Στο πλαίσιο του Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ Δελφών, ο Ευάγγελος Βενιζέλος συνομίλησε με τον δημοσιογράφο Παύλος Τσίμας. Αναφερόμενος αρχικά στις τοποθετήσεις της Λάουρα Κοβέσι, ο κ. Βενιζέλος επισήμανε ότι υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες στην ερμηνεία του κανονισμού που διέπει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ιδιαίτερα ως προς τη σχέση της με την εθνική έννομη τάξη. Όπως εξήγησε, πέρα από την ευρωπαϊκή και την εγχώρια διάσταση, υπάρχει και μια τρίτη —η διεθνής έννομη τάξη— η οποία είναι μάλιστα παλαιότερη και συμμετέχει σε αυτή τη σύνθετη συνύπαρξη.
Αναφερόμενος στις τοποθετήσεις της Λάουρα Κοβέσι, ο κ. Βενιζέλος επεσήμανε ότι υπάρχουν σημαντικά ερμηνευτικά κενά στον κανονισμό που διέπει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ιδιαίτερα ως προς τη σχέση της με την εθνική έννομη τάξη. Όπως σημείωσε, πέρα από την ευρωπαϊκή και την εγχώρια διάσταση, εμπλέκεται και μια τρίτη, η διεθνής έννομη τάξη.
Τόνισε επίσης ότι στην Ελλάδα δεν έχει αναπτυχθεί μια ουσιαστική και σε βάθος συζήτηση για τα ζητήματα αυτά, επισημαίνοντας πως η έλλειψη συναίνεσης τα τελευταία χρόνια επηρεάζει τόσο την κοινωνική σταθερότητα όσο και τη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής. Ο πρώην υπουργός υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει σαφής και συστηματική ρύθμιση σχετικά με την ανανέωση των θητειών, ούτε σε ευρωπαϊκό ούτε σε εθνικό επίπεδο. Σύμφωνα με τον ίδιο, οποιαδήποτε μεταβολή απαιτεί απόφαση του Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, καθώς οι Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς διατηρούν και εθνική ιδιότητα.
Διευκρίνισε ότι η θητεία της κ. Κοβέσι είναι επταετής και μη ανανεώσιμη, ενώ για τους εθνικούς Ευρωπαίους εισαγγελείς είναι εξαετής, επίσης χωρίς δυνατότητα ανανέωσης. Σχολιάζοντας τη στάση της κυβέρνησης, ο κ. Βενιζέλος έκανε λόγο για μια επιθετική πολιτική ρητορική, η οποία —όπως είπε— δημιουργεί την εντύπωση παρέμβασης στο έργο της Δικαιοσύνης. Μάλιστα, εκτίμησε ότι τέτοιες τοποθετήσεις μπορεί τελικά να οδηγήσουν στο αντίθετο αποτέλεσμα, καθιστώντας την ανανέωση θητειών πολιτικά αναπόφευκτη.
Το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, με τον πρώην υπουργό να επισημαίνει ότι το σκάνδαλο υφίσταται ανεξάρτητα από τυχόν εμπλοκή πολιτικών προσώπων, λόγω ψευδών δηλώσεων και κακοδιαχείρισης ευρωπαϊκών πόρων. Έθεσε μάλιστα ερωτήματα για το ενδεχόμενο ύπαρξης «ηθικού αυτουργού πίσω από τον ηθικό αυτουργό», αναφερόμενος σε μια κουλτούρα ανοχής και ενθάρρυνσης τέτοιων πρακτικών. Χαρακτηριστικά ανέφερε πως «οι υποκλέπτοντες υπεκλάπησαν», περιγράφοντας μια αλληλουχία σκανδάλων που αλληλοτροφοδοτούνται.
Το τέλος της μονοκομματικής αυτοδυναμίας
Ιδιαίτερα αιχμηρός υπήρξε ο Ευάγγελος Βενιζέλος απέναντι στις κυβερνητικές αιτιάσεις κατά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Όπως τόνισε, η χρήση πολιτικών όρων με «άτεχνο» και «επιθετικό» τρόπο δημιουργεί την εντύπωση παρέμβασης στο έργο της Δικαιοσύνης. Κατά την ανάλυσή του, τέτοιες παρεμβάσεις δεν αποδυναμώνουν μόνο το θεσμικό κύρος της διαδικασίας, αλλά παράγουν και αντίστροφα αποτελέσματα. Ειδικότερα, υποστήριξε ότι η δημόσια πίεση που ασκείται μπορεί να οδηγήσει στην ενίσχυση της ανάγκης για θεσμική θωράκιση, ακόμη και σε αποφάσεις που καθίστανται «απολύτως υποχρεωτικές» υπό το βάρος της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η προσέγγιση αυτή συνδέει την πολιτική ρητορική με τις θεσμικές συνέπειες, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο ο δημόσιος λόγος επηρεάζει την ερμηνεία και εφαρμογή των κανόνων.
Ο κ. Βενιζέλος υποστήριξε ότι το μοντέλο της μονοκομματικής, προσωποκεντρικής κυβέρνησης έχει πλέον εξαντλήσει τα όριά του. Όπως είπε, η χώρα βρίσκεται μπροστά στο κρίσιμο ερώτημα του πώς θα διασφαλιστεί η αποτελεσματική διακυβέρνηση στο μέλλον. Τόνισε ότι το εκλογικό σώμα συνήθως δίνει έως δύο ευκαιρίες και πως δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη μια τρίτη, καλώντας σε προετοιμασία για ένα νέο πολιτικό τοπίο.