Δύο επιστολές της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, Λάουρα Κοβέσι, προς τον υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη, φέρνουν στο φως τη δυσαρέσκεια της EPPO για τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική νομοθεσία επηρεάζει τη λειτουργία της στην Ελλάδα. Η πρώτη επιστολή, στις 24 Απριλίου 2026, καταγράφει θεσμικά εμπόδια που, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, δυσκολεύουν τις έρευνες για ευρωπαϊκά κονδύλια και οικονομικά εγκλήματα. Η δεύτερη αφορά στην τροπολογία του υπουργείου Δικαιοσύνης για υποθέσεις βουλευτών και συνοδεύεται από αυστηρή προειδοποίηση για τον σεβασμό του κράτους δικαίου.
Η πρώτη παρέμβαση ακολούθησε την επίσκεψη της κ. Κοβέσι στην Αθήνα και τη συνάντησή της με τον κ. Φλωρίδη. Εκεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες, είχε τεθεί το ζήτημα των θεσμικών αλλαγών που θα επέτρεπαν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά στην Ελλάδα. Το κείμενο της επιστολής δείχνει όμως ότι οι ενστάσεις της δεν περιορίζονταν σε επιμέρους διαδικαστικά ζητήματα.
Κοβέσι και ελληνική νομοθεσία στην EPPO
Στην επιστολή της η Ευρωπαία Εισαγγελέας αναφέρει ότι ορισμένες διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με τον κανονισμό της EPPO. Όπως υποστηρίζει, οι ρυθμίσεις αυτές δημιουργούν γραφειοκρατικά εμπόδια, επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και καθυστερήσεις σε υποθέσεις που αφορούν ευρωπαϊκά κονδύλια και οικονομικά εγκλήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη διάκριση που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία μεταξύ των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων με βάση τον βαθμό που είχαν πριν από τον διορισμό τους στην EPPO. Κατά την εκτίμησή της, αυτό οδηγεί στο να απαιτείται η συμμετοχή περισσότερων από έναν εισαγγελέων στην ίδια υπόθεση, σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας, κάτι που προκαλεί καθυστερήσεις και διπλή εργασία. Η θέση της είναι ότι ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν προβλέπει τέτοιες διαφοροποιήσεις και ότι όλοι οι Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς πρέπει να ασκούν πλήρως τις αρμοδιότητές τους από την αρχή έως το τέλος μιας ποινικής διαδικασίας.
Στο ίδιο έγγραφο η κ. Κοβέσι θέτει ζήτημα και για τον ρόλο του ανακριτή στην ελληνική ποινική διαδικασία. Σε υποθέσεις κακουργηματικού χαρακτήρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της EPPO, επισημαίνει ότι βασικές ανακριτικές πράξεις εξακολουθούν να διενεργούνται αποκλειστικά από εθνικό ανακριτή. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εκτιμά ότι αυτό συνιστά αδικαιολόγητη παρέμβαση στις δικές της αρμοδιότητες.
Ειδικές εξαιρέσεις και άρθρο 86 του Συντάγματος
Η κ. Κοβέσι αναφέρεται και σε άλλα κράτη μέλη με αντίστοιχες δικαστικές δομές, όπως η Γαλλία και η Ισπανία. Υπενθυμίζει ότι εκεί έχουν θεσπιστεί ειδικές εξαιρέσεις ώστε να μην παρεμποδίζεται η λειτουργία της EPPO. Με αυτό το σκεπτικό, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζητεί αντίστοιχες προσαρμογές και στην Ελλάδα.
Στην ίδια επιστολή γίνεται λόγος και για τη διαδικασία αρχειοθέτησης υποθέσεων. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς οφείλουν να ζητούν έγκριση από εισαγγελέα Εφετών για να αρχειοθετήσουν μια υπόθεση λόγω έλλειψης στοιχείων. Η EPPO θεωρεί ότι και αυτή η πρόβλεψη αποτελεί αδικαιολόγητη παρέμβαση στις αρμοδιότητές της.
Βαρύ σημείο της τοποθέτησης της Ευρωπαίας Εισαγγελέως είναι και η αναφορά στο άρθρο 86 του Συντάγματος. Η διάταξη προβλέπει ότι μόνο η Βουλή μπορεί να κινήσει διαδικασίες διερεύνησης κατά εν ενεργεία ή πρώην υπουργών για αδικήματα που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων τους. Η κ. Κοβέσι επαναλαμβάνει τη θέση της EPPO ότι η ρύθμιση αυτή περιορίζει ουσιαστικά τις εξουσίες της, παραβιάζει την αρχή της υπεροχής του ευρωπαϊκού δικαίου και δημιουργεί ειδικό καθεστώς για συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων.
Η δεύτερη επιστολή για την τροπολογία του υπ. Δικαιοσύνης
Η δεύτερη επιστολή ακολούθησε την αιφνιδιαστική κατάθεση τροπολογίας του υπουργείου Δικαιοσύνης για την επιτάχυνση της εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν βουλευτές. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια τόσο για τη διαδικασία του κατεπείγοντος όσο και για το περιεχόμενο της ρύθμισης.
Σύμφωνα με την EPPO, η αρχική μορφή της τροπολογίας επιχειρούσε να αφαιρέσει από τους Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς τον έλεγχο των σχετικών ερευνών, μεταφέροντας την κύρια ανακριτική διαδικασία σε εθνικό δικαστικό λειτουργό. Η κ. Κοβέσι χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «σαφώς ασυμβίβαστη» με το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο και προειδοποιεί ότι τέτοιες παρεμβάσεις θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματική προστασία του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα.
Το πιο αυστηρό σημείο της επιστολής αφορά το κράτος δικαίου. Η Ευρωπαία εισαγγελέας σημειώνει ότι εάν οι αλλαγές υιοθετηθούν στην προτεινόμενη μορφή τους, δημιουργούν «σοβαρές ανησυχίες από την άποψη του σεβασμού του κράτους δικαίου».