Όταν η πολιτική παύει να παράγει επιχειρήματα και παράγει μόνο ένταση, το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι πρόβλημα Δημοκρατίας.
Η Βουλή θυμίζει ολοένα και λιγότερο Κοινοβούλιο και ολοένα περισσότερο αρένα. Και το Διαδίκτυο, αντί να λειτουργεί ως χώρος ελεύθερης ανταλλαγής ιδεών, έχει μετατραπεί σε πολλαπλασιαστή οργής.
Όλοι εναντίον όλων.
Ο Θεοδωρικάκος εναντίον της Ζωής Κωνσταντοπούλου και η Κωνσταντοπούλου εναντίον του Θεοδωρικάκου. Ο Πολάκης εναντίον του Άδωνι Γεωργιάδη και ο Άδωνις, συχνά, εναντίον οποιουδήποτε βρεθεί απέναντί του.
Δεν έχει τόση σημασία ποιος άρχισε πρώτος. Αυτό είναι επιχείρημα σχολικού προαυλίου.
Σημασία έχει ότι η πολιτική συζήτηση χάνει το μέτρο της.
Η Βουλή έχει Κανονισμό. Έχει κανόνες δεοντολογίας. Όχι για να επιβάλει καθωσπρεπισμό, αλλά επειδή η Δημοκρατία δεν είναι μόνο το δικαίωμα να μιλάς. Είναι και η υποχρέωση να ακούς.
Και σήμερα ελάχιστοι ακούνε.
Οι περισσότεροι περιμένουν απλώς να τελειώσει ο άλλος για να επιτεθούν.
Η ύβρις αντικαθιστά το επιχείρημα. Η ατάκα αντικαθιστά τη σκέψη. Η καταγγελία αντικαθιστά την απόδειξη. Και η πολιτική ουσία θυσιάζεται στον βωμό ενός βίντεο τριάντα δευτερολέπτων που πρέπει να γίνει viral.
Έχουμε, με άλλα λόγια, τη Δημοκρατία του TikTok.
Ακόμη χειρότερα: στις δημόσιες συζητήσεις περισσεύουν οι υποσχέσεις και συχνά λείπει η γνώση. Πολιτικοί μιλούν με απόλυτη βεβαιότητα για σύνθετα ζητήματα, σαν η βεβαιότητα να αποτελεί τεκμήριο επάρκειας.
Δεν αποτελεί.
Η άγνοια που εκφέρεται με στόμφο παραμένει άγνοια.
Και ο πολίτης παρακολουθεί αυτό το θέαμα. Μαθαίνει ότι πολιτική σημαίνει να φωνάζεις δυνατότερα. Ότι όποιος προσβάλλει αποτελεσματικότερα «κερδίζει». Ότι ο αντίπαλος δεν είναι άνθρωπος με διαφορετική άποψη, αλλά εχθρός που πρέπει να εξοντωθεί.
Εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος.
Διότι Δημοκρατία δεν είναι μόνο οι εκλογές. Είναι πολιτισμός συνύπαρξης. Είναι η δυνατότητα να διαφωνούμε χωρίς να μισούμε. Να συγκρουόμαστε χωρίς να ευτελιζόμαστε.
Όταν χαθεί αυτό, μπορεί να παραμένουν όρθιοι οι θεσμοί, αλλά αδειάζει το περιεχόμενό τους.
Και τότε έχουμε Βουλή χωρίς κοινοβουλευτισμό, δημόσιο λόγο χωρίς διάλογο και πολιτική χωρίς πολιτισμό.
Δεν είναι απλώς μια κακή στιγμή της πολιτικής ζωής.
Είναι μια Δημοκρατία σε παράκρουση.
Και το χειρότερο είναι ότι αρχίσαμε να συνηθίζουμε τον θόρυβο.
