Την ανάγκη να υπάρξει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορέσουν να στηρίξουν τα νοικοκυριά απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο Bloomberg. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι τιμές των καυσίμων και το κόστος θέρμανσης, με τον πρωθυπουργό να υποστηρίζει ότι μια ουσιαστική φορολογική παρέμβαση στα καύσιμα προϋποθέτει ευρωπαϊκή πρωτοβουλία.
Η συζήτηση γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι νέες ενεργειακές πιέσεις δημιουργούν ανησυχία για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, προειδοποίησε στις 22 Σεπτεμβρίου ότι η νέα άνοδος των τιμών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο ενδέχεται να διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Γιατί ο Μητσοτάκης ζητά μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία από την ΕΕ;
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη δημοσιονομική θέση σε σχέση με το παρελθόν, καθώς επιτυγχάνει τους δημοσιονομικούς της στόχους, καταγράφει πλεονάσματα και μειώνει το δημόσιο χρέος.
Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί περιθώρια για μέτρα στήριξης. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι αυτά δεν είναι απεριόριστα και έθεσε στο τραπέζι την ανάγκη μιας ευρωπαϊκής παρέμβασης, ειδικά εφόσον οι υψηλές ενεργειακές τιμές επιμείνουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
«Κάποια στιγμή ίσως και η Ευρώπη χρειαστεί να κάνει ένα βήμα μπροστά και να μας δώσει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να στηρίξουμε τα νοικοκυριά», ανέφερε.
Η ίδια κατεύθυνση είχε αποτυπωθεί και στις δηλώσεις του στις 18 Σεπτεμβρίου, όταν είχε προαναγγείλει ότι θα θέσει προσωπικά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το ζήτημα μιας προσωρινής ευρωπαϊκής εξαίρεσης για μειώσεις στη φορολογία των ορυκτών καυσίμων.
Μπορούν να μειωθούν οι φόροι στα καύσιμα;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι η Ελλάδα έχει σχετικά υψηλή φορολογία στα καύσιμα, συνέδεσε όμως μια σημαντική μείωση των φόρων με απόφαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Όπως εξήγησε, μια μεγάλη φορολογική παρέμβαση θα μπορούσε να προχωρήσει εφόσον υπάρξει ευρωπαϊκή εξαίρεση, ώστε η απώλεια των σχετικών εσόδων να μην επιβαρύνει τον δημοσιονομικό δείκτη δαπανών που οφείλει να τηρεί η χώρα.
«Ο μόνος τρόπος για να μειώσω σημαντικά τους φόρους στα καύσιμα είναι αυτό να αποτελέσει ευρωπαϊκή πρωτοβουλία», ανέφερε.
Η θέση αυτή συμπίπτει με όσα είχε δηλώσει λίγες ημέρες νωρίτερα, όταν σημείωσε ότι με το ισχύον πλαίσιο μια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης θα έπρεπε να αντισταθμιστεί είτε από περικοπή άλλης δαπάνης είτε από αύξηση άλλου φόρου.
Τι σχεδιάζεται για το πετρέλαιο θέρμανσης;
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρωθυπουργός στο κόστος θέρμανσης, επισημαίνοντας ότι οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες στις περιοχές της βόρειας Ελλάδας.
«Δεν μπορώ να δεχθώ ότι άνθρωποι στη βόρεια Ελλάδα δεν θα έχουν πετρέλαιο θέρμανσης για να ζεστάνουν τα σπίτια τους», ανέφερε, συνδέοντας την ενεργειακή κρίση με την ανάγκη προστασίας των νοικοκυριών.
Η κυβέρνηση έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι θεωρεί το πετρέλαιο θέρμανσης πρώτη προτεραιότητα μεταξύ των ενεργειακών παρεμβάσεων, καθώς το ζητούμενο είναι να περιοριστεί η επιβάρυνση των οικογενειακών προϋπολογισμών κατά τους χειμερινούς μήνες.
Θα χαλαρώσει η Ελλάδα τη δημοσιονομική πολιτική της;
Παρά το αίτημα προς την Ευρώπη για μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε κατηγορηματικός ότι η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να διακινδυνεύσει τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
«Δεν πρόκειται να θέσω σε κίνδυνο αυτή την επιτυχία», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα θα παραμείνει προσηλωμένη στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η εικόνα της ελληνικής οικονομίας έχει αλλάξει σημαντικά σε σχέση με την περίοδο της κρίσης χρέους. Στις 18 Σεπτεμβρίου είχε αναφέρει ότι το κόστος δανεισμού της Ελλάδας ήταν χαμηλότερο από εκείνο των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Ιταλίας, αποδίδοντας την εξέλιξη και στη δημοσιονομική πειθαρχία.
«Δεν πρόκειται ποτέ ξανά να περάσουμε μια κρίση σαν αυτή που χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε πριν από μία δεκαετία. Επομένως, δεν μπορούμε να απομακρυνθούμε από τους δημοσιονομικούς μας στόχους», σημείωσε.
Τι είπε για την Ερυθρά Θάλασσα και τη ναυσιπλοΐα;
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφορούσε την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, με τον πρωθυπουργό να επισημαίνει ότι η Ελλάδα, ως μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη, έχει άμεσο συμφέρον να παραμένουν ανοικτές οι κρίσιμες θαλάσσιες οδοί.
Τάχθηκε κατά της επιβολής οποιουδήποτε τέλους για τη διέλευση πλοίων από ανοικτές θαλάσσιες οδούς, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα επιβάρυνε το διεθνές εμπόριο και, τελικά, τις τιμές για τους καταναλωτές.
«Δεν μπορούμε ποτέ να αποδεχθούμε διόδια. Δεν μπορούμε ποτέ να αποδεχθούμε οποιουδήποτε είδους χρεώσεις για τη διέλευση από ανοικτές θαλάσσιες οδούς», ανέφερε.
Η Ελλάδα συμμετέχει στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, με αποστολή την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Ο πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την παρουσία της στις κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές.
Τι απάντησε για τις χρεώσεις στα πλοία;
Ερωτηθείς για αναφορές ότι Έλληνες εφοπλιστές θα μπορούσαν να αποδεχθούν σχετικές χρεώσεις, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι «κάθετα αντίθετη».
Το βασικό επιχείρημα είναι ότι το επιπλέον κόστος για τις ναυτιλιακές εταιρείες μπορεί να περάσει στην εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά στον καταναλωτή, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ακόμη ότι ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία σε περιοχές όπου βρίσκονται σε εξέλιξη εχθροπραξίες προϋποθέτει τις κατάλληλες συνθήκες ασφαλείας, υπενθυμίζοντας παράλληλα την υφιστάμενη ευρωπαϊκή παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Τι είπε για την πράσινη μετάβαση και τα ελληνικά διυλιστήρια;
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι τα έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους δεν συνεπάγονται εγκατάλειψη της πράσινης μετάβασης.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στη συνέντευξη, περισσότερο από το 55% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει επαρκή δυναμικότητα διύλισης, καθώς η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να σημαίνει άμεση εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων. Στο πλαίσιο αυτό έκανε ειδική αναφορά στα ελληνικά διυλιστήρια και στην εξαγωγική τους δραστηριότητα.
Γιατί η κυβέρνηση επιδιώκει την προσέλκυση ξένων επενδυτών;
Στη συνέντευξη έγινε επίσης αναφορά στην προσπάθεια προσέλκυσης εύπορων ιδιωτών, επενδυτών και επιχειρήσεων στην Ελλάδα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η κυβέρνηση είχε επαφές στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη με επενδυτές και διαχειριστές κεφαλαίων, προκειμένου να καταγράψει τις προϋποθέσεις που θα καθιστούσαν ελκυστικότερη την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα.
Ως βασικά πλεονεκτήματα της χώρας παρουσίασε το φορολογικό πλαίσιο, την ποιότητα ζωής και την πρόσβαση σε καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους μηχανικούς και στον τεχνολογικό κλάδο.
«Η Ελλάδα δεν είναι μόνο ένας τόπος για να επισκεφθεί κανείς. Είναι και ένας τόπος για να κάνει επιχειρήσεις», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την προσέλκυση νέων επενδύσεων και επιχειρήσεων και με την προσπάθεια αντιστροφής του brain drain, μέσω της δημιουργίας θέσεων εργασίας που μπορούν να φέρουν πίσω στη χώρα εργαζομένους οι οποίοι έφυγαν τα προηγούμενα χρόνια.
Τι είπε για την επόμενη ηγεσία της ΕΚΤ;
Στο τέλος της συνέντευξης ο Κυριάκος Μητσοτάκης ρωτήθηκε και για την επόμενη ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, χωρίς να τοποθετηθεί υπέρ συγκεκριμένου προσώπου.
Ανέφερε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει ουδέτερη στάση στη σχετική διαδικασία και περιορίστηκε στην εκτίμηση ότι «θα γίνουν καλές επιλογές».
Το κεντρικό μήνυμα της συνέντευξης, πάντως, παρέμεινε η ανάγκη να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη των νοικοκυριών απέναντι στο ενεργειακό κόστος και στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Η κυβέρνηση μεταφέρει πλέον τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιδιώκοντας μεγαλύτερα περιθώρια για προσωρινές παρεμβάσεις χωρίς να ανατραπούν οι δημοσιονομικοί στόχοι.