Στην ανάγκη η Δικαιοσύνη «να λογοδοτεί κάπου», αναφέρθηκε ο εισηγητής της πλειοψηφίας, Ευριπίδης Στυλιανίδης, κατά τη σημερινή συνεδρίαση της επιτροπής αναθεώρησης του Συντάγματος.
«Καμία εξουσία δεν μπορεί να είναι απόλυτη και αυτεξούσια, διότι αυτό θα τίναζε στον αέρα την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών», υπογράμμισε με αφορμή τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για την αλλαγή της διαδικασίας για τις προαγωγές των ανώτατων δικαστικών.
«Θα μου επιτρέψετε θα θέσω και κάποια ζητήματα προς προβληματισμό», σημείωσε ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, απευθυνόμενος σε όλες τις πτέρυγες της Βουλής, και υπογράμμισε: «Πώς βλέπετε τον θεσμό του Μισθοδικείου; Ένας κλάδος να ορίζει μόνος τον μισθό του και περιέργως όταν όλοι την περίοδο της οικονομικής κρίσης υφίστανται περικοπές, αυτός να παίρνει αναδρομικά και αυξήσεις, χωρίς κανένας στο Κοινοβούλιο ή τα ΜΜΕ να τολμά να μιλά γι’αυτό; Πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι τα πόθεν έσχες των δικαστών δεν δημοσιοποιούνται παρά την ύπαρξη σχετικής νομοθεσίας, ενώ των βουλευτών δημοσιοποιούνται και μάλιστα με στρεβλό τρόπο; Δεν ερωτάται κάποιος με πόσα χρήματα μπήκε και με πόσα έφυγε από την εξουσία, ώστε να πρέπει δικαιολογήσει τη διαφορά. Δεν αξιολογείται, επίσης, η αντικειμενική και εμπορική αξία των ακινήτων που δηλώνονται ή των τίτλων, αλλά απλώς αριθμούνται για λόγους εντυπώσεων», σημείωσε ο κ. Στυλιανίδης και πρόσθεσε: «Πώς αντιμετωπίζετε το ενδεχόμενο ενός Συνταγματικού Δικαστηρίου, με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και σύνθεση που δεν θα αποτελείται μόνο από δικαστές, αλλά και από άλλες διαπρεπείς προσωπικότητες και γιατί αντιδρά σε αυτό πάντα επίμονα το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ ως θεσμός υπάρχει σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά ή καλύτερα τα δημοκρατικά κράτη;».
Αναφορικά με τις προαγωγές των ανώτατων δικαστών, η πρόταση της ΝΔ προβλέπει ότι θα αποφασίζει ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών, για κάθε θέση, που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.
«Η μετάθεση της απόφασης για την επιλογή της ηγεσίας από την εκτελεστική στη νομοθετική εξουσία παρέχει ευρύτερη δημοκρατική νομιμοποίηση, σύμφωνα με την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, διότι η πλειοψηφία της Επιτροπής δεν είναι πάντα βέβαιο ότι θα είναι μονοκομματική, ενώ η συμμετοχή δικαστών ενισχύει την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η σύμπραξη νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας λειτουργεί ως θεσμικό αντίβαρο στο πλαίσιο των ελέγχων και των ισορροπιών», εκτίμησε ο εισηγητής της πλειοψηφίας.
Όπως ανέφερε, «η οποιαδήποτε μεταρρυθμιστική απόφαση για την επιλογή στην ηγεσία της δικαιοσύνης πρέπει να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο επιδιώξεις: Πρώτον στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας στη λειτουργία της και δεύτερον στη δημοκρατική λογοδοσία προς κάποια άλλη εξουσία, την κυβέρνηση ή το Κοινοβούλιο που διαθέτει άμεση δημοκρατική νομιμοποίηση, ώστε να μην οδηγηθούμε σε “κράτος δικαστών”».
Εκτός κυβέρνησης και ανεξάρτητων αρχών για τουλάχιστον τρία χρόνια
Αναφορικά με τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τους όρους συμμετοχής των δικαστικών λειτουργών στα κοινά και την ανάθεση σε αυτούς διοικητικών καθηκόντων, ο Ευριπίδης Στυλιανίδης σημείωσε ότι έχει στόχο να μη «θολώσει» η κόκκινη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη δικαστική και στην εκτελεστική εξουσία.
Η κυβερνητική πλειοψηφία εισηγείται ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής όπως θα ορίζει νόμος και απαγόρευση συμμετοχής τους στην κυβέρνηση ή της τοποθέτησης τους σε ανεξάρτητες Αρχές, για τουλάχιστον τρία χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.
«Η ανάθεση στους λειτουργούς της δικαιοσύνης διοικητικών καθηκόντων είναι αναμφισβήτητα απολύτως χρήσιμη για την κεφαλαιοποίηση αυτού του κλάδου υπέρ του δημοσίου και του κοινωνικού συμφέροντος», ανέφερε ο Ευριπίδης Στυλιανιδης. «Πρέπει, όμως, να γίνεται με απόλυτη προσοχή, ώστε να αξιοποιείται μεν η γνώση τους, χωρίς όμως να θολώνει η κόκκινη διαχωριστική γραμμή που πρέπει να διαχωρίζει σταθερά τη δικαστική εξουσία από την εκτελεστική και ειδικότερα τη διοίκηση», πρόσθεσε.
Εκτίμησε ότι η απαγόρευση συμμετοχής με οποιαδήποτε ιδιότητα στην κυβέρνηση ή να τοποθετούνται σε ανεξάρτητες Αρχές για τουλάχιστον τρία χρόνια από την αφυπηρέτηση τους αποτελεί εύλογο χρόνο για την αποστασιοποίησή τους, «που μας επιτρέπει να κεφαλαιοποιήσουμε ως κράτος την εμπειρία τους, χωρίς όμως να διακινδυνεύσουμε την ανεξαρτησία τους».
Στόχος της πρότασης, τόνισε, είναι να μη δελεάζονται δικαστικοί λειτουργοί, κατά τα τελευταία χρόνια της δικαστικής καριέρας τους με την υπόσχεση υψηλών πολιτικών, θεσμικών ή διοικητικών θέσεων από την εκάστοτε κυβέρνηση και έτσι να παραμένουν ανεξάρτητοι ως την τελευταία μέρα στη δικανική κρίση τους.