Σε σημείο καμπής εισέρχεται ο ΣΥΡΙΖΑ μετά τη διαγραφή του Παύλου Πολάκη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, με την Κουμουνδούρου να επιχειρεί πλέον ένα εσωτερικό «ξεκαθάρισμα» ενόψει των ραγδαίων εξελίξεων που αναμένονται γύρω από το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα.
Η σύγκρουση ανάμεσα στον Σωκράτη Φάμελλο και τον Παύλο Πολάκη μπορεί να πυροδοτήθηκε από την οξύτατη ανάρτηση του βουλευτή Χανίων κατά της ηγεσίας, ωστόσο στο παρασκήνιο όλοι αναγνωρίζουν ότι η πραγματική αιτία της ρήξης βρίσκεται στην επόμενη ημέρα της Κεντροαριστεράς και στις διεργασίες για τον νέο φορέα που ετοιμάζει ο πρώην πρωθυπουργός.
Η διαγραφή Πολάκη αντιμετωπίζεται από σημαντικό τμήμα στελεχών ως μια κίνηση με πολλαπλούς αποδέκτες: προς το εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, προς τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, αλλά και προς την πλευρά Τσίπρα, η οποία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Η «κόκκινη γραμμή» Φάμελλου
Στελέχη της Κουμουνδούρου σημειώνουν ότι ο Σωκράτης Φάμελλος θεώρησε πως η δημόσια επίθεση του Παύλου Πολάκη ξεπέρασε τα όρια της πολιτικής διαφωνίας και αμφισβήτησε ευθέως την αξιοπιστία και τις προθέσεις της ηγεσίας.
Η αναφορά περί «κρυφού σχεδίου» για διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ και απορρόφησή του από το νέο κόμμα Τσίπρα αντιμετωπίστηκε από την πλειοψηφία των στελεχών ως προσωπική προσβολή προς τον πρόεδρο του κόμματος αλλά και ως ευθεία υπονόμευση της ήδη εύθραυστης εσωκομματικής ισορροπίας.
Η απόφαση της διαγραφής ελήφθη προσωπικά από τον Σωκράτη Φάμελλο, κατά τα πρότυπα της προηγούμενης σύγκρουσης με τον Νίκο Φαραντούρη, στέλνοντας μήνυμα ότι η ηγεσία δεν είναι διατεθειμένη να ανεχθεί δημόσιες προσωπικές επιθέσεις σε μια τόσο κρίσιμη πολιτική συγκυρία.
Το πραγματικό διακύβευμα: Το κόμμα Τσίπρα
Πίσω όμως από τη θεσμική σύγκρουση κρύβεται το μεγάλο πολιτικό ερώτημα: ποια θα είναι η σχέση του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ με τον νέο πολιτικό φορέα που ετοιμάζει ο Αλέξης Τσίπρας.
Στην Κουμουνδούρου αρκετοί θεωρούν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των στελεχών, των βουλευτών αλλά και της κομματικής βάσης βλέπει θετικά μια προοπτική συμπόρευσης με τον πρώην πρωθυπουργό, είτε μέσα από συνεργασία είτε μέσα από μια συνολικότερη ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου.
Αντίθετα, ο Παύλος Πολάκης εμφανιζόταν το τελευταίο διάστημα ως εκφραστής της γραμμής της αυτόνομης πορείας του ΣΥΡΙΖΑ, ασκώντας πίεση κατά των σεναρίων οργανικής σύνδεσης με το νέο εγχείρημα Τσίπρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τόσο ο ίδιος όσο και πρόσωπα του εσωκομματικού μετώπου που είχε συγκροτήσει με τον Νίκο Παππά εκτιμούν ότι δεν έχουν θέση στο νέο πολιτικό σχέδιο που επεξεργάζεται η πλευρά Τσίπρα.
Φόβοι για νέα τοξική εσωστρέφεια
Στην ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ υπήρχε έντονη ανησυχία ότι η παραμονή της σύγκρουσης σε υψηλούς τόνους θα οδηγούσε ξανά το κόμμα σε εικόνες διάλυσης και τοξικότητας, τη στιγμή που η δημοσκοπική κατάσταση παραμένει οριακή.
Στελέχη της πλειοψηφίας υποστηρίζουν ότι νέα επεισόδια εσωστρέφειας θα καθιστούσαν τον ΣΥΡΙΖΑ μη ελκυστικό συνομιλητή για τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις και θα οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια σε απομόνωση και αυτόνομη κάθοδο στις εκλογές, με εξαιρετικά αβέβαιη κοινοβουλευτική επιβίωση.
Υπό αυτό το πρίσμα, η απομάκρυνση Πολάκη θεωρείται από αρκετούς ως «αναγκαίο σοκ» για να κλείσει ένας κύκλος εσωκομματικής έντασης πριν από τις μεγάλες αποφάσεις.
Το μήνυμα προς την Αμαλίας
Στο πολιτικό παρασκήνιο, πολλοί ερμηνεύουν τη διαγραφή Πολάκη και ως έμμεσο μήνυμα προς την πλευρά Τσίπρα ότι η σημερινή ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να απομακρύνει πρόσωπα και πρακτικές που θεωρούνται «κόκκινο πανί» για ένα ευρύτερο ακροατήριο της Κεντροαριστεράς.
Η λογική που διατυπώνεται από στελέχη κοντά στον Σωκράτη Φάμελλο είναι ότι μια σοβαρή προσπάθεια ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου δεν μπορεί να προχωρήσει με εικόνες διαρκούς εσωτερικού πολέμου και προσωπικών επιθέσεων.
Ωστόσο, πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαθέσεις του Αλέξη Τσίπρα επιμένουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν πρόκειται να καθορίσει τις κινήσεις του με βάση τις εσωτερικές εξελίξεις της Κουμουνδούρου.
Υπογραμμίζουν μάλιστα ότι το σχέδιο του νέου φορέα δεν ταυτίζεται με τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ και δεν αφορά οργανωμένες μεταφορές μηχανισμών ή συμφωνίες κορυφής με κομματικές ομάδες.
Σε πολιτικό επίπεδο, αρκετά στελέχη εκτιμούν ότι ο Σωκράτης Φάμελλος επιχειρεί να στείλει σαφές μήνυμα προς τον Αλέξη Τσίπρα, προχωρώντας σε κινήσεις «εκκαθάρισης» προσώπων που θεωρούνται βαρίδια για το νέο εγχείρημα. Η διαγραφή Πολάκη ερμηνεύεται ως προσπάθεια διευκόλυνσης της ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου υπό πιο ελεγχόμενους πολιτικούς όρους.
Το καταστατικό και η επόμενη ημέρα Πολάκη
Μετά τη διαγραφή του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, ο Παύλος Πολάκης τίθεται αυτοδίκαια εκτός Κεντρικής Επιτροπής και Πολιτικής Γραμματείας, καθώς συμμετείχε ex officio ως βουλευτής του κόμματος.
Το επιβεβαίωσε δημόσια και ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Κυμπιζής, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι «αυτό προβλέπει το καταστατικό».
Παράλληλα, ο ίδιος επανέλαβε ότι η στρατηγική της ηγεσίας παραμένει η «ανασύνδεση των προοδευτικών δυνάμεων», τονίζοντας πως ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα θεωρείται καθοριστικός. Ωστόσο ο Παύλος Πολάκης έχει διαφορετική άποψη και θα έχει ενδιαφέρον στην επόμενη συνεδρίαση τι θα συμβεί όταν εμφανιστεί…
Σταυροδρόμι αποφάσεων
Με φόντο τις πληροφορίες που θέλουν την 26η Μαΐου να αποτελεί πιθανή ημερομηνία ανακοινώσεων από τον Αλέξη Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ εισέρχεται πλέον σε φάση κρίσιμων αποφάσεων.
Το βασικό δίλημμα παραμένει ανοιχτό: συνεργασία, απορρόφηση ή αυτόνομη πορεία.
Στην πραγματικότητα, πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις, αρκετά στελέχη αναγνωρίζουν ότι το πολιτικό μέλλον του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ θα κριθεί από δύο παράγοντες: πρώτον, από τις τελικές αποφάσεις του Αλέξη Τσίπρα και δεύτερον από το κατά πόσο η Κουμουνδούρου θα μπορέσει να εμφανιστεί ως δύναμη σοβαρότητας και όχι ως πεδίο διαρκούς εμφυλίου.
Η διαγραφή Πολάκη, υπό αυτή την έννοια, δεν είναι απλώς μια εσωκομματική πειθαρχική κίνηση. Είναι η πρώτη μεγάλη πολιτική πράξη της επόμενης ημέρας στον χώρο της ελληνικής Κεντροαριστεράς.