαλλαγούν από κατάλοιπα ιδιότυπου παλαιοκομματισμού. Εμείς έχουμε το θάρρος να κοιτάξουμε αυτά τα προβλήματα κατάματα και όπου απαιτείται να πάρουμε αποφάσεις. Θεσμική ρήξη για ένα νέο καταστατικό χάρτη τον οποίο θέτουμε στην κρίση της κοινωνίας. Θα είναι αντικείμενο και της προεκλογικής αντιπαράθεσης των κομμάτων ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών», συνέχισε ο πρωθυπουργός.
Πυρά στην Αντιπολίτευση
O κ. Μητσοτάκης σημείωσε πως «δεν είναι τυχαία η αμηχανία, αφωνία, της αντιπολίτευσης στη συνταγματική αναθεώρηση». «Αδιαφορεί για την επόμενη ημέρα της χώρας. Η αποκλειστική της αγωνία φαίνεται να είναι πώς θα κατασκευάσει σενάρια για να ναρκοθετήσει την προσπάθεια της κυβέρνησης και το ήθος της παράταξής μας. Θέλω να συγχαρώ την ΚΟ για τη στάση της σχετικά με τις δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Ο καθαρός ουρανός δεν φοβάται αστραπές. Οι 13 βουλευτές μας άνοιξαν μόνοι τους το δρόμο για τη δικαίωση. Αυτός ο δρόμος πρέπει να είναι ταχύτατος, σαφής, απρόσκοπτος. Έκαναν το σωστό. Με την ίδια ταχύτητα έχει χρέος να κινηθεί και η Ευρωπαϊκη Εισαγγελία αποφεύγοντας επιλεκτικές διαρροές, διαρροές σε δόσεις, και διαψεύδοντας ότι εμπλέκεται στην κομματική διαπάλη. Περιμένω σύντομα να διαλυθούν οι σκιές πάνω από τα στελέχη μας. Όλοι οι βουλευτές μας θα βρίσκονται στα ψηφοδέλτια των επόμενων εκλογών εφόσον το επιθυμούν. Χωρίς τελεσίδικες αποφάσεις ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας. Είμαστε μια γροθιά και προχωράμε σαν μία γροθιά. Δεν θα αφήσουμε τη Βουλή να μετατραπεί σε διαρκές δικαστήριο εντυπώσεων. Δεν είναι μόνο η ανεπάρκεια των άλλων κομμάτων που κάνει αναγκαία αυτή την αντίδραση, είναι και το χυδαίο δηλητήριο που αφήνουν με μόνο στόχο να ναρκοθετήσουν το ήθος αυτής της παράτασης. Δεν αναφέρομαι στους απαράδεκτους προσωπικούς χαρακτηρισμούς εναντίον μου μόνο. Αλλά και για το κόμμα μας, μαφία, συμμορία, εγκληματική οργάνωση. Το ποιος έχει το δίκιο με το μέρος του το μαρτυρεί η μάχη που δίνει ο Γ. Μυλωνάκης. Όποιος ξεπερνά τα όρια της ανθρωπιάς συντρίβει και εκείνα του ήθους. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα να κρατήσουμε τον τόπο στην τροχιά προόδου των τελευταίων ετών», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε πως οι πολλές κατακτήσεις των τελευταίων ετών πρέπει να γίνουν απτά επιχειρήματα στο διάλογο με τους πολίτες.
«Έχουμε χρέος να μην κλείσουμε τα μάτια σε αδυναμίες, ούτε σε αστοχίες. Η ΚΟ να κινηθεί με τρεις βασικές αρχές. Πρώτον είναι τιμή ο τίτλος του βουλευτή αυτής της παράταξης. Δεύτερον θα πρέπει όλοι να είναι πάντα έτοιμοι να υπηρετήσουν από οποιαδήποτε θέση. Τρίτον η προσωπική επιτυχία του καθενός μας περνά μόνο μέσα από τη νίκη της ΝΔ. Να μην κρύψουμε λάθη. Είναι λεπτή η γραμμή που χωρίζει τον προβληματισμό από την εσωστρέφεια. Αυτή η γραμμή είναι κόκκινη. Θα συνεχίσω τις προσωπικές επαφές», επισήμανε ο πρωθυπουργός.
«Οι βουλευτές να προτάσουν και το τι οφείλουν στην παράταξη. Ξέρω ότι όσο πλησιάζουμε στις εκλογές η παρουσία στη βουλή τείνει να φθίνει. Είμαστε παρόντες στη βουλή έστω και αν το βλέμμα όλων στρέφεται στην επανεκλογή», συμπλήρωσε.
«Για να κερδίσουμε τρίτες συνεχόμενες εκλογές πρέπει να την ιδρώσουμε τη φανέλα και θα την ιδρώσουμε όλοι μαζί. Γι’ αυτό είμαι σίγουρος. Το συνέδριό μας ευκαιρία να προβάλλουμε το συγκροτημένο σχέδιό μας για την Ελλάδα της 3ης τετραετίας. Έχει σημασία σε μια εποχή όπου ο τοξικός λόγος της απέναντι πλευράς θα ενταθεί. Κερδίσαμε δύο εκλογές όχι σε λογική σκληρής αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση. Κερδίσαμε επειδή μιλήσαμε στην κοινωνία, επειδή πείσαμε το 2023 ότι αυτά που είπαμε το 2019 τα κάναμε. Και το ’27 θα πρέπει να πούμε ότι και πάλι τα κάναμε και έχουμε αξιοπιστία να υλοποιήσουμε όσα λέμε. Δεν έχουμε λόγο να εγκλωβιστούμε σε σκληρό συγκρουσιακό λόγο με μια αντιπολίτευση που δεν έχει σχέδιο. Η αυτοκριτική είναι επιβεβλημένη, απαραίτητη. Είμαστε μια μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη, έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να εξελισσόμαστε, να απαντάμε στα ερωτήματα της εποχής όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Συναντιούνται στη ΝΔ πολίτες από διαφορετικές αναζητήσεις και ιδεολογικές αναφορές. Και στις επόμενες εκλογές εμάς θα εμπιστευτούν όχι μόνο ως δύναμη σταθερότητας που είναι σημαντική. Έχουμε αποδείξει πως όταν θέλουμε μπορούμε να είμαστε και δύναμη ρήξης και ανατροπής», υπογράμμισε ο κ. Μητσοτάκης.
Οι προτεινόμενες αλλαγές αφορούν συνολικά τριάντα συνταγματικές διατάξεις και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:
- κατοχύρωση κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη,
- δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων,
- ενίσχυση της προστασίας των δημοσιογράφων,
- μέτρα για την κλιματική αλλαγή και την προστασία των ζώων,
- επιστολική ψήφο για όλους τους εκλογείς,
- αλλαγές στην εκλογή και τη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας,
- νέο πλαίσιο ευθύνης υπουργών,
- αναδιάρθρωση του τρόπου επιλογής ανώτατων δικαστών,
- αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων με συμμετοχή ακόμη και των πολιτών,
- αλλά και συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος αποκτούν οι παρεμβάσεις στο άρθρο 16 για την ανώτατη εκπαίδευση, στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών και στο άρθρο 103 για τη μονιμότητα και αξιολόγηση στο Δημόσιο, καθώς θεωρούνται από τα πιο κρίσιμα και αμφιλεγόμενα σημεία της αναθεώρησης.