Οι εργασίες του 30ού Ετήσιου Government Roundtable του Economist, που διεξάγεται στην Αθήνα, έγιναν το σκηνικό μιας εξαιρετικά φορτισμένης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Η Άννα Διαμαντοπούλου, συμμετέχοντας ως κεντρική ομιλήτρια σε ένα πάνελ αφιερωμένο στις μελλοντικές στρατηγικές επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διαδικασία της διεύρυνσης, έθεσε τα δάκτυλα επί των τύπων των ήλων. Η τοποθέτησή της προκάλεσε άμεση αίσθηση, καθώς ανέδειξε τις μεγάλες αντιφάσεις της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Το πάνελ χαρακτηρίστηκε από υψηλό επίπεδο εκπροσώπησης, καθώς συμμετείχαν ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, ο πρώην πρόεδρος της Σερβίας, Μπόρις Τάντιτς, και ο πρώην αντικαγκελάριος της Γερμανίας, Ρόμπερτ Χάμπεκ. Την ελληνική κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου, ενώ παρούσες ήταν επίσης η αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Αλόνα Σκρουμ, και η έγκριτη σύμβουλος ευρωπαϊκών θεμάτων, Τζόαν Χόι.
Η Ευρώπη ως αξιακή δύναμη
Στην αρχή της ομιλίας της, η υπεύθυνη πολιτικού σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ και πρώην Επίτροπος θέλησε να επανακαθορίσει την πραγματική φύση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή ισχύς δεν αποτιμάται αποκλειστικά με οικονομικούς ή γεωστρατηγικούς όρους. Αντίθετα, η βαθύτερη δύναμή της εντοπίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της, οι οποίες περιλαμβάνουν τη δημοκρατία, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την τήρηση του κράτους δικαίου και την κοινωνική συνοχή.
Συνεχίζοντας την επιχειρηματολογία της, αναφέρθηκε με νόημα στα περίφημα κριτήρια της Κοπεγχάγης: «Τα κριτήρια αυτά δεν αποτελούν μια στείρα γραφειοκρατική διαδικασία». Αντιθέτως, συνιστούν την πολιτική και αξιακή βάση ολόκληρου του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
Όποιο κράτος επιθυμεί να ενταχθεί ως ισότιμο μέλος σε αυτόν τον οργανισμό, δεν καλείται απλώς να τα αποδεχθεί επιφανειακά για τις ανάγκες των διαπραγματεύσεων, αλλά οφείλει να τα πιστεύει και να τα εφαρμόζει στην πράξη.
Το καρφί για την Κύπρο και την Τουρκία
Το σημείο που πυροδότησε τη σφοδρή λεκτική αντιπαράθεση και προκάλεσε έκδηλη νευρικότητα στην τουρκική πλευρά ήταν η ευθεία αναφορά της στην Κύπρο. Η κ. Διαμαντοπούλου τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές αξίες δεν μπορούν να εφαρμόζονται α λα καρτ, ανάλογα με τις εκάστοτε πολιτικές ισορροπίες.
Τάσος Χατζηβασιλείου: «Στην Κύπρο έχει γίνει παράνομη εισβολή» – Σκληρή αντιπαράθεση με Νταβούτογλου
Στηλίτευσε ανοιχτά τη στάση της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι είναι εντελώς υποκριτικό να καταδικάζεται με απόλυτη ορθότητα η ρωσική εισβολή και κατοχή στα εδάφη της Ουκρανίας, η οποία είναι υποψήφια χώρα, και την ίδια στιγμή να κλείνει τα μάτια μπροστά σε μια άλλη πραγματικότητα.
Επεσήμανε ότι μια άλλη υποψήφια χώρα, η Τουρκία, συνεχίζει να διατηρεί υπό παράνομη στρατιωτική κατοχή το έδαφος ενός επίσημου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Κυπριακό, όπως κατέληξε η ίδια, δεν είναι ένα ζήτημα που μπορεί να αποσιωπηθεί επειδή προκαλεί αμηχανία ή ενοχλεί τη γειτονική χώρα. Αποτελεί ένα θεμελιώδες ζήτημα συνέπειας, ιστορικής αξιοπιστίας και προάσπισης της ίδιας της ευρωπαϊκής ταυτότητας, στέλνοντας έτσι ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τον Αχμέτ Νταβούτογλου.