Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κάλεσε σε ενότητα της Δύσης και υπεράσπιση του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας κατά την ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Columbia την Πέμπτη. Προειδοποίησε ότι η εγκατάλειψη των κανόνων στη διεθνή πολιτική θα ενίσχυε την αστάθεια, ιδιαίτερα για τα μικρά και μεσαία κράτη.
Στην ομιλία του με θέμα «Μεταξύ ισχύος και αρχών: Άσκηση εξωτερικής πολιτικής σε έναν κόσμο σε μετάβαση» ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η σημερινή διεθνής πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από την επάνοδο της πολιτικής ισχύος ενώ ταυτόχρονα οι διεθνείς κρίσεις καθιστούν τη συνεργασία μεταξύ κρατών αναγκαία.
Όπως υπογράμμισε, μια διεθνής τάξη χωρίς κοινά αποδεκτούς κανόνες δεν μπορεί να προσφέρει ασφάλεια. «Χωρίς κανόνες και αρχές, η διεθνής κοινότητα γίνεται ζούγκλα» σημείωσε εκφράζοντας ανησυχία για την άποψη ότι η πολυμέρεια έχει φτάσει στα όριά της.
New York, 23 September
Minister of Foreign Affairs George Gerapetritis’ speech at @Columbia University, titled “Between Power and Principles: Conducting Foreign Policy in a World in Transition”
https://t.co/f0XOvrMLZO pic.twitter.com/YvUHqf4l3F
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) September 24, 2026
Διεθνές Δίκαιο και πολυμέρεια
Ο υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η πολυμερής συνεργασία εξακολουθεί να αποτελεί αναγκαίο εργαλείο διαχείρισης των σύγχρονων απειλών. «Η πολυμέρεια παραμένει ζωντανή και οφείλουμε να εργαστούμε για αυτήν» τόνισε.
Κατά τον ίδιο, η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο δεν αποτελεί απλώς επιλογή που υπαγορεύεται από την ανάγκη, αλλά το αποτελεσματικότερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση προβλημάτων με παγκόσμια διάσταση.
Περιέγραψε το «παράδοξο της ισχύος» ως βασικό στοιχείο της διεθνούς συγκυρίας: ενώ αναβιώνει η πολιτική επιβολής ισχύος, οι κρίσεις απαιτούν μεγαλύτερη συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των κρατών.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η νέα αυτή αντίληψη της ισχύος συνοδεύεται από μονομερείς κινήσεις και «συναλλακτική λογική», με τους πολυμερείς θεσμούς και το Διεθνές Δίκαιο να υποχωρούν απέναντι σε πρακτικές που στηρίζονται στην άμεση ανταλλαγή συμφερόντων και ανταλλαγμάτων.
Αφρική, Σαχέλ και παγκόσμιες προκλήσεις
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην Αφρική, στην υποσαχάρια ζώνη και στο Σαχέλ, όπου εξελίσσονται ένοπλες συγκρούσεις με τη συμμετοχή εξωτερικών παραγόντων. Αναφέρθηκε στη Ρωσία και την Κίνα, οι οποίες, όπως είπε, επιδιώκουν να διευρύνουν την επιρροή τους στην περιοχή, μεταξύ άλλων εξαιτίας του ενδιαφέροντος για κρίσιμα ορυκτά και άλλους πόρους.
Ο υπουργός επισήμανε ότι φαινόμενα όπως οι μεταναστευτικές ροές, οι φυσικές καταστροφές, η επισιτιστική ανασφάλεια και η λειψυδρία δεν περιορίζονται πλέον γεωγραφικά στις περιοχές όπου αρχικά εκδηλώνονται. Οι συνέπειές τους, ανέφερε, επηρεάζουν κράτη που βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από το επίκεντρο κάθε κρίσης.
Εκτίμησε επίσης ότι η διαχείριση των υδάτινων πόρων θα βρεθεί στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων στο άμεσο μέλλον. Η έλλειψη νερού, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να εξελιχθεί ακόμη και σε αιτία ένοπλων συγκρούσεων.
Ρεαλισμός, ηγεσία και διεθνείς θεσμοί
Αναφερόμενος στη σχέση πολιτικού ρεαλισμού και διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες, ο κ. Γεραπετρίτης επικαλέστηκε τον Θουκυδίδη και τον διάλογο Αθηναίων και Μηλίων. Υποστήριξε ότι το ζητούμενο δεν είναι να επικρατήσει αποκλειστικά μία από τις δύο προσεγγίσεις, αλλά να συνδυαστούν.
Διέκρινε, παράλληλα, την «ηγεσία» από τον «ηγεμονισμό». Όπως ανέφερε, η ουσιαστική ηγεσία προϋποθέτει πειθώ αντί καταναγκασμού και διαβούλευση αντί συναλλακτικής διπλωματίας.
Σχολιάζοντας τη λειτουργία των διεθνών οργανισμών, αναφέρθηκε στο «παράδοξο του βέτο». Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, είπε, το βέτο αποτελεί προνόμιο των ισχυρών μονίμων μελών. Αντίθετα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ομοφωνία σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας λειτουργεί και ως μηχανισμός προστασίας για τα μικρότερα κράτη.
«Το σημαντικό είναι να παραμείνει ενωμένη η Δύση» κατέληξε ο κ. Γεραπετρίτης. Τόνισε ότι οι συμμαχίες ενισχύουν την ισχύ των κρατών και ότι η απάντηση στη διεθνή αστάθεια δεν βρίσκεται στην απομάκρυνση από τους κανόνες, αλλά στην ενδυνάμωση μιας αποτελεσματικότερης πολυμέρειας.