Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στον απόηχο της ισραηλινής επιχείρησης κατά του στολίσκου Global Sumud, ο οποίος είχε προορισμό τη Γάζα.
Η συνομιλία των δύο υπουργών πραγματοποιήθηκε σε μια στιγμή αυξημένης κινητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η υπόθεση του στολίσκου έφερε στο προσκήνιο ζητήματα ανθρωπιστικής βοήθειας, διεθνών υδάτων, ασφάλειας ναυσιπλοΐας και διπλωματικής διαχείρισης ανάμεσα σε Ελλάδα, Τουρκία και Ισραήλ.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, στο επίκεντρο της επικοινωνίας βρέθηκε η ισραηλινή παρέμβαση στον στολίσκο, με την τουρκική πλευρά να αναφέρει ότι ο Φιντάν συζήτησε το θέμα με τον Έλληνα ομόλογό του, χωρίς να δημοσιοποιηθούν περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συνομιλίας.
Η ανακοίνωση Σάαρ και ο ελληνικός παράγοντας
Λίγο πριν από την επικοινωνία Γεραπετρίτη και Φιντάν, ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Γκίντεον Σάαρ είχε ανακοινώσει ότι οι συμμετέχοντες στον Global Sumud θα αποβιβαστούν σε ελληνική ακτή από πλοίο του ισραηλινού ναυτικού. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η απομάκρυνση των μελών του στολίσκου ολοκληρώθηκε χωρίς τραυματισμούς.
Η αναφορά στην Ελλάδα προσέδωσε νέα διάσταση στην υπόθεση, καθώς η Αθήνα βρέθηκε να παρακολουθεί μια επιχείρηση που, σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση, εξελίχθηκε σε διεθνή ύδατα, εκτός ελληνικής χωρικής αρμοδιότητας.
Οι καταγγελίες
Από την πλευρά του, ο στολίσκος Global Sumud καταγγέλλει ότι ισραηλινές ναυτικές δυνάμεις αναχαίτισαν και αχρήστευσαν σκάφη σε διεθνή ύδατα, αφήνοντας εκατοντάδες άτομα αποκλεισμένα στη θάλασσα, ενώ πλησίαζε κακοκαιρία. Οι οργανωτές υποστηρίζουν επίσης ότι υπήρξε παρεμπόδιση επικοινωνιών, γεγονός που δυσχέρανε τον συντονισμό και την εκπομπή σημάτων κινδύνου.
Το Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, έχει παρουσιάσει την επιχείρηση ως ενέργεια ελέγχου μιας αποστολής που επιχειρούσε να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας, καλώντας τους συμμετέχοντες να διοχετεύσουν την ανθρωπιστική βοήθεια μέσω αναγνωρισμένων διαύλων.
Τι έχει προηγηθεί
Ο στολίσκος Global Sumud είχε ξεκινήσει την αποστολή του με στόχο να προσεγγίσει τη Γάζα και να παραδώσει ανθρωπιστική βοήθεια. Σύμφωνα με το Anadolu, η αποστολή της άνοιξης του 2026 απέπλευσε από τη Βαρκελώνη στις 12 Απριλίου και συνέχισε το ταξίδι της μετά από συμμετοχές στη Σικελία στις 26 Απριλίου.
Στις 29 Απριλίου, ισραηλινές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχείρηση σε διεθνή ύδατα ανοικτά της Κρήτης, στοχεύοντας σκάφη που μετέφεραν ακτιβιστές. Οι οργανωτές του στολίσκου ανέφεραν ότι στα σκάφη επέβαιναν 345 άτομα από 39 χώρες, μεταξύ των οποίων και Τούρκοι πολίτες.
Η ελληνική κυβέρνηση, διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, ανέφερε ότι τα ισραηλινά πολεμικά πλοία κινήθηκαν σε διεθνή ύδατα βορειοδυτικά της Κρήτης, εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων. Ο κ. Μαρινάκης σημείωσε ότι δεν υπήρξε προηγούμενη συνεννόηση με τις ελληνικές αρχές και ότι η Ελλάδα έχει δυνατότητα παρέμβασης σε διεθνή ύδατα μόνο σε περίπτωση έρευνας και διάσωσης.
Παράλληλα, το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Λιμενικού ανταποκρίθηκε σε σήμα κινδύνου από σκάφος του στολίσκου, το οποίο έπλεε σε διεθνή ύδατα, πέραν των 60 ναυτικών μιλίων δυτικά της Κρήτης. Περιπολικό του Λιμενικού μετέβη στην περιοχή, όμως οι κυβερνήτες των σκαφών δήλωσαν μέσω VHF ότι δεν αντιμετώπιζαν κίνδυνο και ότι δεν ζητούσαν συνδρομή από τις ελληνικές αρχές.
Σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, στην περιοχή βρίσκονταν περίπου 55 σκάφη του στολίσκου και 4 ισραηλινά πολεμικά πλοία, ενώ είχαν μεταβεί και τρία περιπολικά του Λιμενικού για λόγους ετοιμότητας σε περίπτωση ανάγκης έρευνας και διάσωσης. Αργότερα, το ισραηλινό κέντρο συντονισμού ενημέρωσε το ελληνικό ΕΚΣΕΔ ότι 17 σκάφη του στολίσκου ήταν εγκαταλελειμμένα ή ακυβέρνητα σε διεθνή ύδατα και ότι οι επιβαίνοντες είχαν μεταφερθεί σε ισραηλινά πολεμικά πλοία, καλά στην υγεία τους.