Οκτώ ημέρες απομένουν έως την καταληκτική ημερομηνία του προγράμματος «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις», καθώς στις 31 Οκτωβρίου εκπνέει, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η προθεσμία ολοκλήρωσης των επιδοτούμενων επενδύσεων και υποβολής των σχετικών αιτημάτων καταβολής της ενίσχυσης. Οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα καλούνται να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες σε ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό διάστημα, δεδομένου ότι οι προσωρινοί πίνακες αξιολόγησης ανακοινώθηκαν μόλις στις 18 Σεπτεμβρίου.
Το πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 27 εκατ. ευρώ, απευθύνεται σε επιχειρήσεις που επιδιώκουν να περιορίσουν το ενεργειακό τους κόστος και να αξιοποιήσουν αποτελεσματικότερα την παραγωγή από φωτοβολταϊκά μέσω της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι 209 αιτήσεις και η προθεσμία της 31ης Οκτωβρίου
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που είχε ανακοινώσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι προσωρινά επιλέξιμες αιτήσεις ανήλθαν σε 209, με συνολική επιλέξιμη ενίσχυση 8.153.922,25 ευρώ. Η ενίσχυση αφορά συστήματα αποθήκευσης χωρητικότητας έως δύο ωρών, ενώ το συνολικό ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 30% του προϋπολογισμού των 27 εκατ. ευρώ, χωρίς ωστόσο να αποτελεί τελικό απολογισμό της απορρόφησης των διαθέσιμων πόρων.
Οι πίνακες που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο ήταν προσωρινοί, ενώ για τις απορριφθείσες αιτήσεις είχε προβλεφθεί δυνατότητα υποβολής ενστάσεων έως τις 25 Σεπτεμβρίου. Ο τελικός αριθμός των δικαιούχων ενδέχεται επομένως να διαφοροποιηθεί, ανάλογα με την εξέταση των ενστάσεων και την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και αφορά την ενίσχυση συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τους όρους της προκήρυξης.
Με τη δεύτερη τροποποίηση της προκήρυξης, τον Αύγουστο του 2026, η προθεσμία υλοποίησης των επενδύσεων μετατέθηκε στις 31 Οκτωβρίου. Η ίδια ημερομηνία προβλέπεται και για την υποβολή αιτημάτων καταβολής της ενίσχυσης, καθώς και για την εγκατάσταση των σταθμών, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις της απόφασης.
Για τους δικαιούχους, η ολοκλήρωση της επένδυσης προϋποθέτει την εγκατάσταση του εξοπλισμού σύμφωνα με τις εγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές, την τήρηση των απαιτούμενων όρων σύνδεσης όπου προβλέπονται και τη συγκέντρωση των απαραίτητων παραστατικών και δικαιολογητικών. Ειδικότερα, η προκήρυξη απαιτεί την υποβολή Δήλωσης Ετοιμότητας ή Αιτήματος Ενεργοποίησης στον αρμόδιο Διαχειριστή, καθώς και Αιτήματος Επαλήθευσης – Πιστοποίησης Δαπανών για τον τελικό έλεγχο και την καταβολή της ενίσχυσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα σύνδεσης της εγκατάστασης με το ηλεκτρικό δίκτυο, καθώς η προκήρυξη προβλέπει αυτόματη απένταξη από το πρόγραμμα σε περίπτωση αδυναμίας σύνδεσης του σταθμού.
Επομένως, οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τόσο τις τεχνικές εργασίες όσο και τις προβλεπόμενες διοικητικές διαδικασίες, καθώς η προμήθεια του εξοπλισμού από μόνη της δεν αρκεί για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του προγράμματος.
Γιατί οι επιχειρήσεις στρέφονται στην αποθήκευση ενέργειας
Η αυξανόμενη συμμετοχή των επιχειρήσεων στην αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργεί νέες προοπτικές για την ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο 8ο Renewable & Storage Forum ο ενεργειακός σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, Στέλιος Ψωμάς, περίπου το 80% της εγκατεστημένης ισχύος αυτοκατανάλωσης στην Ελλάδα αφορά επιχειρηματικές εγκαταστάσεις. Ο ίδιος εκτίμησε ότι από το 2027 η συγκεκριμένη αγορά θα μπορούσε να αναπτύσσεται με ρυθμό 300-350 MW ετησίως. Ωστόσο, χαρακτήρισε το 2026 ουσιαστικά χαμένη χρονιά για την αυτοκατανάλωση, καθώς οι εκκρεμότητες στην εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου εξακολουθούν να καθυστερούν την ενεργοποίηση επενδύσεων. Μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας αναμένουν διευκρινιστική εγκύκλιο για την υπογραφή των νέων διμερών συμβάσεων.
Παρά τις καθυστερήσεις, η προοπτική ανάπτυξης της αυτοκατανάλωσης διατηρεί το ενδιαφέρον για συστήματα αποθήκευσης, τα οποία επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να αξιοποιούν μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας που παράγουν.
Στην πράξη, μια επιχείρηση που διαθέτει φωτοβολταϊκό μπορεί, μέσω της μπαταρίας, να αποθηκεύει μέρος της παραγωγής της κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας και να το χρησιμοποιεί αργότερα, όταν η παραγωγή μειώνεται ή έχει σταματήσει. Η δυνατότητα αυτή μπορεί να είναι χρήσιμη για εμπορικές εγκαταστάσεις, επιχειρήσεις εστίασης, ξενοδοχεία και άλλες δραστηριότητες με κατανάλωση που εκτείνεται στις απογευματινές ή βραδινές ώρες.
Το οικονομικό όφελος εξαρτάται από το προφίλ κατανάλωσης, τη χωρητικότητα της μπαταρίας, την παραγωγή του φωτοβολταϊκού και την τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας. Επομένως, η επιλογή του κατάλληλου συστήματος απαιτεί προηγούμενη αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών κάθε επιχείρησης.
Νέες δυνατότητες εγκατάστασης μπαταριών
Πρόσθετες δυνατότητες για την ανάπτυξη της αποθήκευσης δημιουργεί το νεότερο θεσμικό πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, το οποίο επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, στις επιχειρήσεις να εγκαθιστούν συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας ακόμη και χωρίς να διαθέτουν φωτοβολταϊκό σύστημα.
Στη δυνατότητα αυτή αναφέρθηκε κατά τη διάρκεια του συνεδρίου ο Χριστόφορος Δρίτσας, Γενικός Διευθυντής της MGD Energy, επισημαίνοντας ότι οι πρόσφατες ρυθμίσεις έχουν αντιμετωπίσει μέρος των θεσμικών εμποδίων που υπήρχαν στην αγορά.
Στις αλλαγές περιλαμβάνεται και η απλούστευση της χρηματοδότησης έργων αυτοκατανάλωσης από τρίτους, ενώ ιδιαίτερο επενδυτικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν, σύμφωνα με τον ίδιο, τα συστήματα μηδενικής έγχυσης ενέργειας στο δίκτυο (zero feeding), σε συνδυασμό με μπαταρίες.
Η δυνατότητα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που απορροφάται από το δίκτυο δημιουργεί επίσης περιθώρια αξιοποίησης των διαφορών στις τιμές του ρεύματος μεταξύ διαφορετικών ωρών, ανάλογα με τους ισχύοντες τεχνικούς και συμβατικούς όρους. Με τον τρόπο αυτό, οι μπαταρίες μπορούν να αξιοποιηθούν όχι μόνο για την αποθήκευση της παραγωγής ενός φωτοβολταϊκού, αλλά και για τη διαχείριση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ανάλογα με το τιμολόγιο προμήθειας και τις ανάγκες της εγκατάστασης.
Στο ίδιο ζήτημα αναφέρθηκε ο Αλέξανδρος Γιάννης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ENGAIA, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων μπαταριών αποτελεί θετική εξέλιξη, ενώ η δυνατότητα έγχυσης της αποθηκευμένης ενέργειας στο δίκτυο παραμένει ζητούμενο για την οικονομική βιωσιμότητα ορισμένων έργων.
Η δυνατότητα εγκατάστασης μπαταρίας χωρίς φωτοβολταϊκό αφορά το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο και δεν συνεπάγεται αυτομάτως επιλεξιμότητα για ενίσχυση από το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Παράλληλα, η εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης δεν εξασφαλίζει από μόνη της ηλεκτροδότηση σε περίπτωση διακοπής ρεύματος. Για τη λειτουργία εφεδρικής τροφοδοσίας απαιτείται κατάλληλος εξοπλισμός και αντίστοιχος τεχνικός σχεδιασμός.
Οι καθυστερήσεις και τα εμπόδια στις επενδύσεις
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η ανάπτυξη της αποθήκευσης εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες, οι οποίες συνδέονται με τις διαδικασίες υλοποίησης, τη σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο και τον χρόνο που απαιτείται για την ολοκλήρωση των επενδύσεων.
Κατά την τοποθέτησή του στο Renewable & Storage Forum, ο Διονύσης Ανάργυρος, Γενικός Διευθυντής Ελλάδος της Greenvolt Next, επισήμανε ότι η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων επιδότησης περιορίζεται όταν οι διαδικασίες υλοποίησης διαρκούν οκτώ ή δέκα μήνες. Οι μεγάλες καθυστερήσεις μπορούν να επηρεάσουν τον προγραμματισμό των επιχειρήσεων, ακόμη και όταν υπάρχει διαθέσιμη χρηματοδοτική ενίσχυση.
Αντίστοιχα, ο κ. Δρίτσας αναφέρθηκε στις τεχνικές δυσκολίες που εξακολουθούν να εμφανίζονται στις αιτήσεις σύνδεσης στον ΔΕΔΔΗΕ, επισημαίνοντας ότι η πλειονότητα των αιτήσεων που υποβάλλει η εταιρεία του απορρίπτεται εξαιτίας τεχνικών περιορισμών του δικτύου. Διευκρίνισε μάλιστα ότι ακόμη και τα συστήματα μηδενικής έγχυσης, παρά τα πλεονεκτήματά τους, δεν αντιμετωπίζουν το σύνολο των προβλημάτων σύνδεσης.
Οι δυσκολίες αυτές επηρεάζουν ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για τις οποίες η εγκατάσταση ενός συστήματος αποθήκευσης προϋποθέτει συντονισμό μεταξύ προμηθευτών εξοπλισμού, τεχνικών συνεργείων και αρμόδιων φορέων, μέσα στα χρονικά όρια που προβλέπονται για την υλοποίηση της επένδυσης.
Η επόμενη ημέρα της αυτοκατανάλωσης
Η ανάπτυξη της αυτοκατανάλωσης στην Ελλάδα έχει ήδη αποκτήσει σημαντική κλίμακα. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο συνέδριο ο Δημήτρης Τσαλέμης, Διευθυντής της Διεύθυνσης Πωλήσεων Πελατών Δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ, η εγκατεστημένη ισχύς αυτοκατανάλωσης έχει φθάσει περίπου τα 1,6 GW, ενώ έχουν ενεργοποιηθεί περίπου 3.000 σταθμοί net billing, αρκετοί από τους οποίους συνδυάζονται με αποθήκευση.
Συνολικά έχουν υποβληθεί περίπου 9.000 αιτήματα net billing, που αντιστοιχούν σε 774 MW, με 7.000 από αυτά να έχουν εξυπηρετηθεί και να έχουν προχωρήσει στο επόμενο στάδιο. Περίπου 2.000 αιτήματα βρίσκονται στο στάδιο της προσφοράς σύνδεσης. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι χρόνοι ενεργοποίησης διαφοροποιούνται ανάλογα με την περιοχή και το μέγεθος των έργων, ενώ η περαιτέρω ανάπτυξη της αυτοκατανάλωσης απαιτεί πρόσθετες επενδύσεις στο δίκτυο.
Η αύξηση των εγκαταστάσεων αυτοκατανάλωσης ενισχύει και τις προοπτικές της αποθήκευσης, καθώς περισσότερες επιχειρήσεις αναζητούν τρόπους να αξιοποιούν την παραγωγή των φωτοβολταϊκών τους και πέρα από τις ώρες ηλιοφάνειας. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πάντως, καθοριστικό κριτήριο παραμένει ο χρόνος απόσβεσης της επένδυσης. Το αρχικό κόστος, η διαθέσιμη επιδότηση, η διάρκεια ζωής του εξοπλισμού και η εξοικονόμηση που μπορεί να επιτευχθεί σε ετήσια βάση καθορίζουν κατά πόσο η εγκατάσταση μιας μπαταρίας είναι οικονομικά συμφέρουσα.
Με την προθεσμία του επιδοτούμενου προγράμματος να πλησιάζει, το άμεσο ενδιαφέρον στρέφεται στην ολοκλήρωση των εγκεκριμένων επενδύσεων και στην καταβολή των ενισχύσεων.
Η περαιτέρω διείσδυση των μπαταριών στις επιχειρήσεις θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του κόστους του εξοπλισμού, τη δυνατότητα πρόσβασης στο δίκτυο και την απλούστευση των διαδικασιών, ώστε περισσότερες επιχειρήσεις να μπορούν να αξιοποιήσουν την αποθήκευση με μετρήσιμο οικονομικό όφελος.
