Στο υπουργικό συμβούλιο της Τετάρτης στρέφεται πλέον το πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να στείλει σαφές μήνυμα προς υπουργούς, βουλευτές και στελέχη της Νέας Δημοκρατίας για τις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Οι πρόσφατες δηλώσεις που προκαλούν αντιδράσεις και τροφοδοτούν τη συζήτηση περί αλαζονείας δημιουργούν την ανάγκη μιας καθαρής παρέμβασης. Το ζητούμενο είναι να σταματήσουν συμπεριφορές που υπονομεύουν την ίδια την κυβερνητική προσπάθεια.
Το πρώτο μήνυμα από τον Μαρινάκη
Το πρώτο σαφές σήμα δόθηκε χθες από τον Παύλο Μαρινάκη, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε «άστοχη» τη δήλωση του Χάρη Θεοχάρη περί «νοικοκύρηδων και κακομοίρηδων», κρατώντας αποστάσεις από μια διατύπωση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τη θέση του πρωθυπουργού ότι «είμαστε κυβέρνηση όλων των Ελλήνων», υπενθυμίζοντας τον προσανατολισμό της κυβερνητικής πολιτικής στη στήριξη των πολιτών.
Η αποδοκιμασία δεν αφορά μόνο ένα περιστατικό
Η πολιτική σημασία αυτής της αποδοκιμασίας υπερβαίνει το συγκεκριμένο περιστατικό. Η επίκληση της πρωθυπουργικής θέσης μπορεί να διαβαστεί ως υπενθύμιση ενός κανόνα που αφορά το σύνολο της κυβερνητικής παράταξης. Η υπεράσπιση του έργου της δεν δικαιολογεί απαξιωτικές αναφορές. Ιδίως όταν οι λέξεις μπορούν να εκληφθούν ως διαχωρισμός των πολιτών ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση ή τις πολιτικές τους προτιμήσεις.
Η εξήγηση Θεοχάρη και η εντύπωση που μένει
Ο ίδιος ο Χάρης Θεοχάρης αναγνώρισε ότι επρόκειτο για λανθασμένη φράση, εξηγώντας πως στόχος του ήταν να επικρίνει την αντιπολίτευση για μηδενισμό της προόδου της χώρας. Η διευκρίνιση έχει τη σημασία της, αλλά δεν εξαντλεί το πολιτικό ζήτημα. Όταν μια τοποθέτηση αφήνει την εντύπωση κοινωνικής υποτίμησης, η μεταγενέστερη εξήγηση δύσκολα ακυρώνει αυτομάτως την αρχική εντύπωση.
Ο κίνδυνος από τη συσσώρευση των επεισοδίων
Για την κυβέρνηση, ο κίνδυνος βρίσκεται στη συσσώρευση τέτοιων επεισοδίων. Μια ατυχής δήλωση μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μεμονωμένο λάθος. Η επανάληψή τους, όμως, ευνοεί την αντίληψη ότι η εξουσία χάνει την επαφή της με την καθημερινότητα. Και αυτή η αντίληψη αποκτά μεγαλύτερο βάρος όταν οι πολίτες δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και περιμένουν έμπρακτη κατανόηση, αποτελεσματικότητα και σεβασμό.
Ο προβληματισμός έχει ανοίξει και μέσα στη ΝΔ
Η συζήτηση έχει ήδη ανοίξει και στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Οι παρεμβάσεις της Ντόρας Μπακογιάννη και του Στέλιου Πέτσα για φαινόμενα αλαζονείας δείχνουν ότι ο προβληματισμός δεν περιορίζεται στην αντιπολιτευτική κριτική. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός είχε ήδη προειδοποιήσει στη ΔΕΘ απέναντι στην αίσθηση του αναντικατάστατου. Συνεπώς, μια νέα παρέμβαση την Τετάρτη θα αποτελούσε συνέχεια μιας δημόσια διατυπωμένης πολιτικής κατεύθυνσης.
Το κόστος από τις τηλεοπτικές υπερβολές
Στο υπουργικό συμβούλιο αναμένεται, επομένως, να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην ευθύνη που συνοδεύει κάθε δημόσια εμφάνιση κυβερνητικού στελέχους. Το περιεχόμενο της αναμενόμενης πρωθυπουργικής παρέμβασης θα είναι τέτοιο ώστε να γίνει κατανοητό ότι το προσωπικό ύφος, οι τηλεοπτικές υπερβολές και η επιδίωξη πρόσκαιρων εντυπώσεων έχουν συλλογικό κόστος και μπορούν να ακυρώσουν σημαντικό μέρος της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας.
Το μήνυμα αφορά υπουργούς και βουλευτές
Αυτό αφορά εξίσου υπουργούς και βουλευτές. Η ιδιότητα του εκπροσώπου της κυβερνητικής πλειοψηφίας απαιτεί μέτρο, ακόμη και μέσα σε μια οξεία αντιπαράθεση. Η τεκμηριωμένη απάντηση ενισχύει την αξιοπιστία. Ο απαξιωτικός χαρακτηρισμός μεταφέρει τη συζήτηση από την ουσία στη συμπεριφορά εκείνου που τον εκφέρει. Τελικά, η κυβέρνηση καλείται να απολογηθεί για τον τρόπο με τον οποίο μιλούν τα στελέχη της.
Η παρέμβαση θα κριθεί στην πράξη
Η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης θα κριθεί στη συνέχεια. Μια αυστηρή σύσταση μπορεί να οριοθετήσει τη δημόσια συζήτηση, αλλά η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί συνέπεια. Χρειάζεται τα στελέχη να δείχνουν ότι ακούν την κοινωνία, αναγνωρίζουν τις δυσκολίες και αποφεύγουν την αυτάρεσκη παρουσίαση της πραγματικότητας. Η πολιτική αυτοπεποίθηση αποκτά περιεχόμενο όταν συνοδεύεται από λογοδοσία και επίγνωση των ορίων της εξουσίας.
Το στοίχημα της Τετάρτης
Η Τετάρτη προσφέρει στον πρωθυπουργό την ευκαιρία να καταστήσει αυτή την απαίτηση σαφή προς όλους. Το ουσιαστικό στοίχημα είναι οι προειδοποιήσεις να μεταφραστούν σε αλλαγή της καθημερινής συμπεριφοράς ώστε η κυβερνητική παρουσία να υπηρετεί σταθερά τον σεβασμό προς τον πολίτη.