Στην πορεία της ελληνικής οικονομίας μετά την κρίση, τις προτεραιότητες της κυβέρνησης ενόψει των εκλογών του 2027, την ανάγκη ενίσχυσης των εισοδημάτων και τις προκλήσεις από το αυξημένο κόστος ζωής αναφέρρθηκε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Wall Street Journal.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει καταγράψει αξιοσημείωτη πρόοδο από το 2019, αναφερόμενος στους ρυθμούς ανάπτυξης, στα πρωτογενή πλεονάσματα, στη μείωση του δημόσιου χρέους και στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Αναγνώρισε, όμως, ότι η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών δεν έχει ακόμη μεταφραστεί στον βαθμό που επιθυμεί σε καλύτερη καθημερινότητα για τους πολίτες.
Η πορεία της οικονομίας μετά την κρίση
Αναφερόμενος στην κατάσταση που παρέλαβε η κυβέρνηση το 2019, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η χώρα εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει τις συνέπειες μιας δεκαετίας σκληρής λιτότητας, κατά την οποία είχε χάσει το 25% του ΑΕΠ της.
Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα θεωρούνταν τότε χώρα στην οποία ήταν σχεδόν αδύνατη η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Επτάμισι χρόνια αργότερα, σύμφωνα με τον ίδιο, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά.
«Είμαστε πλέον μία χώρα που αναπτύσσεται με πολύ υψηλότερο ρυθμό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καταγράφει πρωτογενή πλεονάσματα, μειώνει το χρέος της με τον ταχύτερο ρυθμό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ και προσελκύει σημαντικές ξένες άμεσες επενδύσεις.
Ως ένδειξη της αποκατάστασης της αξιοπιστίας της χώρας στις διεθνείς αγορές, ανέφερε ότι, σε μια περίοδο αναταραχής στις αγορές ομολόγων, η Ελλάδα δανείζεται με χαμηλότερο επιτόκιο από τέσσερις από τις επτά χώρες του G7.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα επιτρέπουν στην κυβέρνηση να εφαρμόζει στοχευμένα μέτρα εισοδηματικής στήριξης, χωρίς να καταφεύγει σε νέα μέτρα λιτότητας. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η ακρίβεια αποτελεί την πρώτη ανησυχία των Ελλήνων πολιτών.
Ο στόχος για ανάπτυξη και υψηλότερους μισθούς
Ερωτηθείς για τους χαμηλούς μισθούς και την πορεία του ΑΕΠ, ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι οι αποδοχές παραμένουν σχετικά χαμηλές, σημείωσε όμως ότι είναι σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με πριν από επτά χρόνια.
Συμφώνησε ότι ο πληθωρισμός εμποδίζει τα νοικοκυριά να δουν αυτή τη βελτίωση, καθώς έχει απορροφήσει μεγάλο μέρος της αύξησης των εισοδημάτων.
Παρουσιάζοντας τις προτεραιότητές του για την επόμενη περίοδο, ενόψει των εκλογών του 2027, έκανε λόγο για ένα «νέο συμβόλαιο» με τους πολίτες, με κεντρικό στόχο η ελληνική οικονομία να αναπτύσσεται με ρυθμό τουλάχιστον διπλάσιο από εκείνον της υπόλοιπης ευρωζώνης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή είναι η βασική προϋπόθεση για περαιτέρω μείωση της ανεργίας, αύξηση των μισθών και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, με την ανάπτυξη να στηρίζεται πρωτίστως στις επενδύσεις.
Επενδύσεις πέρα από τον τουρισμό και τα ακίνητα
Σχετικά με τη σύνθεση των επενδύσεων που προσελκύει η Ελλάδα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η οικονομία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον τουρισμό και την αγορά ακινήτων.
Αφού αναφέρθηκε στη σημασία του τουρισμού, με περισσότερους από 35 εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο, παρουσίασε και άλλους τομείς που συγκεντρώνουν επενδυτικό ενδιαφέρον.
Συγκεκριμένα, ανέφερε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον αγροδιατροφικό τομέα, τα φαρμακευτικά προϊόντα, την εφοδιαστική αλυσίδα, τη ναυτιλία και την τεχνολογία.
Το κοινωνικό συμβόλαιο και η ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης
Στη συζήτηση για τη σχέση κράτους και πολιτών μετά την οικονομική κρίση, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι Έλληνες δοκιμάστηκαν ιδιαίτερα, ενώ κατηγόρησε την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ότι παρέτεινε την κρίση, καταλογίζοντας της λαϊκισμό και υποστηρίζοντας ότι είχε συμμαχήσει με την άκρα δεξιά, μέσω της συγκυβέρνησης με τον Πάνο Καμμένο.
Κατά τον ίδιο, η εμπειρία αυτή έχει καταστήσει τους πολίτες πιο επιφυλακτικούς, με την εμπιστοσύνη να αποτελεί βασικό στοιχείο του νέου κοινωνικού συμβολαίου.
«Η εμπιστοσύνη χτίζεται εστιάζοντας στη λογοδοσία και διασφαλίζοντας ότι μπορείς πράγματι να το υλοποιήσεις αυτά που υπόσχεσαι στους πολίτες», ανέφερε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραδέχθηκε ότι, παρά τις θετικές επιδόσεις σε μακροοικονομικό επίπεδο, η καθημερινότητα των πολιτών δεν έχει βελτιωθεί στον βαθμό που ο ίδιος επιθυμεί.
«Η ειλικρινής απάντηση είναι όχι, δεν είμαστε εκεί όπου θέλω να είμαστε», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να αναγνωρίζει τις δυσκολίες των νοικοκυριών, χωρίς να προχωρά σε υποσχέσεις που δεν είναι ρεαλιστικό να υλοποιηθούν.
«Δεν θα επιστρέψουμε σε μια περίοδο που δανειζόμαστε πέρα από τις δυνατότητές μας»
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η εμπειρία της κρίσης έχει ενισχύσει τη δημοσιονομική συνείδηση των Ελλήνων, οι οποίοι, όπως ανέφερε, γνωρίζουν πλέον καλύτερα τις συνέπειες των ελλειμμάτων και του υπερβολικού δανεισμού.
«Δεν θα επιστρέψουμε ποτέ σε μια περίοδο όπου δανειζόμαστε πέρα από τις δυνατότητές μας. Αυτή είναι προσωπική μου δέσμευση», τόνισε.
Παράλληλα, δήλωσε υπερήφανος για τη μείωση του δημόσιου χρέους, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η επόμενη γενιά να κληρονομήσει μικρότερο βάρος από εκείνο που κληρονόμησε η δική του γενιά.
Αναφερόμενος στις δύσκολες δημοσιονομικές αποφάσεις, υπογράμμισε ότι πρέπει να εξηγούνται με ειλικρίνεια στους πολίτες, ακόμη και όταν συνεπάγονται την απόρριψη αιτημάτων για πρόσθετη στήριξη.
Το δίδαγμα των μεταρρυθμίσεων για την Ευρώπη
Ερωτηθείς για τα διδάγματα που μπορούν να αντλήσουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες από την ελληνική εμπειρία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν, ακόμη και όταν συνεπάγονται σημαντικό πολιτικό κόστος.
Όπως είπε, οι κυβερνήσεις πρέπει να επιτυγχάνουν απτά αποτελέσματα, καθώς σε διαφορετική περίπτωση οι πολίτες αναζητούν εναλλακτικές πολιτικές επιλογές.
Παρουσιάζοντας το διακύβευμα των επόμενων εκλογών, έκανε λόγο για επιλογή ανάμεσα στη «ρεαλιστική ελπίδα» και στους πειραματισμούς, σε μια περίοδο κατά την οποία η σταθερότητα είναι απαραίτητη.
Αναφερόμενος ειδικότερα στη Γαλλία, σημείωσε ότι διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, αποφεύγοντας να δώσει συμβουλές. Τόνισε, ωστόσο, ότι η επόμενη γαλλική κυβέρνηση θα πρέπει κάποια στιγμή να μειώσει το έλλειμμα, όχι μόνο λόγω των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων, αλλά και επειδή οι αγορές είναι αμείλικτες απέναντι στις χώρες που δεν πετυχαίνουν τους δημοσιονομικούς τους στόχους.
Για την εφαρμογή μέτρων λιτότητας, ανέφερε ότι, εφόσον αυτά κριθούν αναγκαία, θα πρέπει να λαμβάνονται στην αρχή της κυβερνητικής θητείας, καθώς οι συνέπειές τους είναι επώδυνες βραχυπρόθεσμα.
Οι διεθνείς αναταράξεις και η δημοσιονομική πορεία της Ελλάδας
Τέλος, ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι οι διεθνείς εξελίξεις και η αναταραχή στις αγορές δεν πρόκειται να εκτροχιάσουν την ελληνική οικονομία από την πορεία της.
Αναφερόμενος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και στις επιπτώσεις του, τόνισε ότι πρόκειται για κρίση που δεν προκάλεσε η Ελλάδα, ενώ σημείωσε ότι ο πληθωρισμός έχει σημαντικό πολιτικό κόστος για τις κυβερνήσεις.
«Δεν θα μας βγάλουν από την πορεία μας, αλλά θα μας δυσκολέψουν», ανέφερε, διαβεβαιώνοντας ότι η δημοσιονομική ισορροπία θα διατηρηθεί, ακόμη και αν οι διεθνείς συνθήκες επιδεινωθούν περαιτέρω.
