Μήνυμα διπλής ανάγνωσης προς την Τουρκία στέλνει η Αθήνα μέσα από τη δήλωση του Γιώργου Γεραπετρίτη στο πλαίσιο του ετήσιου Συνεδρίου με τίτλο “Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας”, που διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ότι «η Ελλάδα έχει τα μέσα να το διαχειριστεί και προληπτικά και κατασταλτικά». Η φράση αποκτά ιδιαίτερο βάρος στο πλαίσιο της συζήτησης για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το ενδεχόμενο αναβάθμισης της έντασης, το οποίο έθεσε ο υπουργός Εξωτερικών ανάλογα με το περιεχόμενο μιας πιθανής τουρκικής κίνησης.
Η αποτροπή ως πρώτο μήνυμα προς την Άγκυρα
Το πρώτο σκέλος της δήλωσης αφορά την αποτροπή. Όταν ο υπουργός Εξωτερικών μιλά για προληπτική διαχείριση, περιγράφει την ικανότητα της ελληνικής πλευράς να κινηθεί πριν από την εκδήλωση μιας κρίσης με απώτερο στόχο την αποτροπή της.ε
Αυτό σημαίνει διπλωματική προετοιμασία, νομική τεκμηρίωση, ενημέρωση συμμάχων, διεθνοποίηση των ελληνικών θέσεων και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Στόχος είναι να μη δοθεί χώρος στην Τουρκία να μετατρέψει μια θεωρητική ή θεσμική αξίωση σε πολιτικό δεδομένο.
Η αποτροπή, σε αυτή τη λογική, λειτουργεί ως προειδοποίηση. Η Αθήνα δείχνει ότι παρακολουθεί, αξιολογεί και προετοιμάζεται. Το μήνυμα προς την Άγκυρα είναι ότι κάθε κίνηση που επιχειρεί να αμφισβητήσει ελληνικά δικαιώματα θα συναντήσει οργανωμένη απάντηση από το πρώτο στάδιο.
Η καταστολή ως απάντηση σε τετελεσμένα
Το δεύτερο σκέλος είναι βαρύτερο. Η λέξη «κατασταλτικά» μεταφέρει τη συζήτηση από την πρόληψη στην αντίδραση. Στο πεδίο των ελληνοτουρκικών, η κατασταλτική διαχείριση σημαίνει ενεργοποίηση των κρατικών και επιχειρησιακών εργαλείων εφόσον υπάρξει απόπειρα δημιουργίας τετελεσμένων.
Η αναφορά αποκτά σημασία επειδή ο Γιώργος Γεραπετρίτης συνέδεσε το ζήτημα με το ενδεχόμενο απόπειρας που θα δημιουργούσε ένταση, ακόμη και αν μια μονομερής τουρκική ενέργεια δεν παράγει αποτέλεσμα στο Διεθνές Δίκαιο.
Με άλλα λόγια, η Αθήνα στέλνει μήνυμα ότι διαθέτει σχέδιο και για το στάδιο πριν από την κρίση και για το στάδιο κατά το οποίο η κρίση εκδηλώνεται. Η καταστολή, εδώ, σημαίνει ανάσχεση της απόπειρας. Σημαίνει ότι η ελληνική πλευρά δεν θα περιοριστεί σε πολιτική καταγγελία εφόσον η τουρκική πλευρά επιχειρήσει πρακτική αμφισβήτηση.
Το νόημα της φράσης για τα «έτοιμα σενάρια»
Η δήλωση ότι «η ελληνική πολιτεία έχει πάντα έτοιμα τα σενάρια» συμπληρώνει το διπλό μήνυμα. Δεν παραπέμπει σε μια γενική διαβεβαίωση ετοιμότητας. Παραπέμπει σε κλιμακωτή διαχείριση κρίσης.
Πρώτα η αποτροπή. Μετά η κατασταλτική αντίδραση, εφόσον απαιτηθεί.
Η Αθήνα εμφανίζεται να θέτει εκ των προτέρων το πλαίσιο. Αν η Τουρκία κινηθεί σε επίπεδο ρητορικής ή θεσμικής προβολής αξιώσεων, η Ελλάδα έχει τρόπους να αποτρέψει την πολιτική κατοχύρωσή τους. Αν υπάρξει απόπειρα στο πεδίο, η Ελλάδα δηλώνει ότι έχει τα μέσα να αντιδράσει.