Σε φάση πολιτικής αναδιάταξης εισέρχεται η Ελλάδα, σύμφωνα με το POLITICO, μετά την παρουσίαση του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος επιχειρεί να επιστρέψει στο προσκήνιο ως εν δυνάμει αντίπαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το δημοσίευμα περιγράφει ένα σκηνικό στο οποίο η κοινωνική δυσαρέσκεια για σκάνδαλα, διαφθορά και κυβερνητικές αστοχίες παραμένει έντονη, χωρίς όμως να έχει ενισχύσει αποφασιστικά την αντιπολίτευση, αφήνοντας ανοιχτό πεδίο σε νέα κόμματα και πολιτικές πρωτοβουλίες.
Ο Αλέξης Τσίπρας ιδρύει νέο κόμμα, με στόχο την ενοποίηση της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης
Ο πρώην αριστερός πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξης Τσίπρας, παρουσίασε την Τρίτη ένα νέο κόμμα, με την ελπίδα ότι θα ενώσει την κατακερματισμένη αντιπολίτευση της χώρας, σε μια περίοδο εθνικής απογοήτευσης απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο και τη διαφθορά του.
Ο Τσίπρας, ο οποίος έχασε την εξουσία το 2019, απέκτησε διεθνή αναγνωρισιμότητα ως ηγέτης του ριζοσπαστικού κόμματος ΣΥΡΙΖΑ, που συγκρούστηκε με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο σε διαπραγματεύσεις υψηλού ρίσκου, στο αποκορύφωμα της κρίσης χρέους της ευρωζώνης.
Έκτοτε, η πολιτική ζωή της χώρας κυριαρχείται από το συντηρητικό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Με άνετο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, ο Μητσοτάκης αναμένεται να προκηρύξει εκλογές πριν από το καλοκαίρι του 2027, ενώ ο Τσίπρας επιχειρεί τώρα να εμφανιστεί ως πιθανός αντίπαλός του.
Ο απρόβλεπτος, 51χρονος Τσίπρας παρουσίασε το νέο του κόμμα, με την ονομασία «ΕΛ.Α.Σ.», ως μια προσπάθεια ενοποίησης της Αριστεράς πέρα από την αρχική, ακροαριστερή του βάση. Ωστόσο, η επιλογή του ονόματος έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς παραπέμπει στον στρατό του κομμουνιστικού αντιστασιακού κινήματος κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Παρουσίασε το νέο του εγχείρημα σε μια ομιλία διάρκειας 40 λεπτών στο κέντρο της Αθήνας, με φωτισμένη την Ακρόπολη στο φόντο, απευθυνόμενος σε χιλιάδες υποστηρικτές του ως «συντρόφους» και «φίλους».
«Η σημερινή μας διακήρυξη σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας συλλογικής προσπάθειας για τη δημιουργία μιας ευρείας προοδευτικής συμμαχίας», είπε, προσθέτοντας ότι το νέο κόμμα θα αγκαλιάσει «τη ριζοσπαστική Αριστερά, τη σοσιαλδημοκρατία και την πολιτική οικολογία».
Η προσπάθεια του Τσίπρα να επιστρέψει στην πρώτη γραμμή της πολιτικής έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η μία δημοσκόπηση μετά την άλλη αποτυπώνει τη βαθιά δυσαρέσκεια των Ελλήνων για την κατάσταση της χώρας.
Το κλίμα δυσφορίας έχει επιδεινωθεί από μια σειρά μεγάλων σκανδάλων: την προβληματική αντίδραση της κυβέρνησης στο πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα της χώρας, την υπόθεση των λογισμικών παρακολούθησης που βρέθηκαν στα τηλέφωνα δεκάδων πολιτικών και δημοσιογράφων, καθώς και μια τεράστια απάτη που αφορά ευρωπαϊκά αγροτικά κονδύλια.
Ωστόσο, η πικρία για τις πρακτικές κακοδιοίκησης δεν έχει ενισχύσει την αντιπολίτευση. Σύμφωνα με το Poll of Polls του POLITICO, η Νέα Δημοκρατία, με ποσοστό στήριξης 30%, συγκεντρώνει διπλάσια υποστήριξη από τον πλησιέστερο αντίπαλό της. Μεγάλο μέρος του πολιτικού τοπίου αποτελείται από ένα μωσαϊκό μικρών κομμάτων.
«Η Νέα Δημοκρατία παραμένει στην πρώτη θέση εδώ και πολύ καιρό, αλλά τα δημοσκοπικά της ποσοστά βρίσκονται στην πραγματικότητα σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Την ίδια στιγμή, δεν υπάρχουν εμφανείς δυνάμεις ικανές να αμφισβητήσουν την κυριαρχία της», δήλωσε ο Άγγελος Σεριάτος, επικεφαλής του τμήματος πολιτικής και κοινωνικής έρευνας της εταιρείας δημοσκοπήσεων Prorata.
Ο Σεριάτος πρόσθεσε ότι καθίσταται ολοένα και λιγότερο πιθανό η Νέα Δημοκρατία να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας στον πρώτο ή στον δεύτερο γύρο των εκλογών.
Ο Πέτρος Ιωαννίδης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών About People, δήλωσε: «Η πρώτη προτεραιότητα του Τσίπρα θα είναι να συσπειρώσει την αριστερή βάση, η οποία διασπάστηκε σε διάφορες ομάδες μετά την αποχώρησή του, και στη συνέχεια να επιχειρήσει να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο κοινό».
Αρκετοί βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ —καθώς και του κόμματος Νέα Αριστερά, που προέκυψε από διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ— έχουν ήδη παραιτηθεί ή αναμένεται να το κάνουν άμεσα, προκειμένου να ενταχθούν στο εγχείρημα του Τσίπρα.
Δεν είναι ο μόνος νέος παίκτης
Η κίνηση του Τσίπρα σηματοδότησε τη δημιουργία του δεύτερου νέου κόμματος μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα.
Η Μαρία Καρυστιανού, μητέρα ενός από τα θύματα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη το 2023, παρουσίασε την περασμένη Πέμπτη το νέο της κόμμα με την ονομασία «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», με μια πλατφόρμα έντονης αντισυστημικής ρητορικής.
Η 53χρονη παιδίατρος αναδείχθηκε σε κεντρική μορφή του κύματος διαμαρτυριών κατά του πολιτικού κατεστημένου της χώρας, μετά το δυστύχημα και την αίσθηση συγκάλυψης από τις αρχές. Ωστόσο, τελικά αποξένωσε αρκετούς, με σχόλια που πλησίασαν τη δεξιά λαϊκιστική ρητορική σε ζητήματα όπως τα δικαιώματα στην άμβλωση και οι σχέσεις με την Τουρκία.
«Οι θέσεις της θυμίζουν πολύ το Κίνημα των 5 Αστέρων της Ιταλίας, αλλά με πολύ εντονότερη πατριωτική και εθνικιστική χροιά και με έμφαση στη διαφθορά», είπε ο Σεριάτος.
«Αν και ξεκίνησε με ηθικό κεφάλαιο και φαινόταν ότι πολλοί άνθρωποι θα ήταν δεκτικοί σε όσα είχε να πει πολιτικά, τώρα βρίσκεται σε καθοδική πορεία», πρόσθεσε. Επικριτές την έχουν επίσης κατηγορήσει ότι περιβάλλεται από πρόσωπα που διατηρούν φιλορωσικές απόψεις ή δεσμούς με τη Μόσχα.
Ένα ακόμη κόμμα από τη δεξιά πλευρά του πολιτικού φάσματος είναι πιθανό να προκύψει από τον πρώην πρωθυπουργό και πρώην ηγέτη της Νέας Δημοκρατίας, Αντώνη Σαμαρά.
Ο Σαμαράς είχε διαγραφεί από το κόμμα το 2024, αφού άσκησε έντονη κριτική στις κυβερνητικές πολιτικές, μεταξύ άλλων για τις σχέσεις με τη γειτονική Τουρκία, καθώς και για όσα θεωρεί «woke» προσεγγίσεις, όπως η αναγνώριση του γάμου μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου.
Ο 75χρονος πρώην πρωθυπουργός έχει πιο περιορισμένη δυνητική εκλογική επιρροή, όμως το κόμμα του θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στον Μητσοτάκη, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα δυσκολευτεί να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους για να σχηματίσει κυβέρνηση.
«Τα νέα κόμματα φαίνεται να καλύπτουν ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, από την Αριστερά έως τη Δεξιά, καθώς και πέρα από τα παραδοσιακά όρια του πολιτικού άξονα. Ως αποτέλεσμα, είναι βέβαιο ότι θα αλλάξουν το πολιτικό τοπίο», δήλωσε ο Γιώργος Αράπογλου, διευθυντής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Pulse RC.