Νέο σκηνικό έντασης διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να παρεμβαίνει στις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo, νοτιοανατολικά της Καρπάθου, ενώ παράλληλα καταγράφονται παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη στο βορειοανατολικό Αιγαίο.
Το γαλλικό ερευνητικό, που πραγματοποιεί εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, συνεχίζει να βρίσκεται στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου, παρά τις κινήσεις της Άγκυρας να αμφισβητήσει την ελληνική δικαιοδοσία.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία παρακολούθησης AIS, στις 06:48 το πρωί της Παρασκευής 13 Νοεμβρίου, το Abeille Marengo βρισκόταν περίπου 28 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του λιμανιού της Καρπάθου, στη θέση 35.3169° βόρεια και 27.4212° ανατολικά, με ταχύτητα μόλις 0,4 κόμβων.
Η χαμηλή ταχύτητα συνάδει με τη φύση των υποθαλάσσιων ερευνητικών εργασιών, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνει από μόνη της ποια δραστηριότητα εκτελούσε το πλοίο τη συγκεκριμένη στιγμή.
Η τουρκική φρεγάτα Gökova και η άμεση απάντηση της «Λήμνος»
Το νέο επεισόδιο σημειώθηκε την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, όταν η τουρκική φρεγάτα TCG Gökova, η οποία παρακολουθούσε από απόσταση το γαλλικό ερευνητικό, επικοινώνησε μαζί του μέσω ασυρμάτου, λίγο πριν από τις 14:00.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, η τουρκική πλευρά υποστήριξε ότι το Abeille Marengo επιχειρούσε σε θαλάσσια περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Παράλληλα, επιχείρησε να εμφανίσει τη συνέχιση των ερευνών ως δραστηριότητα που πραγματοποιείται με την τουρκική συγκατάθεση.
Η αντίδραση της ελληνικής πλευράς ήταν άμεση. Η φρεγάτα «Λήμνος» του Πολεμικού Ναυτικού, που βρισκόταν στην περιοχή, απάντησε μέσω ασυρμάτου, ξεκαθαρίζοντας ότι το γαλλικό πλοίο επιχειρεί εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται βάσει ελληνικής NAVTEX.
Η ανταλλαγή μηνυμάτων δεν συνοδεύτηκε από αναφερόμενη φυσική παρεμπόδιση του ερευνητικού. Ωστόσο, ανέδειξε για ακόμη μία φορά τη διαφωνία Αθήνας και Άγκυρας σχετικά με τη δικαιοδοσία στις θαλάσσιες περιοχές από τις οποίες σχεδιάζεται να περάσει το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο.
Επτά τουρκικές παραβιάσεις και μία εμπλοκή στο Αιγαίο
Παράλληλα με τις εξελίξεις γύρω από το Abeille Marengo, η τουρκική στρατιωτική αεροπορική δραστηριότητα προκάλεσε νέο κύκλο αναχαιτίσεων στο Αιγαίο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ για την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, τρία τουρκικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν συνολικά επτά παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, καθώς και δύο παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας.
Συγκεκριμένα, στην περιοχή κινήθηκαν δύο οπλισμένα τουρκικά μαχητικά F-16 και ένα αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας CN-235. Οι επτά παραβιάσεις αποδίδονται στο CN-235, ενώ κατά τη διαδικασία αναχαίτισης καταγράφηκε και μία εμπλοκή.
Όλα τα τουρκικά αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και την πάγια πρακτική των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Οι συγκεκριμένες παραβιάσεις καταγράφηκαν στο βορειοανατολικό Αιγαίο και όχι στη θαλάσσια περιοχή όπου επιχειρεί το Abeille Marengo. Πρόκειται, επομένως, για παράλληλη τουρκική δραστηριότητα και όχι για επιβεβαιωμένο αεροπορικό επεισόδιο πάνω από το γαλλικό ερευνητικό.
Οι επτά παραβιάσεις και η εμπλοκή με τα τουρκικά μαχητικά
Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν για την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου είναι συγκεκριμένα:
| Δραστηριότητα | Στοιχεία ΓΕΕΘΑ |
|---|---|
| Τουρκικά αεροσκάφη | 3 |
| Μαχητικά F-16 | 2, οπλισμένα |
| Αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας | 1 CN-235 |
| Παραβάσεις κανόνων εναέριας κυκλοφορίας | 2 |
| Παραβιάσεις εθνικού εναέριου χώρου | 7 |
| Εμπλοκές | 1 |
| Περιοχή | Βορειοανατολικό Αιγαίο |
Το ηλεκτρικό καλώδιο και η επιδίωξη της Άγκυρας
Στο επίκεντρο της νέας αντιπαράθεσης βρίσκεται το Great Sea Interconnector (GSI), το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, που έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία επιδιώκει να καταγράψει τις διεκδικήσεις της σε περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, προβάλλοντας την άποψη ότι οι έρευνες για την πόντιση του καλωδίου απαιτούν προηγούμενη τουρκική έγκριση.
Από την πλευρά της, η Αθήνα απορρίπτει την τουρκική αυτή αξίωση και υποστηρίζει ότι οι εργασίες διεξάγονται νόμιμα, με τις απαιτούμενες άδειες από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.
Η διαφωνία αποτυπώνεται και στις NAVTEX που έχουν εκδοθεί για την περιοχή, με την Άγκυρα να επιχειρεί να προβάλει τη δική της θέση περί δικαιοδοσίας.
Η παρουσία ελληνικών πολεμικών πλοίων κοντά στο γαλλικό ερευνητικό αποσκοπεί στην παρακολούθηση της κατάστασης και στη διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής των εργασιών.
Πού βρίσκεται σήμερα το Abeille Marengo
Το τελευταίο διαθέσιμο στίγμα του γαλλικού πλοίου, το πρωί της Παρασκευής 13 Νοεμβρίου, το τοποθετεί νοτιοανατολικά της Καρπάθου, με εξαιρετικά χαμηλή ταχύτητα.
Στα δεδομένα AIS εμφανίζεται η ένδειξη «SURVEY ROV DIST 2NM», η οποία σχετίζεται με τις υποθαλάσσιες ερευνητικές δραστηριότητες και την παρουσία τηλεχειριζόμενου υποβρύχιου οχήματος.
Η θέση αυτή προέρχεται από την πλατφόρμα παρακολούθησης Wingo Marine, καθώς δεν κατέστη δυνατή η απευθείας ανάκτηση νεότερου στίγματος από το MarineTraffic.
Μέχρι την τελευταία διαθέσιμη ενημέρωση, δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη πληροφορία για νέα φυσική παρεμπόδιση του πλοίου την Παρασκευή.
Η συνέχιση των ερευνών του Abeille Marengo, σε συνδυασμό με την παρουσία ελληνικών και τουρκικών πολεμικών πλοίων, διατηρεί το ενδιαφέρον στραμμένο στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η διαμάχη για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες παραμένει ανοιχτή.
