Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ζήτησε ταχύτερη προσαρμογή των κυβερνήσεων στις εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης και τη διαμόρφωση ενός διεθνούς πλαισίου διακυβέρνησης για την AI, μιλώντας στο Athens Democracy Forum, που διεξήχθη στο Ωδείο Αθηνών από τις 29 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου.
Ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνομίλησε με τον αρθρογράφο των The New York Times, Τόμας Λ. Φρίντμαν, στην εκδήλωση «Spotlight Conversation: A.I. vs. The World». Τον συντονισμό είχε ο Patrick Healy, Assistant Managing Editor for Trust and Standards, The New York Times.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι οι ρυθμοί της τεχνολογικής εξέλιξης ξεπερνούν την ικανότητα των κοινωνιών και των θεσμών να τους αντιληφθούν και να αντιδράσουν. «Η αλλαγή είναι εκθετική, αλλά η αντίληψή μας είναι γραμμική», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι αλλαγές που παλαιότερα απαιτούσαν χρόνια ή δεκαετίες, σήμερα συντελούνται σε μήνες ή εβδομάδες.
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας, με παράλληλη αντιμετώπιση των κινδύνων που συνοδεύουν τη διάδοσή της.
Η AI απαιτεί νέους θεσμούς
Ο υπουργός εκτίμησε ότι η δημόσια συζήτηση παραμένει συχνά εγκλωβισμένη στη θεωρία αντί να επικεντρώνεται στην πρακτική εφαρμογή. «Εστιάζουμε περισσότερο στο λεξιλόγιο παρά στην εφαρμογή», σημείωσε.
Όπως τόνισε, οι σημερινοί θεσμοί δεν έχουν σχεδιαστεί για τις ανάγκες μιας οικονομίας που βασίζεται ολοένα και περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη. «Οι θεσμοί είναι το software των κοινωνιών μας. Και αυτό το software πρέπει να αλλάξει για να προσαρμοστεί στην οικονομία της AI».
Αναφερόμενος στην εμπειρία του ψηφιακού μετασχηματισμού του ελληνικού Δημοσίου, σημείωσε ότι αρκετές κυβερνήσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τη μετάβαση στην ψηφιοποίηση. Η διαλειτουργικότητα, η αξιοποίηση των δεδομένων και η ψηφιακή αναβάθμιση των κρατικών υπηρεσιών αποτελούν προϋποθέσεις για τη χρήση της AI στην υγεία, την εκπαίδευση και την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης πρόσθεσε ότι ο σχεδιασμός πολιτικών δεν μπορεί να περιορίζεται σε οικονομολόγους και νομικούς. «Χρειαζόμαστε στο δωμάτιο και ανθρώπους που καταλαβαίνουν την τεχνολογία».
Κυβερνοασφάλεια και διεθνής διακυβέρνηση της AI
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην κυβερνοασφάλεια. Η AI, όπως ανέφερε, «μπορεί να εντοπίζει αδυναμίες συστημάτων με πρωτοφανή ταχύτητα και κλίμακα, την ώρα που κράτη σε ολόκληρο τον κόσμο εξακολουθούν να λειτουργούν με παλιές ψηφιακές υποδομές».
Μία πιθανή απάντηση στην απειλή αυτή, σύμφωνα με τον υπουργό, «είναι να χρησιμοποιηθεί AI για να προστατεύσει από την AI». Διευκρίνισε όμως ότι η αξιοποίηση τέτοιων εργαλείων πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρούς κανόνες διακυβέρνησης.
«Κανένα κράτος στον κόσμο δεν είναι αρκετά μεγάλο για να διαχειριστεί μόνο του την τεχνητή νοημοσύνη», τόνισε. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται ενεργό ρόλο στις αποφάσεις για την παγκόσμια πορεία της AI και δεν πρέπει να περιοριστεί στη ρυθμιστική της λειτουργία. «Η AI δεν είναι ένα πεδίο από το οποίο η Ευρώπη έχει την πολυτέλεια να απουσιάζει».
Παράλληλα, προέβλεψε ότι τα επόμενα χρόνια θα εμφανιστούν ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης με ταχεία ανάπτυξη.
AI, ενέργεια και άμυνα στην οικονομική πολιτική
Ο Πρόεδρος του Eurogroup υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη μεταβάλει τις προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής. «Αν είσαι υπουργός Οικονομικών σήμερα και δεν συζητάς για ενέργεια, AI και άμυνα, δεν κάνεις σωστά τη δουλειά σου», είπε.
Κατά τον ίδιο, η πρόκληση αφορά εξίσου τα εκπαιδευτικά συστήματα. Έθεσε το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν υπουργοί Παιδείας διεθνώς: «Πώς σχεδιάζεις ένα εκπαιδευτικό σύστημα για έναν κόσμο που δεν υπάρχει ακόμη;».
Η απάντηση, όπως υπογράμμισε, «δεν βρίσκεται στην εκμάθηση μιας συγκεκριμένης γλώσσας προγραμματισμού, αλλά στην ανάπτυξη αλγοριθμικής σκέψης, λογικής, φαντασίας, συνεργασίας, επικοινωνίας και της ικανότητας να ακούει κανείς τους άλλους».
Ο Τόμας Λ. Φρίντμαν για τη νέα εποχή της νοημοσύνης
Στην ίδια συζήτηση, ο Thomas L. Friedman, Opinion Writer, The New York Times, παρομοίασε την τεχνητή νοημοσύνη με μια «αλλαγή φάσης» ανάλογη με εκείνες της φυσικής. Περιέγραψε τη μετάβαση από τον «πάγο» της εποχής των εργαλείων, στο «νερό» της εποχής της πληροφορίας και στον «ατμό» της εποχής της νοημοσύνης.
«Βρισκόμαστε ένα δέκατο του βαθμού πριν από τη μεγαλύτερη αλλαγή φάσης στην ανθρώπινη ιστορία και δεν έχουμε ιδέα τι υπάρχει στη γωνία», είπε.
Ο Φρίντμαν προειδοποίησε ειδικά για τα ισχυρά κινεζικά open-source μοντέλα, τα οποία μπορούν να τροποποιηθούν, να λειτουργήσουν χωρίς τις δικλείδες ασφαλείας τους και να αξιοποιηθούν ακόμη και με περιορισμένες υπολογιστικές υποδομές.
Υποστήριξε ότι η AI δεν πρέπει να εκλαμβάνεται απλώς ως μία ακόμη τεχνολογία. «Έχουμε δημιουργήσει ένα νέο είδος», είπε, περιγράφοντας την εμφάνιση AI agents στις ανθρώπινες κοινωνίες ως μια νέα «μετανάστευση». Το ζητούμενο, κατά τον ίδιο, είναι να συνυπάρξουν οι άνθρωποι με αυτά τα συστήματα χωρίς «να γίνουμε τα κατοικίδιά τους».
Ο αρθρογράφος των The New York Times τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας κοινών δομών από τις ΗΠΑ και την Κίνα για τη διακυβέρνηση, την αυθεντικοποίηση και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. «Είναι αφελές να πιστεύουμε ότι ΗΠΑ και Κίνα μπορούν να συνεργαστούν; Ναι. Υπάρχει μόνο ένα πράγμα πιο αφελές: να πιστεύουμε ότι κάποιος από τους δύο θα είναι εντάξει αν δεν συνεργαστούν».
