Το πολιτικά δυσκολότερο κομμάτι της νέας ενεργειακής αναταραχής βρίσκεται στη διαδρομή από την αντλία στο ράφι. Η κυβέρνηση προετοιμάζει τις σημερινές ανακοινώσεις για το πετρέλαιο κίνησης, γνωρίζοντας ότι η αποτελεσματικότητά τους θα κριθεί και από το κατά πόσον θα συγκρατήσουν το επόμενο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα. Με τον χειμώνα μπροστά και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις ακόμη ανοιχτές, το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα την οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών και την πολιτική πίεση που αυτή παράγει.
Ελάφρυνση έως 20 λεπτά στο ντίζελ
Σύμφωνα με τις πληροφορίες η συνολική ελάφρυνση για το ντίζελ τον Οκτώβριο αναμένεται να διαμορφωθεί μεταξύ 15 και 20 λεπτών ανά λίτρο. Το σενάριο περιλαμβάνει κρατική επιδότηση και συνεισφορά από τα διυλιστήρια. Οι παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο, ανάλογα με τις διεθνείς τιμές. Πρόκειται, συνεπώς, για έναν μηχανισμό διαρκούς προσαρμογής σε μια αγορά που παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη.
Το δύσκολο ερώτημα: Πόσο θα κρατήσει η ανακούφιση
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να αναφερθεί στο θέμα στο υπουργικό συμβούλιο, επιχειρώντας να δώσει το μήνυμα ότι η κυβέρνηση διαθέτει αντανακλαστικά απέναντι στην κρίση. Το δύσκολο ερώτημα, ωστόσο, είναι πόσο θα διαρκέσει η ανακούφιση. Μια νέα διεθνής άνοδος μπορεί να απορροφήσει γρήγορα το όφελος της επιδότησης, αναγκάζοντας το οικονομικό επιτελείο να επιστρέψει στους υπολογισμούς. Η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της αναταραχής καθιστά εξίσου κρίσιμη τη διατήρηση διαθέσιμων πόρων για τους επόμενους μήνες.
Από το ρεζερβουάρ στην εφοδιαστική αλυσίδα
Η επιλογή να δοθεί βάρος στο πετρέλαιο κίνησης συνδέεται με τον ρόλο του στις μεταφορές και στη διανομή προϊόντων. Κάθε πρόσθετη επιβάρυνση μπορεί να διαχυθεί στην εφοδιαστική αλυσίδα, προσθέτοντας κόστος σε παραγωγούς, προμηθευτές και καταστήματα. Για την κυβέρνηση, επομένως, η παρέμβαση στην αντλία αποτελεί και προσπάθεια περιορισμού των πιέσεων στα τρόφιμα. Δεν εξασφαλίζει, όμως, από μόνη της ότι αυτές θα ανακοπούν, καθώς η παραγωγή επιβαρύνεται επίσης από την ενέργεια, τις συσκευασίες και τις πρώτες ύλες.
Σε δοκιμασία και η «συμφωνία κυρίων» στα ράφια
Σε αυτό το περιβάλλον δοκιμάζεται και η «συμφωνία κυρίων» για μειώσεις τιμών. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η συνέχισή της μετά τον Οκτώβριο δεν θεωρείται δεδομένη και θα απαιτήσει νέα συζήτηση. Το ενεργειακό κόστος ενισχύει τις επιφυλάξεις της αγοράς, προϊδεάζοντας για δύσκολες διαπραγματεύσεις. Η κυβέρνηση κινδυνεύει έτσι να δει την προσπάθεια αποκλιμάκωσης στα ράφια να αποδυναμώνεται ακριβώς όταν τα νοικοκυριά θα αρχίζουν να πληρώνουν και τη θέρμανση.
Όλα τα βλέμματα στη Σύνοδο Κορυφής
Το βλέμμα στρέφεται αναπόφευκτα στις Βρυξέλλες. Η Σύνοδος Κορυφής πραγματοποιείται στις 15–16 Οκτωβρίου, χωρίς να μπορεί σήμερα να προεξοφληθεί συμφωνία για ουσιαστικές παρεμβάσεις. Η Αθήνα αναζητεί μεγαλύτερα περιθώρια αντιμετώπισης της ενεργειακής ακρίβειας, με το ζήτημα του ειδικού φόρου κατανάλωσης να βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης.
Η μάχη για δημοσιονομική ευελιξία και φόρους
Το ζητούμενο είναι εάν θα συμφωνηθεί δημοσιονομική ευελιξία που θα διευκολύνει πρόσθετες εθνικές παρεμβάσεις. Ακόμη και τότε όμως , η μείωση φόρων θα έχει πραγματικό κόστος στα δημόσια έσοδα. Γι’ αυτό και το ευρωπαϊκό σκέλος αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Οι συστάσεις εξοικονόμησης ενέργειας που διατυπώνονται από τις Βρυξέλλες , όσο χρήσιμες κι αν είναι, δύσκολα μπορούν να αποτελέσουν επαρκή απάντηση για πολίτες που φοβούνται τον λογαριασμό του χειμώνα.
Η αντιπολίτευση ζητά μέτρα «εδώ και τώρα»
Παράλληλα, η αντιπολίτευση πιέζει για μέτρα «εδώ και τώρα», με τον Νίκο Ανδρουλάκη και τον Αλέξη Τσίπρα να διεκδικούν ισχυρότερη προστασία του εισοδήματος. Στον αντίποδα, η τοποθέτηση του Παύλου Μαρινάκη ότι «δεν θα ρισκάρουμε την πορεία της χώρας», αποτυπώνει το κυβερνητικό όριο, στήριξη με διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Η πραγματική κρίση θα γίνει στο ταμείο του σούπερ μάρκετ
Αυτό είναι και το πραγματικό πολιτικό στοίχημα. Η κυβέρνηση χρειάζεται να πείσει ότι η προσοχή στους λογαριασμούς του κράτους συμβαδίζει με αισθητή βοήθεια στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Διότι η ακρίβεια θα αξιολογήσει τις σημερινες εξαγγελίες πολύ γρήγορα. Πρώτα στην αντλία και αμέσως μετά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.
