Τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλο Γ΄ υποδέχθηκε σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε μία συνάντηση με έντονο εκκλησιαστικό, διπλωματικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή. Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν η συνεργασία της Ελληνικής Πολιτείας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, η προστασία του καθεστώτος των Ιερών Προσκυνημάτων, γνωστού ως status quo, καθώς και τα ιστορικά δικαιώματα και τα αρχαία προνόμια του Πατριαρχείου στους Αγίους Τόπους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην κατάσταση ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή, μετά την πρόσφατη κλιμάκωση της έντασης, με έμφαση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χριστιανικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής.
Η ελληνική στήριξη στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε το διαχρονικό ενδιαφέρον της Ελλάδας για τη στήριξη της χριστιανικής παρουσίας στους Αγίους Τόπους, με ειδική αναφορά στους ορθόδοξους χριστιανούς, τους οποίους χαρακτήρισε ως την αρχαιότερη χριστιανική κοινότητα στην περιοχή. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σταθερή προσήλωση της Ελλάδας στην προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας της λατρείας, σε μια συγκυρία κατά την οποία το ζήτημα της παρουσίας των χριστιανών στη Μέση Ανατολή αποκτά ευρύτερη διεθνή σημασία.
Κατά την έναρξη της συνάντησης, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η επίσκεψη του Πατριάρχη πραγματοποιείται «σε εξαιρετικά ταραγμένους καιρούς για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής», χαρακτηρίζοντας τη συγκυρία της συνάντησης «εξαιρετικά σημαντική». Ο ίδιος αναφέρθηκε στη σημαία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και στα δύο ελληνικά γράμματα «Φ» και «Τ», «φύλακες του τάφου», επισημαίνοντας ότι το στοιχείο αυτό υποδηλώνει την ιστορικότητα του γένους και τη σημασία που αποδίδει η Ελληνική Πολιτεία στη συνεργασία με το Πατριαρχείο.
Το status quo των Αγίων Τόπων
Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτέλεσε η διαφύλαξη του ιδιαίτερου status quo των Αγίων Τόπων. Πρόκειται για ζήτημα με βαθιά ιστορική, εκκλησιαστική και πολιτική διάσταση, καθώς συνδέεται με τα δικαιώματα των χριστιανικών κοινοτήτων στα Ιερά Προσκυνήματα και με τη διατήρηση της ισορροπίας στην Ιερουσαλήμ. Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι Ελλάδα και Πατριαρχείο Ιεροσολύμων συμμερίζονται την αγωνία για τη διαφύλαξη του καθεστώτος αυτού, καθώς και για την προστασία των χριστιανικών ορθόδοξων πληθυσμών στη Μέση Ανατολή, οι οποίοι δοκιμάζονται από τη γεωπολιτική αναταραχή. Στη συνάντηση έγινε αναφορά και στην πρόσφατη επαφή του Πατριάρχη Θεοφίλου Γ΄ με τον πρόεδρο Donald Trump. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε από τον Πατριάρχη την αποτίμησή του για τη συνάντηση αυτή, σημειώνοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αποδίδει μεγάλη σημασία στα συγκεκριμένα ζητήματα.
Από την πλευρά του, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων ανέφερε ότι το θέμα της διαφύλαξης του καθεστώτος της Ιερουσαλήμ και της παρουσίας των χριστιανών στη Μέση Ανατολή απασχολεί έντονα και το State Department και τον ίδιο τον πρόεδρο Trump.
Η αναφορά στο μνημόνιο με το Υπουργείο Πολιτισμού
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση είχε και η συμφωνία που υπεγράφη με το Υπουργείο Πολιτισμού για την προστασία των κειμηλίων του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμφωνία, τονίζοντας ότι αποδεικνύει έμπρακτα τη βούληση της Ελληνικής Πολιτείας να συμβάλει στην προστασία του ανεκτίμητου πολιτιστικού θησαυρού του Πατριαρχείου, ώστε να διαφυλαχθεί και να παραδοθεί στις επόμενες γενιές. Ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄ χαρακτήρισε το μνημόνιο «ιστορική στιγμή» για το Πατριαρχείο και ευχαρίστησε τον πρωθυπουργό, καθώς και την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, για την πρωτοβουλία. Όπως είπε, η συμφωνία επιβεβαιώνει εμπράκτως τη σχέση του Πατριαρχείου με την Ελλάδα, την οποία χαρακτήρισε «τροφός μητέρα» των κληρικών που υπηρετούν στη διασπορά και ιδιαίτερα στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.
Η σημασία της επίσκεψης
Η επίσκεψη του Πατριάρχη Ιεροσολύμων στην Αθήνα εντάσσεται στο πλαίσιο της στενής και διαρκούς συνεργασίας της Ελληνικής Πολιτείας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Έρχεται, επίσης, σε συνέχεια των επανειλημμένων επισκέψεων του πρωθυπουργού και μελών της κυβέρνησης στους Αγίους Τόπους. Ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄ ευχαρίστησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη για το ενδιαφέρον της Ελληνικής Πολιτείας και για τον χρόνο της συνάντησης, επισημαίνοντας ότι η Ιερουσαλήμ αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρο τον κόσμο. «Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ουσιαστικά είναι η ενσάρκωσις της ιεράς ιστορίας των Ιεροσολύμων», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τον ρόλο του Πατριαρχείου με την ιστορική παρουσία του γένους στους Αγίους Τόπους.
Η συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου επιβεβαίωσε τον ρόλο που αποδίδει η Αθήνα στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, τόσο ως θεματοφύλακα των Ιερών Προσκυνημάτων όσο και ως ιστορικού σημείου αναφοράς για την ορθόδοξη παρουσία στη Μέση Ανατολή.