Με φόντο την τραγική υπόθεση που εκτυλίχθηκε στην Καλαμάτα, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ξεκαθαρίζει ότι η χώρα διαθέτει ένα πλήρως οργανωμένο και ενισχυμένο θεσμικό πλαίσιο για την αναδοχή. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συγγενική αναδοχή, η οποία περιλαμβάνει ειδικές, εξπρές διαδικασίες για επείγουσες περιστάσεις, αυξημένη οικονομική ενίσχυση, καθώς και συγκεκριμένα δικαιώματα για τις οικογένειες που αναλαμβάνουν το βάρος της ανατροφής ενός παιδιού. Σύμφωνα με την εθνική πολιτική, όταν ένα παιδί απομακρύνεται από τους φυσικούς του γονείς, η βασική επιδίωξη είναι η διατήρησή του σε ένα σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, εφόσον αυτό κρίνεται ασφαλές και υπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του.
Κατάργηση ηλικιακών ορίων και οικονομική στήριξη
Η συγγενική αναδοχή προκρίνεται από τον νόμο όταν υπάρχει συγγενικό πρόσωπο που επιθυμεί και αποδεικνύει ότι μπορεί να προσφέρει πραγματική φροντίδα στο παιδί. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στον ανήλικο να παραμείνει κοντά σε ανθρώπους με τους οποίους έχει ήδη αναπτύξει ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς, διατηρώντας τη συνέχεια στη ζωή του.
Για την έμπρακτη ενίσχυση αυτών των οικογενειών, το κράτος έχει θεσπίσει ένα διευρυμένο πλαίσιο οικονομικής βοήθειας. Το επίδομα αναδοχής, το οποίο δημιουργήθηκε το 2021 και αυξήθηκε περαιτέρω το 2024, ανέρχεται πλέον σε 525 ευρώ μηνιαίως για κάθε παιδί τυπικής ανάπτυξης. Στην περίπτωση που το παιδί αντιμετωπίζει κάποια μορφή αναπηρίας (νοητική, κινητική, ψυχική ή αισθητηριακή), η μηνιαία οικονομική ενίσχυση καθορίζεται στα 750 ευρώ.
Παράλληλα, το νομοθετικό πλαίσιο έχει γίνει σημαντικά πιο ευέλικτο: Βάσει του νόμου 4837/2021, οι αυστηροί ηλικιακοί περιορισμοί που ισχύουν στη γενική αναδοχή καταργούνται πλήρως όταν πρόκειται για συγγενείς. Οι γενικοί περιορισμοί που θέλουν τον ανάδοχο μεταξύ 25 και 75 ετών δεν αποτελούν εμπόδιο για τη συγγενική αναδοχή. Η υποχρεωτική διαφορά ηλικίας των 18 έως 60 ετών ανάμεσα στο παιδί και τον φροντιστή δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση των συγγενών.
Οι διαδικασίες εξπρές σε επείγουσες περιπτώσεις
Για τις απρόβλεπτες και ακραίες περιστάσεις, όπως είναι ο αιφνίδιος θάνατος των γονέων ή μια εγκληματική ενέργεια ανάμεσά τους, ο νόμος προβλέπει μια ειδική, κατεπείγουσα διαδικασία. Στις περιπτώσεις αυτές, προκειμένου να μην χαθεί πολύτιμος χρόνος για την ψυχολογική ισορροπία του παιδιού, επιτρέπεται να παραλειφθεί η προηγούμενη εγγραφή του συγγενικού προσώπου στο Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Αναδόχων Γονέων.
Ωστόσο, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ξεκαθαρίζει ότι η ταχύτητα της διαδικασίας δεν σημαίνει έκπτωση στους ελέγχους. Οι αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες εξετάζουν με μεγάλη προσοχή την καταλληλότητα των συγγενών, αξιολογώντας την υγεία τους, τις συνθήκες διαβίωσης και την ικανότητά τους να προσφέρουν ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον. Ταυτόχρονα, τα παιδιά που έχουν υποστεί τέτοια σοκ λαμβάνουν εξειδικευμένη ψυχοκοινωνική στήριξη από δομές ψυχικής υγείας του Υπουργείου Υγείας και τις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων, με στόχο την αποφυγή της ιδρυματοποίησης και την ομαλή τους ανάπτυξη.