Η εθνική συνεννόηση και η επόμενη ημέρα των εκλογών αποτέλεσαν τον κοινό παρονομαστή της σημερινής συνάντησης του Ευάγγελου Βενιζέλου με τον Κωνσταντίνο Τασούλα και της χθεσινής συνέντευξής του στη δημόσια τηλεόραση. Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναπτύσσει μια παρέμβαση που υπερβαίνει τα κομματικά όρια, συνδέοντας την εξωτερική πολιτική, τη λειτουργία των θεσμών και την κυβερνησιμότητα με την ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων.
Η συνάντηση στο Προεδρικό Μέγαρο και ο ιστορικός παραλληλισμός με τις συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου
Η συζήτηση στο Προεδρικό Μέγαρο διήρκεσε περισσότερο από μιάμιση ώρα. Το ραντεβού είχε κλειστεί πριν από δέκα ημέρες, συνεπώς ο προγραμματισμός του δεν συνδέεται με τη χθεσινή συνέντευξη στον Γιώργο Κουβαρά. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάστηκαν οι εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις και τα εθνικά θέματα, με αφορμή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου και την αντιπαράθεση γύρω από αυτήν.
Η συζήτηση απέκτησε και ιστορική διάσταση. Ο κ. Βενιζέλος ρώτησε τον Πρόεδρο πώς διαχειρίστηκε ο Ευάγγελος Αβέρωφ τις επικρίσεις για τις συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου, όταν ο ίδιος και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής κατηγορούνταν για προδοσία. Πρόκειται για το ίδιο «σύνδρομο» που περιέγραψε στην ΕΡΤ, τον φόβο της καταγγελίας περί εθνικής μειοδοσίας, ο οποίος εξακολουθεί να εμποδίζει τη συνεννόηση και να περιορίζει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες στην αντιμετώπιση και τη λύση των εθνικών θεμάτων.
Το καλώδιο, οι NAVTEX και τα μηνύματα προς κυβέρνηση και αντιπολίτευση
Στο πλαίσιο αυτό επιχείρησε να αποδραματοποιήσει το θέμα του καλωδίου. Η πόντισή του, υπογράμμισε, δεν επιλύει τις ελληνοτουρκικές διαφορές ούτε υποκαθιστά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Αντίστοιχα, οι NAVTEX αφορούν τη θαλάσσια ασφάλεια και δεν αποτελούν εργαλεία οριοθέτησης. «Δεν πρέπει το καλώδιο να μας κρύβει τα βασικά θέματα», τόνισε, μεταφέροντας τη συζήτηση στην ανάγκη εθνικής στρατηγικής.
Προς την αντιπολίτευση έστειλε μήνυμα αυτοσυγκράτησης: «Όλοι είμαστε εξίσου πατριώτες», ενώ «ο ερασιτεχνισμός είναι επικίνδυνος». Προς την κυβέρνηση προσέφερε προσεκτική θεσμική στήριξη, δηλώνοντας υποχρέωσή του να στηρίζει τη χώρα όπως εκπροσωπείται νομίμως στο διεθνές πεδίο. Της απέδωσε, ωστόσο, την πρωταρχική ευθύνη για πρωτοβουλίες συναίνεσης, επισημαίνοντας ότι οι χειρισμοί για το καλώδιο θα κριθούν από την ολοκλήρωση του έργου.
Η επόμενη ημέρα των εκλογών: Οι διερευνητικές εντολές και ο ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας
Η δεύτερη ουσιαστική πλευρά της συνάντησης αφορούσε το ενδεχόμενο μη αυτοδυναμίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, έγινε αναλυτική συνταγματική συζήτηση για τις διερευνητικές εντολές και την τελική συνάντηση του Προέδρου με τους πολιτικούς αρχηγούς εφόσον αυτές αποτύχουν. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι θεσμικές δυνατότητες αναζήτησης κυβερνητικής λύσης, πριν διαπιστωθεί αδιέξοδο και κινηθεί η διαδικασία νέων εκλογών.
Ο κ. Βενιζέλος φέρεται να εκτίμησε ότι σε κάθε περίπτωση ότι η χώρα δεν θα οδηγηθεί σε εκλογικό αδιέξοδο, καθώς η λογική θα επικρατήσει των γεγονότων. Η προσέγγιση συνδέεται με όσα είπε στην ΕΡΤ, προηγείται η απόφαση των πολιτών και ακολουθεί η ευθύνη των κομμάτων να διαχειριστούν τους συσχετισμούς και τη λαϊκή εντολή. Δεν υπέδειξε συγκεκριμένη συνεργασία, αναγνωρίζοντας ότι σήμερα απουσιάζουν οι προϋποθέσεις σύμπραξης ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, λόγω της τοξικότητας από τις υποκλοπές και τα θεσμικά ζητήματα.
Το «νέο κοινωνικό συμβόλαιο» και το ερώτημα για την Ελλάδα του 2030 και του 2050
Κεντρικό στοιχείο στη συλλογιστική του είναι το εύρος της επιδιωκόμενης συναίνεσης. Μίλησε για ένα «νέο κοινωνικό συμβόλαιο», ώστε οι πολίτες να μη νιώθουν ανασφάλεια, αμηχανία και φόβο, και για ευρύτερα σχήματα με αντανάκλαση στην οικονομία και στην κοινωνία. Έθεσε έτσι ένα ερώτημα πέρα από την κοινοβουλευτική αριθμητική. Ποια πορεία επιλέγει η χώρα προς το 2030 και το 2050, ιδιαίτερα στην εξωτερική πολιτική και στην ασφάλεια.
Το μήνυμα προς τον Τσίπρα, οι υποκλοπές και η «μνήμη του μέλλοντος»
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται η αντίθεσή του στην ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής. Με αφορμή τα όσα είπε ο Αλέξης Τσίπρας περί διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών του Κυριάκου Μητσοτάκη στην περίπτωση που ο ίδιος και το κόμμα του στην εξουσία επικαλέστηκε την πρωτοβουλία του Ανδρέα Παπανδρέου το 1994 για αναστολή των διώξεων κατά του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη όπου και τότε υπήρχε το θέμα των υποκλοπών, διευκρινίζοντας ότι υποστηρίζει τη λογοδοσία όταν συντρέχουν οι δικαστικές και νομικές προϋποθέσεις. Πολιτικά, η αναφορά λειτουργεί ως προειδοποίηση απέναντι σε έναν κύκλο αντεκδίκησης που θα επιβάρυνε τη δυνατότητα μετεκλογικής συνεννόησης. Η αναφορά του στη «μνήμη του μέλλοντος» προσδίδει ιστορικό βάθος στη συζήτηση για τις συνέπειες των σημερινών επιλογών στο αυριανό περιβάλλον.
Ο πολιτικός ρόλος Βενιζέλου και το ενδεχόμενο επιστροφής στα κοινά
Η επιμονή του να συνομιλεί με όλους, διατηρώντας τη στήριξή του στο ΠΑΣΟΚ, ενισχύει την εικόνα ενός συνομιλητή πέρα από κομματικά σύνορα. Η υπενθύμιση της συμμετοχής του στις κυβερνήσεις συνεργασίας αναδεικνύει την εμπειρία διαχείρισης κρίσεων. Η φράση του ότι ο πατριωτισμός δοκιμάζεται όταν η χώρα έχει πραγματικά ανάγκη κάποιον διατηρεί ανοιχτή τη συζήτηση για μελλοντική συμμετοχή του κ. Βενιζέλου στα κοινά εάν και εφόσον του ζητηθεί.
Η Ντόρα Μπακογιάννη στο Προεδρικό και το «μαζί μου» που πρέπει να φύγει από την πολιτική
Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας πάντως θα συνεχίσει τις συναντήσεις με προσωπικότητες αντίστοιχου βάρους, με επόμενη τη Ντόρα Μπακογιάννη. Η επιδίωξη διαλόγου αποτυπώνεται στην παρατήρησή του στην Καστοριά. Κόμματα και πολιτικοί λένε «πάμε όλοι μαζί», αλλά εννοούν «μαζί μου». Αυτό το «μου», όπως ανέφερε, πρέπει να φύγει από το πολιτικό λεξιλόγιο. Πρόκειται για την πολιτική δυσκολία που αναδεικνύουν και οι παρεμβάσεις Βενιζέλου. Πώς η επίκληση της συναίνεσης θα μετατραπεί σε δυνατότητα ουσιαστικής συνεννόησης.
