Σε μετωπική σύγκρουση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης εξελίχθηκε στη Βουλή η συζήτηση για το άρθρο 74 του νομοσχεδίου για τον Αλιευτικό Κώδικα, που αφορά την εκκαθάριση των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης του ΟΠΕΚΕΠΕ για την περίοδο 2018-2022. Η ένσταση αντισυνταγματικότητας που κατέθεσε η Πλεύση Ελευθερίας απορρίφθηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία, ενώ σύσσωμη η αντιπολίτευση τάχθηκε υπέρ της. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε το ερώτημα αν η ρύθμιση αποκαθιστά μια πολυετή εκκρεμότητα για πραγματικούς παραγωγούς ή δημιουργεί περιθώρια νομιμοποίησης προβληματικών αιτήσεων και επιδοτήσεων.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, υπεραμύνθηκε της διάταξης, υποστηρίζοντας ότι αφορά περίπου 50.000 παραγωγούς, οι οποίοι, όπως είπε, είχαν πραγματική και επιλέξιμη αγροτική δραστηριότητα, αλλά οι αιτήσεις τους παρέμειναν σε εκκρεμότητα λόγω προβλημάτων που συνδέθηκαν, μεταξύ άλλων, με τους δασικούς χάρτες.
«Βγάζουμε από την ομηρία 50.000 ανθρώπους», υποστήριξε, επιμένοντας ότι η ρύθμιση δεν αφορά εικονικές εκτάσεις ή παραγωγούς που δεν δικαιούνται ενισχύσεις. Όπως τόνισε, οι έλεγχοι από τις αρμόδιες αρχές δεν σταματούν ούτε επηρεάζονται από τις δικαστικές και εισαγγελικές έρευνες.
Ο κ. Σχοινάς απάντησε παράλληλα στις κατηγορίες περί προσπάθειας συγκάλυψης παρατυπιών στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Δεν ήρθα στο υπουργείο για να περνάω ύποπτες διατάξεις, δεν χρωστάω τίποτα και σε κανέναν». Υποστήριξε ακόμη ότι το άρθρο αφορά εκτάσεις στις οποίες υπήρχε πραγματική αγροτική δραστηριότητα και πληρούνταν οι προϋποθέσεις που ίσχυαν κατά την επίμαχη περίοδο.
Οι αλλαγές στο άρθρο 74
Υπό το βάρος της έντονης αντιπαράθεσης, ο υπουργός ανακοίνωσε δύο νομοτεχνικές βελτιώσεις στη διάταξη. Κεντρική αλλαγή είναι η σαφέστερη αποτύπωση ότι η νομιμότητα της χρήσης της έκτασης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίλυση των εκκρεμοτήτων. Ο κ. Σχοινάς υπογράμμισε ότι «χωρίς νομιμότητα δεν υπάρχει λύση» και επανέλαβε ότι οι έλεγχοι θα συνεχιστούν.
Η εξέλιξη αυτή δεν ανέκοψε, ωστόσο, την αντιπαράθεση, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης επέμειναν ότι η αρχική διατύπωση της διάταξης άφηνε περιθώρια για ερμηνείες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν υπέρ όσων έλαβαν παράνομα επιδοτήσεις.
Ανδρουλάκης: «Πελατειακές σχέσεις και διαφθορά»
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, εξαπέλυσε συνολική επίθεση στην κυβερνητική πολιτική για τον πρωτογενή τομέα, υποστηρίζοντας ότι η διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων συνδέθηκε με πελατειακές πρακτικές και προβλήματα διαφάνειας.
Παράλληλα, άσκησε κριτική σε δημόσιες τοποθετήσεις υπουργών της Νέας Δημοκρατίας, κάνοντας λόγο για «αλαζονεία» και «περιφρόνηση στους πολίτες», ενώ αναφέρθηκε και στις επιθέσεις που, όπως είπε, έχουν δεχθεί δημοσιογράφοι.
Σε ό,τι αφορά τους αγρότες, επανάφερε τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία, κάρτα αγροτικού πετρελαίου και χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τους παραγωγούς. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση φέρει την ευθύνη για τις καθυστερήσεις στις ευρωπαϊκές ενισχύσεις και επέκρινε τη μεταφορά κρίσιμων λειτουργιών του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Μάντζος: «Πάει πολύ να ελέγχεται η αντιπολίτευση για δόλο»
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, επικεντρώθηκε στο ίδιο το περιεχόμενο του άρθρου 74, υποστηρίζοντας ότι η αρχική διατύπωση άφηνε «ευρύτατα περιθώρια ερμηνειών» για περιπτώσεις όπως βοσκοτόπια χωρίς ζώα ή εκτάσεις χωρίς νόμιμους τίτλους.
Ο κ. Μάντζος απέρριψε την κυβερνητική αιτίαση ότι η αντιπολίτευση κινείται με δόλο και υποστήριξε ότι η κριτική αφορά την ανάγκη να διασφαλιστεί πως η ρύθμιση θα αφορά τους πραγματικούς δικαιούχους και όχι πρόσωπα που έλαβαν παράνομα ενισχύσεις.
ΚΚΕ: «Να αποσυρθούν τα άρθρα»
Το ΚΚΕ κινήθηκε σε ακόμη πιο σκληρή γραμμή. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος, Νίκος Καραθανασόπουλος, επέκρινε την κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει την υπόθεση των αγροτικών ενισχύσεων και ζήτησε την απόσυρση των επίμαχων διατάξεων.
Παράλληλα, το ΚΚΕ υποστηρίζει ότι τα ποσά που στερήθηκαν πραγματικοί παραγωγοί πρέπει να κατευθυνθούν στους βιοπαλαιστές αγρότες, ενώ έθεσε το ερώτημα γιατί χρειάστηκε να περάσουν τόσα χρόνια για να επιχειρηθεί η επίλυση των συγκεκριμένων εκκρεμοτήτων.
Πλεύση Ελευθερίας: «Ειδικό τέχνασμα»
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, ήταν εκείνη που κατέθεσε την ένσταση αντισυνταγματικότητας κατά του άρθρου 74. Από το βήμα της Βουλής υποστήριξε ότι η διάταξη συνδέεται με την υπόθεση των παράνομων επιδοτήσεων και χαρακτήρισε το άρθρο «ειδικό τέχνασμα» που, κατά την άποψή της, μπορεί να λειτουργήσει σε βάρος του Δημοσίου.
Η ένσταση απορρίφθηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία, παρά τη στήριξή της από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Οι αιχμές από ΣΥΡΙΖΑ και Ελληνική Λύση
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Γιαννούλης, συνέδεσε την αντιπαράθεση για το άρθρο 74 με τη συνολική υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ζητώντας από την κυβέρνηση να μην επιχειρεί συμψηφισμούς και υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις καταγγελίες για παράνομες επιδοτήσεις.
Από την πλευρά της Ελληνικής Λύσης, ο Κυριάκος Βελόπουλος τάχθηκε κατά της συγκεκριμένης ρύθμισης, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για μια διαδικασία που, κατά την άποψή του, μπορεί να οδηγήσει σε «μπάζωμα και ξεμπάζωμα» της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Στο επίκεντρο πλέον η νομιμότητα των εκτάσεων
Η αντιπαράθεση στη Βουλή ανέδειξε έτσι δύο διαφορετικές αναγνώσεις του άρθρου 74. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ρύθμιση επιχειρεί να κλείσει μια πολυετή εκκρεμότητα και να αποκαταστήσει περίπου 50.000 παραγωγούς που, όπως λέει, είχαν πραγματική αγροτική δραστηριότητα αλλά εγκλωβίστηκαν σε διοικητικές και τεχνικές εκκρεμότητες.
Η αντιπολίτευση, από την άλλη, ζητά αυστηρότερες ασφαλιστικές δικλίδες, ώστε η εκκαθάριση των παλαιών αιτήσεων να μην οδηγήσει σε νομιμοποίηση παράτυπων ή παράνομων επιδοτήσεων.
Με τις νομοτεχνικές βελτιώσεις που ανακοίνωσε ο υπουργός, το ζήτημα μεταφέρεται πλέον στο ακριβές περιεχόμενο της τελικής διάταξης και στους ελέγχους που θα εφαρμοστούν στην πράξη. Η κυβέρνηση επιμένει ότι «χωρίς νομιμότητα δεν υπάρχει λύση», ενώ η αντιπολίτευση ζητά η αρχή αυτή να αποτυπωθεί με τρόπο που να αποκλείει κάθε περιθώριο καταστρατήγησης.