Σε υψηλούς τόνους απαντά η Αθήνα στην απόφαση της Τουρκίας να θεσπίσει δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να χαρακτηρίζει την κίνηση μονομερή και παράνομη.
Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι οι τουρκικές αποφάσεις δεν παράγουν κανένα έννομο αποτέλεσμα και δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι τουρκικές χαράξεις εκτείνονται και πέραν των χωρικών υδάτων της Τουρκίας, ενώ στο Βόρειο Αιγαίο το πάρκο εμφανίζεται μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης και στην Ανατολική Μεσόγειο η χάραξη αποκόπτει ουσιαστικά το Καστελλόριζο από τη Ρόδο.
Η Αθήνα είχε ήδη από το 2025 απορρίψει τις αρχικές τουρκικές εξαγγελίες προστατευόμενων περιοχών σε διεθνή ύδατα, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορούν να θίξουν ελληνικά δικαιώματα.
ΥΠΕΞ: «Παράνομα και στα διεθνή ύδατα και στην ελληνική υφαλοκρηπίδα»
Στην ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι τα δύο πάρκα θεσπίστηκαν με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Όπως τονίζεται, οι περιοχές που παρουσιάζει η Άγκυρα δεν περιορίζονται εντός της τουρκικής επικράτειας.
Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ότι, στο μέτρο που τα πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η μονομερής εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα κράτος δεν μπορεί βάσει του Δικαίου της Θάλασσας να δημιουργεί μόνο του προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας.
Παράλληλα, η Αθήνα χαρακτηρίζει παράνομα τα συγκεκριμένα πάρκα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
«Δεν παράγουν κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα»
Το μήνυμα του υπουργείου Εξωτερικών προς την Άγκυρα είναι σαφές:
Η μονομερής τουρκική ενέργεια δεν μπορεί να επηρεάσει ούτε τα διεθνή ύδατα ούτε τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.
Η ελληνική θέση είναι ότι τέτοιες κινήσεις δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα και δεν μεταβάλλουν το νομικό καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών.
Πρόκειται για πάγια θέση της Αθήνας απέναντι στις μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο καθορίζεται σαφώς από τις διεθνείς συνθήκες, μεταξύ άλλων για τη Λήμνο, τη Σαμοθράκη και το Καστελλόριζο.
«Δεν μπορούν να δημιουργηθούν τετελεσμένα»
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΞ, η μονομερής θέσπιση «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία σε περιοχές που βρίσκονται εκτός δικαιοδοσίας της δεν δημιουργεί νέα δικαιώματα για την Άγκυρα.
Η Αθήνα τονίζει ότι καμία τέτοια ενέργεια δεν μπορεί να επηρεάσει δικαιώματα τα οποία απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Υπενθυμίζει μάλιστα ότι η Ελλάδα προχώρησε στη δημιουργία των δικών της Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και το Αιγαίο αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, σε περιοχές όπου ασκείται πλήρης ελληνική κυριαρχία. Την ίδια θέση είχε διατυπώσει πρόσφατα και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα δημιουργούνται σε θαλάσσιες ζώνες γύρω από ελληνικά νησιά όπου η χώρα ασκεί κυριαρχία.
Αποκόπτουν το Καστελλόριζο από τη Ρόδο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χάραξη του τουρκικού θαλάσσιου πάρκου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στον τουρκικό σχεδιασμό, η προστατευόμενη περιοχή εκτείνεται με τρόπο που ουσιαστικά αποκόπτει το Καστελλόριζο από τη Ρόδο.
Η συγκεκριμένη αποτύπωση επαναφέρει στο προσκήνιο την πάγια τουρκική θέση περί περιορισμένης επήρειας των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες – θέση που η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά.
Το Καστελλόριζο αποτελεί μέρος των Δωδεκανήσων και η ελληνική κυριαρχία του κατοχυρώνεται από τις διεθνείς συνθήκες.
«Σφήνα» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης
Αντίστοιχα, στο Βόρειο Αιγαίο το τουρκικό πάρκο εμφανίζεται να εκτείνεται μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, σε μία ακόμη περιοχή ιδιαίτερης γεωπολιτικής ευαισθησίας.
Η κίνηση αξιολογείται από την Αθήνα όχι απλώς ως περιβαλλοντική πρωτοβουλία, αλλά ως προσπάθεια της Άγκυρας να αποτυπώσει μέσω ενός νέου εργαλείου τις ευρύτερες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο.
Η ελληνική πλευρά υπενθυμίζει ότι η κυριαρχία επί Λήμνου και Σαμοθράκης είναι κατοχυρωμένη από τις διεθνείς συνθήκες και δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Αθήνα: «Υπονομεύουν το κλίμα καλής γειτονίας»
Το υπουργείο Εξωτερικών προχωρά και ένα βήμα παραπέρα, συνδέοντας ευθέως την τουρκική κίνηση με το συνολικό κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Όπως επισημαίνει, ενέργειες που επιχειρούν να μεταβάλουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και δεν συμβάλλουν στην οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας.
Αντίθετα, σύμφωνα με την Αθήνα, υπονομεύουν τις προσπάθειες για διατήρηση κλίματος αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
«Η Ελλάδα θα προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα»
Η ανακοίνωση καταλήγει με σαφή προειδοποίηση προς την Άγκυρα.
Η Ελλάδα δηλώνει ότι θα συνεχίσει να ενεργεί «με συνέπεια και αποφασιστικότητα» για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας και του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Με τον τρόπο αυτό η Αθήνα επιχειρεί να κόψει κάθε συζήτηση περί δημιουργίας τετελεσμένων μέσω των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων και στέλνει το μήνυμα ότι οι χάρτες και τα προεδρικά διατάγματα της Άγκυρας δεν μεταβάλλουν το νομικό καθεστώς στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.