Η συζήτηση για την επόμενη ημέρα των εκλογών επιστρέφει με μεγαλύτερη ένταση στο πολιτικό σκηνικό. Και αυτή τη φορά δεν αφορά μόνο το ΠΑΣΟΚ και το διαρκές ερώτημα «με ποιον θα κυβερνήσετε;». Αφορά πλέον και τη Νέα Δημοκρατία, η οποία έχει επενδύσει στην αυτοδυναμία, την ώρα που οι σημερινές δημοσκοπικές μετρήσεις δεν την εξασφαλίζουν.
Με άλλα λόγια, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ ξεκινούν από διαφορετική αφετηρία, αλλά μπορεί να καταλήξουν μπροστά στο ίδιο πολιτικό πρόβλημα, τι γίνεται αν η κάλπη δεν δώσει σε κανέναν τη δυνατότητα να κυβερνήσει μόνος του;
Ο Αυλωνίτης επανάφερε τη συζήτηση από τον Alpha 98,9
Το ζήτημα επανήλθε με ιδιαίτερο τρόπο από τον Αλέξανδρο Αυλωνίτη, μόλις λίγα εικοσιτετράωρα μετά τη συμπόρευσή του με το ΠΑΣΟΚ. Μιλώντας στον Alpha 98,9, ο βουλευτής Κέρκυρας τάχθηκε υπέρ μιας ευρύτερης συσπείρωσης των προοδευτικών δυνάμεων, ακόμη και πριν από τις εκλογές.
«Είμαι διαπρύσιος κήρυκας […] της άποψης ότι θέλω τη συσπείρωση των προοδευτικών δυνάμεων της Κεντροαριστεράς», είπε, ενώ όταν ρωτήθηκε αν μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να γίνει πριν από την κάλπη απάντησε: «Πριν από τις εκλογές θα μπορούσε να γίνει αυτό. Εγώ αυτό πιστεύω».
Και προχώρησε ένα βήμα παραπέρα: «Δεν μπορεί να μην μπορούμε τρία ή τέσσερα κόμματα να βρούμε τι μπορούμε να αλλάξουμε σε αυτόν τον τόπο», χρησιμοποιώντας μάλιστα την εικόνα ότι διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις μπορούν «να πάρουν όλοι μαζί ένα αυτοκίνητο» μέχρι ένα κοινό σημείο και στη συνέχεια να ακολουθήσουν διαφορετικούς δρόμους. Στη συζήτηση μπήκαν ο χώρος του Αλέξη Τσίπρα, η Νέα Αριστερά, η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ο Γιάνης Βαρουφάκης. Οι δηλώσεις είχαν πολιτικό βάρος ακριβώς επειδή προέρχονταν από ένα πρόσωπο που μόλις είχε ενταχθεί στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ.
Η διόρθωση που ακολούθησε
Λίγες ώρες αργότερα, μετά τον θόρυβο που δημιουργήθηκε, ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης επανήλθε με διευκρινιστική δήλωση.
Υπογράμμισε ότι «μόνο με το ΠΑΣΟΚ πρώτο κόμμα μπορεί να γίνει πράξη η ήττα της Νέας Δημοκρατίας» και επανέφερε στο επίκεντρο την πολιτική αυτονομία του ΠΑΣΟΚ. Η δεύτερη δήλωση προσπάθησε ουσιαστικά να κλείσει μια συζήτηση που η πρώτη είχε ήδη ανοίξει. Διότι το θέμα για τη Χαριλάου Τρικούπη δεν είναι μόνο τι πιστεύει ένας βουλευτής. Είναι ότι το ίδιο ερώτημα επιστρέφει ξανά και ξανά, αν το ΠΑΣΟΚ δεν είναι πρώτο και αν καμία πολιτική δύναμη δεν διαθέτει αυτοδυναμία, ποια είναι η πρόταση διακυβέρνησης;
Η γραμμή Ανδρουλάκη
Ο Νίκος Ανδρουλάκης προσπαθεί να κρατήσει καθαρή τη γραμμή της αυτόνομης πορείας. Στη ΔΕΘ δήλωσε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν ασχολείται με σενάρια συνεργασιών και ότι «το πώς θα κυβερνηθεί ο τόπος θα το επιλέξει ο ελληνικός λαός».
Παράλληλα, έχει θέσει τον πήχη πολύ ψηλότερα από τη μάχη της δεύτερης θέσης: «Για να αλλάξουν τα πράγματα υπάρχει μόνο ένας τρόπος: το ΠΑΣΟΚ να νικήσει τη ΝΔ», έχει δηλώσει. Αυτή είναι η κεντρική στρατηγική της Χαριλάου Τρικούπη: πρώτα ενίσχυση, πολιτική αυτονομία και διεκδίκηση της πρωτιάς και μετά η κάλπη θα καθορίσει τις εξελίξεις. Όμως μέχρι τότε, κάθε δήλωση περί «προοδευτικής κυβέρνησης» ή συνεργασίας με τον χώρο Τσίπρα ξαναφέρνει το ΠΑΣΟΚ στην ίδια δύσκολη συζήτηση.
Το ίδιο ερώτημα, όμως, υπάρχει και απέναντι
Μόνο που το πρόβλημα της επόμενης ημέρας δεν αφορά αποκλειστικά το ΠΑΣΟΚ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφή τον στόχο του, αυτοδύναμη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Στη ΔΕΘ υποστήριξε ότι οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις μπορούν να λαμβάνουν ταχύτερα αποφάσεις και να μην εγκλωβίζονται, όπως είπε, σε «κομματικά παζάρια».
Το ερώτημα όμως του έχει ήδη τεθεί ευθέως, τι θα συμβεί εάν η Νέα Δημοκρατία είναι πρώτη αλλά δεν έχει 151 έδρες;
Σε προηγούμενη συνέντευξή του ο πρωθυπουργός είχε πει ότι, με βάση όσα δηλώνουν σήμερα τα υπόλοιπα κόμματα, «δεν υπάρχει άλλη επιλογή, παρά μόνο η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας». Απέκλεισε μάλιστα κατηγορηματικά συνεργασία με δυνάμεις δεξιότερα της ΝΔ.
Ταυτόχρονα όμως πρόσθεσε: «Επιδιώκω την αυτοδυναμία, αλλά ταυτόχρονα σέβομαι τη λαϊκή ετυμηγορία». Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό κενό που μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερο όσο πλησιάζουν οι εκλογές.
Αυτοδυναμία ή συνεργασία με ποιον;
Η Νέα Δημοκρατία λέει αυτοδυναμία. Το ΠΑΣΟΚ λέει αυτόνομη πορεία και νίκη επί της ΝΔ. Όμως η εκλογική αριθμητική ενδέχεται να θέσει πολύ πιο συγκεκριμένο ερώτημα και στους δύο, αν δεν υπάρχει αυτοδυναμία, ποιος μπορεί να συνεργαστεί με ποιον; Για το ΠΑΣΟΚ υπάρχει το δίλημμα εάν μια συνεργασία με τον χώρο του Αλέξη Τσίπρα θα ακύρωνε τη στρατηγική της πολιτικής αυτονομίας ή αν θα μπορούσε να αποτελέσει βάση μιας διαφορετικής κυβερνητικής πρότασης. Για τη Νέα Δημοκρατία το αντίστοιχο ερώτημα είναι ακόμη πιο σύνθετο. Εάν έχει αποκλείσει συνεργασίες προς τα δεξιά και εάν το ΠΑΣΟΚ επιμένει ότι δεν θα συνεργαστεί μαζί της, τότε ποια κυβερνητική λύση υπάρχει σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας; Έτσι δημιουργείται μια ενδιαφέρουσα πολιτική αντίφαση. Το ΠΑΣΟΚ πιέζεται να απαντήσει με ποιον θα κυβερνήσει. Η Νέα Δημοκρατία πιέζεται να εξηγήσει με ποιον θα κυβερνήσει αν δεν μπορεί μόνη της. Και όσο πλησιάζει η κάλπη, το ερώτημα της επόμενης ημέρας μπορεί να αποδειχθεί ισχυρότερο ακόμη και από τη μάχη των ποσοστών. Γιατί στο τέλος οι ψηφοφόροι δεν θα κληθούν μόνο να αποφασίσουν ποιο κόμμα θέλουν πρώτο. Θα πρέπει να γνωρίζουν και ποια κυβέρνηση μπορεί πραγματικά να υπάρχει τη Δευτέρα μετά τις εκλογές.