Ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα για τη την εποπτεία της αγοράς, που θα διασφαλίζει τη διαφάνεια των τιμών, προτείνει το ΠΑΣΟΚ, κρίνοντας ότι η πλατφόρμα “PosoKanei” είναι ανεπαρκής και δεν αποτελεί παρά μια ανανεωμένη εκδοχή του «e-Καταναλωτή», ο οποίος δεν έφερε λύση για την ακρίβεια.
«Παρά τον σημαντικό προϋπολογισμό του έργου, η πλατφόρμα παραμένει ένα εργαλείο καταγραφής και προβολής τιμών και όχι ένας ενεργητικός μηχανισμός εντοπισμού και αντιμετώπισης της ακρίβειας», αναφέρει ο τομέας Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων του κόμματος, υπογραμμίζοντας ότι «δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί κάθε ελληνικό νοικοκυριό: Γιατί αυξήθηκε η τιμή ενός προϊόντος και σε ποιο στάδιο της αλυσίδας δημιουργήθηκε η επιβάρυνση;»
«Ήδη από το πρόγραμμά του το 2023 το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής είχε προτείνει τη διάθεση των δεδομένων συλλογής τιμών ως ανοιχτών δεδομένων (OpenData), την αξιοποίηση και αναβάθμιση του e-Καταναλωτή, καθώς και τον πλήρη ανασχεδιασμό του απαρχαιωμένου fuelprices.gr, με επέκταση της διαφάνειας σε βασικά αγαθά, καύσιμα, ενέργεια και τηλεπικοινωνίες», σημειώνει το ΠΑΣΟΚ.
ΑΓΟΡΑ360º
Ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων του ΠΑΣΟΚ προτείνει τη δημιουργία του «ΑΓΟΡΑ360º»,ενός Εθνικού Ψηφιακού Συστήματος Διαφάνειας Τιμών και Εποπτείας της Αγοράς που -όπως τονίζεται στην ανακοίνωση- θα αξιοποιεί τις δυνατότητες της διαλειτουργικότητας, των ανοιχτών δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης για να προστατεύει ουσιαστικά τον καταναλωτή.
Σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, το «360°» συμβολίζει την πλήρη εικόνα της αγοράς: από τον παραγωγό και τη μεταποίηση έως τη χονδρική, τη λιανική πώληση και το τελικό κόστος που επιβαρύνει τον καταναλωτή. Για πρώτη φορά, η πολιτεία θα μπορεί να παρακολουθεί και να αναλύει ολόκληρη την αλυσίδα διαμόρφωσης των τιμών και όχι μόνο το τελικό αποτέλεσμα στο ράφι.
Η πρόταση της αξιωματικής αντιπολίτευσης κινείται σε επτά άξονες:
- Αξιόπιστη και επίκαιρη πληροφορία τιμών: Οι τιμές πρέπει να ενημερώνονται αυτόματα και σε πραγματικό χρόνο μέσω υποχρεωτικής διασύνδεσης με τα πληροφοριακά συστήματα διαχείρισης τιμών των επιχειρήσεων. Παράλληλα, πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα ασφαλών μηχανισμών επαλήθευσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι η τιμή που εμφανίζεται στην πλατφόρμα ανταποκρίνεται στην πραγματική τιμή που ισχύει για τον καταναλωτή.
- Διαφάνεια σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα: «Το κράτος οφείλει να γνωρίζει πώς εξελίσσεται η τιμή από τον παραγωγό, στη μεταποίηση, στη χονδρική και τελικά στη λιανική πώληση», τονίζει το ΠΑΣΟΚ. «Μόνο έτσι μπορούν να εντοπιστούν οι πραγματικές αιτίες των ανατιμήσεων και να αποκαλυφθούν υπερβολικά περιθώρια κέρδους ή στρεβλώσεις του ανταγωνισμού». Παράλληλα, κάθε προϊόν πρέπει να συνοδεύεται από πλήρες ιστορικό μεταβολών και απλή γραφική απεικόνιση, ώστε ο πολίτης να μπορεί εύκολα να διαπιστώσει αν μια αύξηση είναι πρόσφατη, αν μια έκπτωση είναι πραγματική ή αν προηγουμένως είχε προηγηθεί τεχνητή ανατίμηση
- Ανοιχτά δεδομένα για όλους: Τα δεδομένα πρέπει να διατίθενται ως OpenData, ώστε πανεπιστήμια, ερευνητές, ενώσεις καταναλωτών, νεοφυείς επιχειρήσεις και προγραμματιστές να μπορούν να αναπτύσσουν εφαρμογές σύγκρισης τιμών, εργαλεία για ευάλωτα νοικοκυριά, συστήματα ειδοποίησης για απότομες αυξήσεις και αναλύσεις για τον πληθωρισμό σε πραγματικό χρόνο.
- Τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία του πολίτη: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίζει αυτόματα απότομες αυξήσεις τιμών, σχεδόν ταυτόχρονες μεταβολές του ίδιου προϊόντος σε πολλές αλυσίδες, ασυνήθιστες αποκλίσεις μεταξύ περιοχών ή ύποπτα μοτίβα πριν από περιόδους προσφορών και να ενημερώνει αυτόματα την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή και την Επιτροπή Ανταγωνισμού για περαιτέρω διερεύνηση.
- Ενεργός συμμετοχή των πολιτών: Οι πολίτες πρέπει να μπορούν εύκολα να αναφέρουν πιθανές αποκλίσεις, αποστέλλοντας φωτογραφίες του ραφιού ή της απόδειξης αγοράς.
- Επέκταση πέρα από τα σούπερ μάρκετ: Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη δημιουργία ενός ενιαίου Ψηφιακού Συστήματος Διαφάνειας Τιμών και Εποπτείας της Αγοράς, που θα καλύπτει σταδιακά τα καύσιμα – μέσα από τον πλήρη εκσυγχρονισμό του απαρχαιωμένου fuelprices.gr –, την ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο, τις τηλεπικοινωνίες, τις τραπεζικές προμήθειες και κάθε βασική δαπάνη που επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
- Αυστηρό αλλά δίκαιο πλαίσιο κυρώσεων: Κλιμακωτές κυρώσεις για μη έγκαιρη ενημέρωση, ανακριβή στοιχεία, συστηματική μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις διασύνδεσης και αδικαιολόγητες αποκλίσεις που δεν διορθώνονται εγκαίρως, με τρόπο αναλογικό αλλά πραγματικά αποτελεσματικό.
«Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς να γνωρίζει “πόσο κάνει” ένα προϊόν. Χρειάζεται να μπορεί να απαντά και στο κρίσιμο ερώτημα “γιατί κάνει τόσο”, να ενισχύει τη διαφάνεια και τον υγιή ανταγωνισμό σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας και να διαθέτει τα κατάλληλα ψηφιακά εργαλεία για να παρεμβαίνει αποτελεσματικά όταν η αγορά δεν λειτουργεί προς όφελος του καταναλωτή», επισημαίνει ο τομέα Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων του ΠΑΣΟΚ.