Η ελληνική οικονομία διαθέτει τέσσερις βασικές δικλίδες ασφαλείας απέναντι στην αναταραχή των διεθνών αγορών ομολόγων: υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, ταμειακά διαθέσιμα 32 δισ. ευρώ, πρόωρες αποπληρωμές χρέους και ισχυρότερες προοπτικές ανάπτυξης σε σχέση με την ευρωζώνη. Τα στοιχεία αυτά, σύμφωνα με τραπεζικούς και οικονομικούς παράγοντες, περιορίζουν την έκθεση της χώρας στις πιέσεις που προκαλεί η αύξηση του κόστους δανεισμού διεθνώς.
Η ανθεκτικότητα αυτή αποτυπώνεται και στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Η Ελλάδα δανείζεται με χαμηλότερο επιτόκιο από τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου κινείται στο 4,4%.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η απόδοση του γαλλικού 10ετούς έχει ξεπεράσει το 5%, της Ιταλίας βρίσκεται περίπου στο 4,5%, της Βρετανίας στο 5,3% και των ΗΠΑ πάνω από το 5%. Αντίθετα, το γερμανικό 10ετές διαμορφώνεται στο 3,3%.
Ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της Eυρωζώνης
Για το 2026, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας προβλέπεται στο 2%, έναντι 0,9% στην ευρωζώνη. Η διαφορά αυτή διατηρεί την Ελλάδα σε τροχιά ανάπτυξης σχεδόν διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει επιτάχυνση στο 2,3% το 2027, όταν η ανάπτυξη στην ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 1,2%.
Κρίσιμο ρόλο στις προβλέψεις έχει η επενδυτική δραστηριότητα. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αναμένεται να αυξηθεί κατά 7,7% το 2026 και κατά 7,9% το 2027, ενισχύοντας τη συνολική οικονομική μεγέθυνση.
Πρωτογενή πλεονάσματα και δημοσιονομικό απόθεμα
Η δεύτερη γραμμή άμυνας αφορά τις δημοσιονομικές επιδόσεις. Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να φτάσει το 3,6% του ΑΕΠ το 2026 και το 3,3% του ΑΕΠ το 2027, προσφέροντας περιθώρια για την εξυπηρέτηση και τη σταδιακή απομείωση του δημόσιου χρέους.
Πλεονασματική αναμένεται να παραμείνει και η γενική κυβέρνηση. Το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο εκτιμάται στο 0,6% του ΑΕΠ για το 2026 και στο 0,3% του ΑΕΠ για το 2027.
Παράλληλα, το ταμειακό μαξιλάρι των 32 δισ. ευρώ, οι περιορισμένες χρηματοδοτικές ανάγκες και η ευνοϊκή διάρθρωση του χρέους δίνουν μεγαλύτερη ευελιξία στο οικονομικό επιτελείο και στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους ως προς τον χρόνο και τους όρους των νέων εκδόσεων.
Πρόωρες αποπληρωμές δημόσιου χρέους
Τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα επιτρέπουν στον ΟΔΔΗΧ να επιταχύνει τις πρόωρες αποπληρωμές υποχρεώσεων. Τον Ιούνιο αποπληρώθηκαν μνημονιακά δάνεια ύψους 6,94 δισ. ευρώ, ενώ στις αρχές Οκτωβρίου ακολούθησε πρόσθετη αποπληρωμή 2,5 δισ. ευρώ.
Έως το τέλος του έτους προβλέπεται η πρόωρη αποπληρωμή ακόμη 2,2 δισ. ευρώ. Η πολιτική αυτή μειώνει το απόθεμα του χρέους και συμβάλλει στη βελτίωση του προφίλ των αποπληρωμών των επόμενων ετών.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Οικονομικών, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 128,8% το 2027. Ο σχεδιασμός προβλέπει μείωση κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029 και κάτω από το 110% το 2030.
Αναβαθμίσεις και επενδυτική βαθμίδα
Η επενδυτική βαθμίδα που έχει ανακτήσει η Ελλάδα από όλους τους μεγάλους διεθνείς οίκους αξιολόγησης αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα στήριξης της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Οι εκθέσεις των οίκων καταγράφουν τη δημοσιονομική πρόοδο, τη μείωση του χρέους και τις αναπτυξιακές προοπτικές, ενώ παράλληλα επισημαίνουν την ανάγκη συνέχισης των μεταρρυθμίσεων.
Η Τράπεζα της Ελλάδος και το υπουργείο Οικονομικών αντιμετωπίζουν τις αξιολογήσεις και την προοπτική νέων αναβαθμίσεων ως ένδειξη ενισχυμένης αξιοπιστίας για την ελληνική οικονομία.
Οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές ομολόγων συνδέονται με ανησυχίες για τη δημοσιονομική πορεία μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών και των ΗΠΑ, με τον υψηλό πληθωρισμό, τις επιπτώσεις των πολέμων σε Ουκρανία και Ιράν, τις αυξήσεις επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες σε Ευρώπη και ΗΠΑ, αλλά και την αυξημένη ανάγκη χρηματοδότησης μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα δημοσιονομικά αποθέματα, η ανάπτυξη, η αποκλιμάκωση του χρέους και η πιστοληπτική αξιολόγηση λειτουργούν ως βασικές άμυνες για την Ελλάδα.
