Στην Άγκυρα βρίσκεται από το απόγευμα της Τρίτης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία πραγματοποιείται την Τετάρτη. Το βράδυ της Τρίτης ο Έλληνας πρωθυπουργός παρακάθεται στο επίσημο δείπνο που παραθέτει ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν προς τους ηγέτες των κρατών-μελών της Συμμαχίας, ενώ στο επίκεντρο των εργασιών της Συνόδου βρίσκονται οι αμυντικές δαπάνες, η στήριξη προς την Ουκρανία και το ζήτημα των μαχητικών F-35.
Ποιο είναι το πρόγραμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σύνοδο ΝΑΤΟ;
Ο πρωθυπουργός έφθασε στην τουρκική πρωτεύουσα το απόγευμα της Τρίτης και συμμετέχει στο δείπνο που φιλοξενεί ο Τούρκος πρόεδρος στο Λευκό Παλάτι. Οι επίσημες εργασίες της Συνόδου Κορυφής ξεκινούν την Τετάρτη, με εναρκτήρια ομιλία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Στη διάρκεια της Συνόδου αναμένεται να πραγματοποιηθούν διαδοχικές συνεδριάσεις των ηγετών των κρατών-μελών, με στόχο τη λήψη αποφάσεων για την ενίσχυση της συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας και τον συντονισμό απέναντι στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Γιατί η φετινή Σύνοδος θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη;
Η φετινή Σύνοδος διεξάγεται σε ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον. Οι εξελίξεις στον πόλεμο της Ουκρανίας, οι σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία, αλλά και η στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους διαμορφώνουν ένα σύνθετο σκηνικό.
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η στάση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιμένει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού βάρους για την κοινή άμυνα.
Τι προβλέπεται για τις αμυντικές δαπάνες;
Στο επίκεντρο βρίσκεται η εφαρμογή της συμφωνίας των κρατών-μελών για αύξηση των συνολικών δαπανών σε 5% του ΑΕΠ έως το 2035, έναντι του στόχου του 2% που είχε υιοθετηθεί το 2014.
Η αλλαγή αυτή κρίθηκε αναγκαία λόγω της συνεχιζόμενης απειλής που προέρχεται από τη Ρωσία, αλλά και των νέων προκλήσεων ασφαλείας, όπως η διεθνής τρομοκρατία.
Ωστόσο, αρκετές χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά στις νέες δεσμεύσεις. Η Ισπανία έχει ήδη εξασφαλίσει ειδική εξαίρεση, διατηρώντας τις επιχειρησιακές της υποχρεώσεις χωρίς να υποχρεώνεται να φτάσει το όριο του 5%.
Τι σημαίνει η στάση των ΗΠΑ για την Ευρώπη;
Ένα ακόμη κρίσιμο θέμα αφορά το μέλλον της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού των αμερικανικών δυνάμεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ενώ το Πεντάγωνο έχει ήδη προχωρήσει στην ακύρωση δύο στρατιωτικών αποστολών και στην αποχώρηση προσωπικού από ευρωπαϊκές βάσεις.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επιδιώξουν σαφείς δεσμεύσεις από την Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία αποτελεί βασικό πυλώνα της συλλογικής αποτροπής και εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο πλευρών του Ατλαντικού.
Ποια άλλα ζητήματα βρίσκονται στην ατζέντα;
Εκτός από τις αμυντικές δαπάνες και την Ουκρανία, σημαντικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει και η συζήτηση γύρω από την πιθανή πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία, ένα θέμα που παρακολουθείται στενά τόσο από την Αθήνα όσο και από αρκετές χώρες της Συμμαχίας.
Οι αποφάσεις και τα μηνύματα που θα προκύψουν από τη Σύνοδο της Άγκυρας αναμένεται να επηρεάσουν τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ και να καθορίσουν τη στρατηγική της Συμμαχίας για τα επόμενα χρόνια.