Άλλαξαν τα πρόσωπα, όχι όμως και η προχειρότητα. Η νέα βιτρίνα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης υποτίθεται ότι ήρθε να σηματοδοτήσει μια νέα αρχή. Νέα γενιά, νέο ύφος, καλύτερη προετοιμασία. Μόνο που, όπως φαίνεται, το φροντιστήριο από Βασιλειάδη και Καλόγηρου μάλλον δεν απέδωσε. Ή, ακόμη χειρότερα, κανείς δεν μπήκε στον κόπο να διαβάσει τι ακριβώς είχε κάνει και τι είχε πει ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας όταν κυβερνούσε.
Η εκπρόσωπος Τύπου Θεώνη Κουφονικολάκου εμφανίστηκε να υπερασπίζεται τη μείωση του ΦΠΑ, αρκεί –όπως είπε– να υπάρχουν έλεγχοι ώστε το όφελος να φτάσει στον καταναλωτή. Μόνο που ο πολιτικός αρχηγός της, ως πρωθυπουργός, έλεγε ακριβώς το αντίθετο.
Στις 17 Μαρτίου 2017, από το βήμα της Βουλής, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωνε:
«Και να τον μειώσουμε τον ΦΠΑ, θα πάει στις μεγάλες αλυσίδες των σούπερ μάρκετ, δεν θα πάει στον καταναλωτή, δυστυχώς.»
Τότε η μείωση του ΦΠΑ ήταν «δώρο στα σούπερ μάρκετ». Σήμερα παρουσιάζεται ως βασικό εργαλείο κατά της ακρίβειας. Δεν άλλαξε μόνο η συγκυρία. Άλλαξε και η συλλογική μνήμη της νέας ηγετικής ομάδας.
Σαν να μην έφτανε αυτό, η ίδια χαρακτήρισε «μεγάλη αδικία» τον αναβαλλόμενο φόρο των τραπεζών, λες και πρόκειται για εφεύρεση των πολιτικών της αντιπάλων. Ξεχνώντας ότι ήταν η κυβέρνηση Τσίπρα που επέκτεινε το συγκεκριμένο καθεστώς έως το 2028.
Και σαν να μην έφταναν αυτά, τους τελευταίους μήνες γίνεται μεγάλη κουβέντα από το νέο κόμμα(!) του Τσίπρα για τη φορολογία των μερισμάτων. Θα το πω όσο πιο απλά γίνεται: έχουν λυσσάξει να προτείνουν αύξηση του φόρου από το 5% στο 10% ή και στο 15%, στο όνομα της «φορολόγησης των πλουσίων». Επικαλούνται μάλιστα ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ισχύουν υψηλότεροι συντελεστές.
Μόνο που ξεχνούν να πουν κάτι βασικό. Πριν φορολογηθεί το μέρισμα, έχει ήδη φορολογηθεί η ίδια η επιχείρηση με συντελεστή 22%, που βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η σύγκριση μόνο του φόρου στα μερίσματα είναι, στην καλύτερη περίπτωση, μισή αλήθεια.
Ας δούμε όμως τι έκανε ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας όταν κυβερνούσε.
Το 2017 αύξησε τον φόρο στα μερίσματα από 10% σε 15% (με εξαίρεση τους πλοιοκτήτες, που παρέμειναν στο 10%). Το αποτέλεσμα; Τα φορολογικά έσοδα δεν αυξήθηκαν· αντιθέτως υποχώρησαν ελαφρά, από 196,2 εκατ. ευρώ το 2016 στα 193,6 εκατ. ευρώ το 2017.
Δύο χρόνια αργότερα, το 2019, η ίδια κυβέρνηση μείωσε τον φόρο από το 15% ξανά στο 10%. Αν η αύξηση ήταν τόσο σωστή, γιατί την πήρε πίσω; Και τότε τα έσοδα μειώθηκαν, από 213 εκατ. ευρώ στα 144 εκατ. ευρώ.
Το 2020 η κυβέρνηση Μητσοτάκη μείωσε τον φόρο από το 10% στο 5%. Εκεί συνέβη το παράδοξο που τόσο συχνά αγνοείται στη δημόσια συζήτηση. Τα δηλωθέντα εισοδήματα από μερίσματα εκτοξεύθηκαν από 1,44 δισ. ευρώ σε 5,48 δισ. ευρώ. Τα φορολογικά έσοδα σχεδόν διπλασιάστηκαν, από 144 εκατ. ευρώ στα 274 εκατ. ευρώ. Σήμερα έχουν φτάσει περίπου στα 361 εκατ. ευρώ, δηλαδή δυόμισι φορές υψηλότερα από ό,τι ήταν όταν ο φόρος ήταν στο 10%.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ένα άλλο στοιχείο. Μετά τη μείωση του φόρου, τα φυσικά πρόσωπα που δήλωσαν μερίσματα άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ αυξήθηκαν από 126 σε 741, ενώ τα δηλωθέντα μερίσματά τους εκτινάχθηκαν από 299 εκατ. ευρώ σε 2,45 δισ. ευρώ. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δημιουργήθηκαν περισσότεροι εκατομμυριούχοι. Σημαίνει όμως ότι περισσότερα εισοδήματα δηλώθηκαν και φορολογήθηκαν στην Ελλάδα.
Κάπως έτσι καταρρέει και το νέο αφήγημα της ηγετικής ομάδας Τσίπρα. Στο θέμα του ΦΠΑ διαψεύδουν τον Τσίπρα του 2017. Στο θέμα των τραπεζών καταγγέλλουν επιλογές της κυβέρνησής του. Και στο θέμα των μερισμάτων προτείνουν να επιστρέψει η χώρα σε έναν φόρο που ο ίδιος ο Τσίπρας αύξησε, μετά μείωσε και τελικά δεν απέδωσε τα προσδοκώμενα έσοδα.
Τελικά, ίσως το πρόβλημα να μην είναι ότι η νέα ηγετική ομάδα δεν ξέρει τι λέει. Το πρόβλημα είναι ότι δείχνει να αγνοεί τι έκανε ο αρχηγός της όταν είχε την ευθύνη της διακυβέρνησης. Και αυτό δεν είναι απλώς επικοινωνιακή αστοχία. Είναι πολιτική προχειρότητα.
Όσο για το περίφημο rebranding; Αν οι πρώτοι που αποδομούν τον Αλέξη Τσίπρα είναι οι στενότεροι συνεργάτες του, τότε δεν χρειάζεται αντίπαλος. Αρκεί η ίδια η ηγετική του ομάδα. Τζάμπα το φροντιστήριο.