Να διευρύνει το μέτωπο της οικονομικής στήριξης, χωρίς να εξαντλήσει πρόωρα τις δημοσιονομικές εφεδρείες, επιχειρεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Οι χθεσινές ανακοινώσεις στο υπουργικό συμβούλιο αποτυπώνουν μια πολιτική επιλογή. Ή κυβερνητική απάντηση στην ακρίβεια να μην περιοριστεί στην επιδότηση των καυσίμων, αλλά να αγγίξει τα συσσωρευμένα χρέη, την προστασία των δανειοληπτών και το διαθέσιμο εισόδημα. Το μήνυμα που επιδιώκει να εκπέμψει το Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι η κοινωνία δεν θα αφεθεί μόνη απέναντι στις δυσκολίες του χειμώνα.
Καύσιμα: Παρεμβάσεις ανά 15 ημέρες και «βλέποντας και κάνοντας»
Στα καύσιμα, η κυβέρνηση προχωρεί με προσεκτικά βήματα. Η κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, ενώ, μαζί με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων, η συνολική ελάφρυνση αναμένεται να φτάσει τα 20 λεπτά. Η περιορισμένη διάρκεια της παρέμβασης αντανακλά την αβεβαιότητα. Οι διεθνείς τιμές μεταβάλλονται και οι ανάγκες του επόμενου διαστήματος δεν μπορούν ακόμη να υπολογιστούν με ασφάλεια. Γι’ αυτό οι παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο.
Η Αθήνα ζητεί ευρωπαϊκό δημοσιονομικό χώρο
Παράλληλα, η Αθήνα επιδιώκει ευρωπαϊκό περιθώριο κινήσεων. Η επιστολή του πρωθυπουργού προς την πρόεδρο της Κομισιόν, με κοινοποίηση στον πρόεδρο του Eurogroup, ζητεί έκτακτη δημοσιονομική ευελιξία. Η Σύνοδος Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου αποτελεί τον επόμενο σημαντικό πολιτικό σταθμό, χωρίς, πάντως, να είναι προεξοφλημένη κάποια ευνοϊκή απόφαση. Μέχρι να ξεκαθαρίσει το ευρωπαϊκό τοπίο, η κυβέρνηση αναζητεί παρεμβάσεις που μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση με ελεγχόμενο δημοσιονομικό κόστος.
Από τις 72 στις 120 δόσεις – Ανάσα ρευστότητας για επιχειρήσεις και επαγγελματίες
Σε αυτή τη λογική εντάσσεται η διεύρυνση της ρύθμισης από τις 72 στις 120 δόσεις, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ. Αφορά οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2024, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επαγγελματίες, η μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση μπορεί να αποδειχθεί ουσιαστική ανάσα ρευστότητας. Δεν διαγράφει τα χρέη, αλλά δίνει χρόνο σε όσους προσπαθούν να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις παλιές υποχρεώσεις και στο αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Το νέο μήνυμα προς τους servicers: Συνέπεια και από τις δύο πλευρές
Αντίστοιχο κοινωνικό και πολιτικό βάρος έχει η παρέμβαση στους servicers. Το νέο πλαίσιο προβλέπει προστασία του συνεπούς δανειολήπτη από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς που παραβιάζουν ενεργές συμφωνίες ρύθμισης. Προβλέπονται ακυρότητα της παράνομης πράξης, πρόστιμα έως 500.000 ευρώ και πίστωση πέντε δόσεων υπέρ του οφειλέτη. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να δείξει ότι η απαίτηση συνέπειας δεν αφορά μόνο εκείνον που χρωστά, αλλά και εκείνον που διαχειρίζεται την απαίτηση.
Από τις εξαγγελίες της ΔΕΘ στην εφαρμογή
Το επόμενο βήμα είναι η νομοθετική υλοποίηση των εξαγγελιών της ΔΕΘ, μέσω του νομοσχεδίου για την ενίσχυση του εισοδήματος και την προώθηση της αποταμίευσης. Για το Μαξίμου, η πολιτική αξία βρίσκεται στη συνέχεια, δηλαδή οι ανακοινώσεις να μετατραπούν σε συγκεκριμένες διευκολύνσεις και ενισχύσεις. Έτσι μπορεί να καλλιεργηθεί προσδοκία βελτίωσης, χωρίς να υποστηρίζεται ότι μια δέσμη μέτρων αρκεί για να εξουδετερώσει τις συνέπειες μιας διεθνούς κρίσης.
Το «ίδρωμα της φανέλας» επιστρέφει στο κυβερνητικό λεξιλόγιο
Αυτή η προσπάθεια, ωστόσο, χρειάζεται και διαφορετική δημόσια συμπεριφορά. Η προειδοποίηση Μητσοτάκη ότι ο ίδιος αξιολογεί τις ατομικές συμπεριφορές υπουργών και βουλευτών συνδέεται άμεσα με την οικονομική ατζέντα. Οι παραφωνίες και το προκλητικό ύφος μπορούν να ακυρώσουν επικοινωνιακά ακόμη και τις πιο χρήσιμες παρεμβάσεις. Η απαίτηση για ενημέρωση γύρω από τη συνολική κυβερνητική πολιτική μεταφράζεται σε υποχρέωση συλλογικής υπεράσπισης του έργου, πέρα από τα στενά όρια κάθε χαρτοφυλακίου είναι με άλλα λόγια αυτό που είπε ο πρωθυπουργός πριν το καλοκαίρι για το ίδρωμα της φανέλας.
Το διπλό στοίχημα: Ανακούφιση και αλλαγή συμπεριφοράς
Το πολιτικό στοίχημα είναι επομένως διπλό. Από τη μια πρακτική ανακούφιση με μέτρα που θα επαναξιολογούνται κάθε 15 μέρες και από την άλλη αποκατάσταση της αίσθησης ότι η κυβέρνηση ακούει και δεν κουνάει το χέρι στους πολίτες. Ο πρωθυπουργός επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τα όρια της επιδότησης των καυσίμων στο συνολικό εύρος της στήριξης.
Η εφαρμογή θα κρίνει το «κανείς δεν μένει μόνος»
Η αξιοπιστία αυτής της προσπάθειας θα κριθεί όμως στην εφαρμογή. Στην μηνιαία δόση που γίνεται διαχειρίσιμη, στην προστασία που λειτουργεί και στο εισόδημα που αντέχει περισσότερο και δεν τελειώνει στις 20 του μήνα. Εκεί θα μετρηθεί αν το μήνυμα «κανείς δεν μένει μόνος του» αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο. Στις προηγούμενες κρίσεις η κυβέρνηση αυτό το μήνυμα το έκανε πράξη και κέρδισε τις εκλογές του 23 το ερώτημα είναι αν μπορεί ξανά να επαναλάβει το ίδιο επιτυχημένο μοντέλο.
