Νέο πλαίσιο για τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και αλγοριθμικών συστημάτων στη διαχείριση εργαζομένων προετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με έμφαση στους εργαζομένους ψηφιακών πλατφορμών. Το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο ενσωματώνει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831 και προβλέπει εγγυήσεις για τα προσωπικά δεδομένα, ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις, και δικαίωμα ενημέρωσης και επανεξέτασης για τους εργαζομένους.
Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, παρέλαβε το πόρισμα της νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής Εργασίας, η οποία ανέλαβε την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην ευρωπαϊκή οδηγία για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στις πλατφόρμες.
Το πόρισμα παρέδωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής, Ιωάννης Σκανδάλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Εργατικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνάντηση ήταν παρών και ο Γενικός Γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων, Νίκος Μηλαπίδης.
Η Νίκη Κεραμέως ευχαρίστησε τον Ιωάννη Σκανδάλη και τα μέλη της Επιτροπής, δηλώνοντας ότι «βασικό αντικείμενο του υπουργείου Εργασίας είναι η βελτίωση των εργασιακών συνθηκών και η ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων. Στην κατεύθυνση αυτή, εστιάζουμε σε μία μεγάλη ομάδα εργαζομένων, τους εργαζόμενους στις πλατφόρμες, με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση του πλαισίου εργασίας τους».
Προστασία προσωπικών δεδομένων από τους αλγόριθμους
Κεντρικό μέρος των προτάσεων αφορά τον περιορισμό της χρήσης αυτοματοποιημένων συστημάτων και εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για τη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού. Η ρύθμιση στοχεύει στην αποτροπή ανεξέλεγκτων πρακτικών αλγοριθμικής διαχείρισης της εργασίας.
Σύμφωνα με το σχέδιο, δεν θα επιτρέπεται η επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων εργαζομένων. Στα δεδομένα αυτά περιλαμβάνονται πληροφορίες για τη συναισθηματική ή ψυχολογική κατάσταση, ιδιωτικές συνομιλίες, βιομετρικά δεδομένα και στοιχεία που αφορούν την υγεία.
Προβλέπεται επίσης η διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου πριν από τη χρήση των σχετικών συστημάτων. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται για τους αλγόριθμους που εφαρμόζονται, καθώς και για τα δεδομένα που συλλέγουν ή αξιοποιούν οι επιχειρήσεις.
Ανθρώπινη εποπτεία στις αποφάσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης
Οι κρίσιμες αποφάσεις που επηρεάζουν τους εργαζομένους δεν θα μπορούν να λαμβάνονται αποκλειστικά από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Το πλαίσιο προβλέπει ανθρώπινη επίβλεψη στις αυτοματοποιημένες διαδικασίες διαχείρισης προσωπικού.
Οι εργαζόμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να ζητούν αιτιολόγηση για αποφάσεις που παράγονται ή επηρεάζονται από αλγόριθμους. Θα μπορούν, παράλληλα, να αιτούνται την επανεξέταση των αποφάσεων αυτών.
Το πόρισμα περιλαμβάνει ακόμη πρόβλεψη για αξιολόγηση των αλγοριθμικών συστημάτων με συμμετοχή των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους. Πριν από την εφαρμογή τέτοιων εργαλείων, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να παρέχουν ενημέρωση και να προχωρούν σε διαβούλευση.
Διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους
Το υπουργείο Εργασίας απέστειλε ήδη το πόρισμα στους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, συνοδευόμενο από επιστολή της Νίκης Κεραμέως. Με την επιστολή τους καλεί σε συνάντηση στο υπουργείο, προκειμένου να τοποθετηθούν επί των προτάσεων της νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής.
Οι απόψεις των κοινωνικών εταίρων θα ληφθούν υπόψη πριν από την οριστικοποίηση του νομοσχεδίου. Η διαδικασία αφορά τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για την εργασία στις πλατφόρμες, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2831 και τις συνθήκες της ελληνικής αγοράς εργασίας.
