Η κυβέρνηση επιχειρεί να φτιάξει ένα συνταγματικό δικαστήριο, χωρίς να το λέει ανοιχτά, εκτίμησε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, κατά τη σημερινή συνεδρίαση της επιτροπής αναθεώρησης του Συντάγματος, σχολιάζοντας τις προτάσεις της πλειοψηφίας για την τροποποίηση του άρθρου 100 του καταστατικού χάρτη της χώρας.
Έλεγχος συνταγματικότητας από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο
Νωρίτερα, ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Ευριπίδης Στυλιανίδης, είχε παρουσιάσει την πρόταση για την προσθήκη στις υφιστάμενες αρμοδιότητες του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου του προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας για τα ψηφισμένα νομοσχέδια. Σύμφωνα με την πρόταση, η απόφαση περί συνταγματικότητας ψηφισμένου νομοσχεδίου θα δεσμεύει στη συνέχεια όλα τα δικαστήρια κατά τον έλεγχο συνταγματικότητας.
Όπως σημείωσε ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, η δυνατότητα παραπομπής στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο ζητημάτων αντισυνταγματικότητας του νόμου στη φάση μετά την ψήφιση και πριν από τη δημοσίευσή του, είναι επηρεασμένη από το γαλλικό μοντέλο προληπτικού ελέγχου.
«Αν ένας νόμος κριθεί αντισυνταγματικός πριν εφαρμοστεί, γλιτώνουμε την κοινωνία, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες από το χάος του να στηριχτούν σε έναν νόμο που μετά από χρόνια θα “πέσει” στα δικαστήρια», υποστήριξε ο γενικός εισηγητής της ΝΔ.. «Επίσης ενισχύεται η προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αφού θα μπορεί να αποτρέψει την εφαρμογή αντισυνταγματικών διατάξεων που πιθανόν θα θίξουν θεμελιώδη δικαιώματα πολιτών, έστω και προσωρινά», ανέφερε και συμπλήρωσε: «Τέλος θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση των Δικαστηρίων, δηλαδή μειώνει τις μελλοντικές δίκες. Αν ο νόμος “διορθωθεί” πριν γεννηθεί, δεν θα υπάρξουν χιλιάδες προσφυγές στα δικαστήρια εναντίον του».
Τα ενδεχόμενα αρνητικά του προληπτικού ελέγχου, είπε ο κ. Στυλιανίδης είναι η πιθανή Πολιτικοποίηση της Δικαιοσύνης ή «Δικαστικοποίηση» της Πολιτικής. Όπως διευκρίνισε, όταν ένα δικαστικό σώμα π.χ. ένα Συνταγματικό Δικαστήριο ή το ΑΕΔ, καλείται να ακυρώσει ένα νομοσχέδιο πριν αυτό εφαρμοστεί, μπαίνει «σφήνα» στο έργο της Βουλής, μπλοκάροντας το πρόγραμμα μιας εκλεγμένης κυβέρνησης.
ΠΑΣΟΚ: Η πρόταση θίγει το κράτος Δικαίου
«Αυτό το οποίο διαφαίνεται είναι ότι η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να κατοχυρώσει, να καθιερώσει, να διαμορφώσει ένα συνταγματικό δικαστήριο στην Ελλάδα, χωρίς να το λέει», σχολίασε εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ο Δημήτρης Μάντζος. «Και μάλιστα χωρίς να λαμβάνονται οι πρόνοιες, εγγυήσεις, οι διασφαλίσεις και χωρίς να προηγηθεί νομική, συνταγματική, πολιτική συζήτηση, για μια τέτοια μεγάλη μεταρρύθμιση».
Όπως εξήγησε: «Η πρόταση της ΝΔ να προβλέψει την εισαγωγή νέας αρμοδιότητας στο ΑΕΔ, με αντικείμενο την άσκηση προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας, επί ψηφισμένων νομοσχεδίων, με το άρθρο 77 παρ. 3 την ίδια στιγμή, θα έχει τον χαρακτήρα οιονεί συνταγματικού δικαστηρίου μέσα από το ΑΕΔ. Είναι μια συγκεντρωτική μέθοδος ελέγχου της συνταγματικότητας των νομοσχεδίων. Στην πράξη, η πρόταση οδηγεί σε ουσιώδη περιορισμό του συστήματος ελέγχου της συνταγματικότητας του νόμου, που είναι ο παρεμπίπτων διάχυτος έλεγχος της συνταγματικότητας, ο οποίος και αποτελεί πάγιο χαρακτηριστικό της ελληνικής έννομης τάξης για περισσότερο από 130 έτη».
Με την πρόβλεψη δε, της πρότασης της ΝΔ, για τη δεσμευτικότητα των αποφάσεων του ΑΕΔ, ουσιαστικά περιορίζεται η δυνατότητα όλων των δικαστηρίων της χώρας να συμβάλλουν στη διαμόρφωση της συνταγματικής νομολογίας, ακόμη και του Αρείου Πάγου, συμπλήρωσε και τόνισε: «Ήδη το ΣτΕ έχει διατυπώσει ισχυρότατες επιφυλάξεις, ως προς το θέμα της συμβατότητας της ρύθμισης που προτείνει η πλειοψηφία, με τις θεμελιώδεις αρχές του ελληνικού δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων».
Υποστήριξε, τέλος, ότι η πρόταση θίγει το κράτος δικαίου, λέγοντας πως «εφόσον η κρίση του ΑΕΔ, σύμφωνα με την πρόταση της ΝΔ, θα δεσμεύει το σύνολο των δικαστηρίων, ο πολίτης που θίγεται από την εφαρμογή ενός νόμου, στερείται ουσιαστικά της δυνατότητας να αμφισβητήσει τη συνταγματικότητα του».