Η αντίστροφη μέτρηση για τη νέα συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής εξελίσσεται σε πολιτικό ναρκοπέδιο για τον Σωκράτη Φάμελλο. Το σχέδιο της ηγεσίας να κρατήσει τον ΣΥΡΙΖΑ σε κατάσταση αναμονής, επενδύοντας μέχρι τέλους σε μια προεκλογική συνεννόηση με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα, κατέρρευσε μετά το κατηγορηματικό «όχι» του πρώην πρωθυπουργού.
Η άρνηση Τσίπρα δεν έκλεισε μόνο την πόρτα στη συνεργασία. Άφησε τον ΣΥΡΙΖΑ πολιτικά εκτεθειμένο, καθώς αποδείχθηκε ότι επί μήνες η στρατηγική της Κουμουνδούρου στηριζόταν σε μια υπόθεση που δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ. Το αποτέλεσμα είναι ένα κόμμα εγκλωβισμένο, χωρίς ξεκάθαρη εκλογική στρατηγική και με την εσωκομματική αμφισβήτηση να παίρνει πλέον χαρακτηριστικά ανοιχτής σύγκρουσης.
Εκτελεστικό Γραφείο μετά από έναν χρόνο καθυστέρησης
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Σωκράτης Φάμελλος επιχείρησε να δείξει ότι το κόμμα λειτουργεί θεσμικά, προχωρώντας στη συγκρότηση του Εκτελεστικού Γραφείου στις 29 Ιουνίου. Μόνο που η κίνηση αυτή έρχεται με καθυστέρηση ενός ολόκληρου χρόνου, καθώς το όργανο εκκρεμούσε από το συνέδριο του Ιουνίου 2025.
Έτσι, αντί να εκπέμψει εικόνα οργανωτικής επανεκκίνησης, η συγκρότηση του Εκτελεστικού Γραφείου ανέδειξε την παρατεταμένη αδράνεια της Κουμουνδούρου. Την ώρα που το κόμμα βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις για την εκλογική του επιβίωση, εμφανίζεται να τακτοποιεί καθυστερημένα στοιχειώδεις οργανωτικές εκκρεμότητες.
Η Κεντρική Επιτροπή ως άτυπη ψήφος εμπιστοσύνης
Η πίεση προς τον Σωκράτη Φάμελλο εντείνεται και θεσμικά. Εβδομήντα τρία μέλη της Κεντρικής Επιτροπής ενεργοποίησαν την καταστατική πρόβλεψη και ζήτησαν έκτακτη σύγκληση του οργάνου, με δύο κείμενα που φέρουν 65 και 8 υπογραφές αντίστοιχα.
Η ηγεσία είναι πλέον υποχρεωμένη να συγκαλέσει την Κεντρική Επιτροπή έως τις 11 Ιουλίου. Η συνεδρίαση δεν θα είναι τυπική. Θα αποτελέσει ουσιαστικά άτυπη ψήφο εμπιστοσύνης στη στρατηγική Φάμελλου ή διαφορετικά θέμα ηγεσίας, αλλά και πεδίο αναμέτρησης για το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει ως αυτόνομος πολιτικός φορέας ή θα παραμείνει σε τροχιά προσκόλλησης στο εγχείρημα Τσίπρα.
Παππάς: «Η στρατηγική ψηφίστηκε εν κενώ»
Ο Νίκος Παππάς άνοιξε ευθέως θέμα στρατηγικής, ασκώντας σφοδρή κριτική στους χειρισμούς της ηγεσίας. Μιλώντας στο OPEN, υποστήριξε ότι υπήρχαν δεδομένα που «δυστυχώς δεν αξιολογήθηκαν» και απέδωσε την ευθύνη «στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ».
Χαρακτήρισε τη μέχρι σήμερα γραμμή «στρατηγική που ψηφίστηκε, όπως φάνηκε, εν κενώ», αφήνοντας σαφές ότι η επιλογή αναμονής απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα οδήγησε το κόμμα στη σημερινή δημοσκοπική και πολιτική του εικόνα.
Ο πρώην κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος απέφυγε να ζητήσει ευθέως την παραίτηση Φάμελλου, αλλά άφησε σαφείς αιχμές, λέγοντας ότι «είναι η ώρα να μιλήσει και ο ίδιος» και πως με την «παρούσα διάταξη δυνάμεων» δεν μπορεί να υπάρξει ανάταξη.
«Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπαίνει στο ψυγείο»
Ο Νίκος Παππάς έστειλε και μήνυμα προς όσους βλέπουν τον ΣΥΡΙΖΑ ως ενδιάμεσο σταθμό πριν από τη μετακίνηση στην ΕΛΑΣ. Όπως είπε, «δεν είναι νοητό κάποιος να υποστηρίζει το κόμμα του και να παραμένει στον ΣΥΡΙΖΑ απλώς για να μένει ο ΣΥΡΙΖΑ στο ψυγείο».
Παράλληλα, απέρριψε τη λογική της ατομικής προσχώρησης στο νέο κόμμα Τσίπρα, λέγοντας ότι δεν ανήκει στη σχολή των κατά μόνας διαπραγματεύσεων. Με τον τρόπο αυτό επιχείρησε να οριοθετήσει τη στάση του απέναντι στην ΕΛΑΣ, αλλά και να πιέσει για συλλογική στρατηγική απόφαση.
Παππάς κατά Τσίπρα: «Τα περί κλεισίματος κύκλου τα έλεγε η ΝΔ»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Νίκος Παππάς και απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα. Διαφώνησε ανοιχτά με τη θέση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κλείσει τον ιστορικό του κύκλο, υποστηρίζοντας ότι το κόμμα διαθέτει «ιστορικό, στελεχιακό και προγραμματικό απόθεμα».
Μάλιστα, χαρακτήρισε επιθετική τη σχετική ρητορική, σημειώνοντας ότι τα περί «τοξικότητας» και «κλεισίματος κύκλου» ακούγονταν στο παρελθόν από τη Νέα Δημοκρατία και όχι από πρόσωπα του ίδιου πολιτικού χώρου.
Ανοιχτό κάλεσμα σε Νέα Αριστερά, Κοτζιά και Κατσέλη
Στο πεδίο των συνεργασιών, ο Νίκος Παππάς επέμεινε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αναζητήσει συμμαχίες στον χώρο της Αριστεράς. Έδειξε προς τη Νέα Αριστερά, χαρακτήρισε τον Νίκο Κοτζιά «κόσμημα» της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και άφησε ανοιχτή την πόρτα προς τη Λούκα Κατσέλη, λέγοντας ότι κουβαλά σημαντικό πολιτικό φορτίο.
Αντίθετα, απέκλεισε ουσιαστικά τον Γιάνη Βαρουφάκη, υποστηρίζοντας ότι έχει χτίσει την πολιτική του παρουσία πάνω στην κατηγορία πως ο ΣΥΡΙΖΑ «πρόδωσε τη λαϊκή εντολή».
Γιαννούλης: «Κανένας μόνος δεν μπορεί»
Αίσθηση προκάλεσαν και οι παρεμβάσεις του εκπροσώπου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστου Γιαννούλη. Μιλώντας στα Παραπολιτικά, δήλωσε ότι τον προβληματίζει η στάση του Αλέξη Τσίπρα, διότι δεν συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός νικηφόρου μετώπου για την πολιτική αλλαγή.
Ο ίδιος τόνισε ότι «κανένας μόνος δεν μπορεί να φέρει την πολιτική αλλαγή» χωρίς τις απαραίτητες συγκλίσεις και την αναγκαία ενότητα. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι οι εκλεγμένοι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ «δεν είναι οι αποσυνάγωγοι της πολιτικής σκηνής», στέλνοντας σαφές μήνυμα προς όσους αντιμετωπίζουν την Κουμουνδούρου ως πολιτικό υπόλειμμα του παλιού κύκλου Τσίπρα.
Η δεύτερη παρέμβαση Γιαννούλη και η αιχμή για την απλή αναλογική
Λίγο αργότερα, στον Real FM, ο Χρήστος Γιαννούλης χαρακτήρισε «υπερβολική» την κατηγορηματική άρνηση της ΕΛΑΣ για οποιαδήποτε προεκλογική συνεργασία.
Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι η λογική των προοδευτικών συνεργασιών ήταν διαχρονική θέση του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα, ειδικά την περίοδο της απλής αναλογικής. Με αυτό τον τρόπο, η Κουμουνδούρου επιχειρεί πλέον να αντιστρέψει το επιχείρημα και να εμφανίσει τον πρώην πρωθυπουργό ως εκείνον που απομακρύνεται από τη γραμμή των συγκλίσεων που ο ίδιος κάποτε υπερασπιζόταν.
Σαπουνά: «Ανοίξαμε γέφυρα, αλλά δεν βρήκε ανταπόκριση»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η αναπληρώτρια γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής, Αναστασία Σαπουνά. Μιλώντας στην ΕΡΤ, αναγνώρισε ότι οι δηλώσεις Τσίπρα ξεκαθάρισαν πλήρως το τοπίο και δεν αφήνουν πλέον περιθώρια παρερμηνειών.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε επιχειρήσει να ανοίξει «μια γέφυρα πολιτικής συνεννόησης», η οποία όμως δεν βρήκε ανταπόκριση. Ξεκαθάρισε ότι το κόμμα «δεν αυτοδιαλύεται», δεν βάζει «λουκέτο» και παραμένει ενεργό στον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς.
Η αποχώρηση Ξενογιαννακοπούλου ως πολιτικό πλήγμα
Το πιο ηχηρό όμως μήνυμα ήρθε με την παραίτηση της Μαριλίζας Ξενογιαννακοπούλου. Η πρώην υπουργός ανακοίνωσε την αποχώρησή της από τον ΣΥΡΙΖΑ, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να διανοηθεί ψηφοδέλτιο του κόμματος απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛΑΣ.
Η δήλωσή της δεν είναι μια απλή αποχώρηση. Είναι πολιτική τοποθέτηση υπέρ του νέου εγχειρήματος Τσίπρα και ταυτόχρονα ευθεία αποδοκιμασία της αυτόνομης καθόδου του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στην ΕΛΑΣ. Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει ότι η διαρροή στελεχών προς τον πρώην πρωθυπουργό έχει ήδη αρχίσει και μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική όσο πλησιάζει η Κεντρική Επιτροπή.
«Καθαρές λύσεις και γενναίες υπερβάσεις»
Στη δήλωσή της, η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου ανέφερε ότι «τώρα είναι η ώρα για καθαρές λύσεις και γενναίες υπερβάσεις», σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία Τσίπρα και η συγκρότηση της ΕΛΑΣ δημιουργούν διέξοδο και ελπίδα για τον προοδευτικό και αριστερό κόσμο.
Η παρέμβασή της έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς πρόκειται για πρόσωπο που υπηρέτησε στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, εκλέχθηκε βουλευτής, διετέλεσε κοινοβουλευτική εκπρόσωπος και συμμετείχε στα κορυφαία όργανα του κόμματος. Η αποχώρησή της, συνεπώς, δεν μπορεί να υποβαθμιστεί ως προσωπική επιλογή χωρίς πολιτικό αποτύπωμα.
Η μειοψηφία βλέπει αλλαγή συσχετισμών
Στην πλευρά της εσωκομματικής αντιπολίτευσης επικρατεί η εκτίμηση ότι οι συσχετισμοί στην Κεντρική Επιτροπή έχουν ήδη μεταβληθεί. Τα στελέχη που ασκούν κριτική στον Σωκράτη Φάμελλο θεωρούν ότι η ηγεσία άφησε τον χρόνο να περάσει, οδήγησε το κόμμα σε απαξίωση και τώρα καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας στρατηγικής που κατέρρευσε.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι μόνο με ποιους θα συνεργαστεί ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και ποιος μπορεί να ηγηθεί μιας τέτοιας προσπάθειας. Στο παρασκήνιο διακινείται ήδη η εκτίμηση ότι σε ένα νέο σχήμα συνεργασιών στον χώρο της Αριστεράς δεν θα μπορούσε να παραμείνει αυτονόητα επικεφαλής ο σημερινός πρόεδρος του κόμματος.
Από το πολιτικό φλερτ στην ανοιχτή επίθεση
Η κατηγορηματική απόρριψη Τσίπρα έφερε πλήρη αντιστροφή του κλίματος. Η Κουμουνδούρου πέρασε από το πολύμηνο πολιτικό φλερτ με την ΕΛΑΣ σε μια σταδιακή, αλλά σαφή, γραμμή κριτικής προς τον πρώην πρωθυπουργό.
Πλέον, κορυφαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ αποδίδουν στον Αλέξη Τσίπρα ευθύνη για το αδιέξοδο, υποστηρίζοντας ότι η άρνησή του να συζητήσει προεκλογική συνεργασία υπονομεύει την προοπτική ενός νικηφόρου προοδευτικού μετώπου. Η αλλαγή αυτή, όμως, έρχεται αργά και αποκαλύπτει το κενό στρατηγικής που υπήρχε το προηγούμενο διάστημα.
Η μάχη της 11ης Ιουλίου
Η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής στις 11 Ιουλίου αναμένεται να είναι η πιο κρίσιμη στιγμή για τον ΣΥΡΙΖΑ μετά τη διάσπαση και την εμφάνιση της ΕΛΑΣ. Εκεί θα τεθούν όλα: η αποτίμηση της στρατηγικής Φάμελλου, η σχέση με τον Αλέξη Τσίπρα, η αυτόνομη κάθοδος, οι πιθανές συνεργασίες, τα ψηφοδέλτια και, εμμέσως ή αμέσως, το ζήτημα ηγεσίας.
Ο Σωκράτης Φάμελλος βρίσκεται σε τεντωμένο σχοινί. Αν επιμείνει σε μια γραμμή που έχει ήδη διαψευστεί από τις εξελίξεις, κινδυνεύει να χρεωθεί την περαιτέρω συρρίκνωση του κόμματος. Αν επιχειρήσει στροφή, θα πρέπει να εξηγήσει γιατί δεν την έκανε νωρίτερα. Σε κάθε περίπτωση, η Κουμουνδούρου μπαίνει σε ένα δεκαπενθήμερο αποφάσεων, όπου κανείς δεν μπορεί πλέον να κρύβεται πίσω από την αναμονή του Αλέξη Τσίπρα.
Το ερώτημα δεν είναι πια αν ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε κρίση. Το ερώτημα είναι αν διαθέτει ακόμη το πολιτικό βάρος, την ηγετική συνοχή και την οργανωτική αντοχή για να σταθεί ως αυτόνομος παίκτης ή αν θα μετατραπεί σε δεξαμενή στελεχών και ψηφοφόρων για το νέο κόμμα του πρώην αρχηγού του.