Στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο μεταφέρεται σήμερα, η μάχη κατά της ακρίβειας, καθώς ο πρωθυπουργός συγκαλεί κρίσιμη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου. Με τον πληθωρισμό στα τρόφιμα να συνεχίζει να πιέζει ασφυκτικά τα οικογενειακά εισοδήματα και τις δημοσκοπήσεις να αναδεικνύουν το κόστος ζωής ως το νούμερο ένα «αγκάθι» για την κυβέρνηση, η πολιτική ηγεσία επιχειρεί μια επικοινωνιακή αλλά και ουσιαστική αντεπίθεση. Υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, και με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο στο πλευρό του, το Μέγαρο Μαξίμου υποδέχεται τον πρόεδρο του ΣΕΒ Σπύρο Θεοδωρόπουλο, τον πρόεδρο του ΣΕΒΤ Ιωάννη Γιώτη και τον πρόεδρο της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας Ιωάννη Μασούτη, ενώ στο τραπέζι αναμένεται και η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς Δέσποινα Τσαγγάρη. Ο στόχος μια «εθνική κοινωνική συμφωνία», κατ’ ουσίαν μια σύγχρονη «συμφωνία κυρίων».
Η ακρίβεια παραμένει η μεγαλύτερη πολιτική απειλή
Πίσω από την ονιοματολογία πάντως κρύβεται ένα απλό πολιτικό δεδομένο. Η ακρίβεια παραμένει, σύμφωνα με τις έρευνες κοινής γνώμης των τελευταίων μηνών, το βασικότερο πρόβλημα των πολιτών και η πρώτη πηγή δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση, και μάλιστα σε μια περίοδο που έχει αρχίσει να μυρίζει προεκλογικά. Η κίνηση Μητσοτάκη μεταφέρει τη συζήτηση στο ανώτατο επίπεδο, ακριβώς για να εκπεμφθεί το μήνυμα ότι το Μαξίμου παίρνει προσωπικά την υπόθεση στα χέρια του, την ώρα που τα έκτακτα μέτρα του Μαρτίου εκπνέουν στο τέλος Ιουνίου.
Το δίλημμα του πλαφόν και οι πιέσεις προς την αγορά
Το κρίσιμο χαρτί λέγεται πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, μέτρο που τέθηκε σε ισχύ στις 11 Μαρτίου 2026 με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για 63 κατηγορίες προϊόντων. Ο κ. Θεοδωρικάκος το μετατρέπει σε μοχλό πίεσης με ένα δίλημμα που έχει διατυπώσει και δημοσίως, συμφωνία για μειώσεις από τώρα, αλλιώς παράταση του πλαφόν ως το φθινόπωρο. Σε τοποθετήσεις την περασμένη εβδομάδα υποστήριξε ότι το μέτρο οδήγησε σε μειώσεις σε περίπου 2.000 κωδικούς, με μέση μείωση γύρω στο 5%. Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι το πλαφόν στα καύσιμα δεν παρατείνεται μετά την 30ή Ιουνίου.
Τα τρία σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι
Στο τραπέζι, σύμφωνα με τις πληροφορίες βρίσκονται τρία σενάρια. Το πρώτο προβλέπει άμεση «εθνική κοινωνική συμφωνία» με στοχευμένες μειώσεις σε κωδικούς βαρύτητας για το νοικοκυριό. Το δεύτερο μεταθέτει την εφαρμογή για τον Σεπτέμβριο, με παράταση του πλαφόν έως τότε. Το τρίτο, που προκρίνεται από την αγορά, συνδυάζει συμφωνία από τον Σεπτέμβριο με κατάργηση του πλαφόν ήδη από την 1η Ιουλίου, ώστε οι επιχειρήσεις να κερδίσουν χρόνο και ευελιξία. Η ουσιαστική διαφορά από το παρελθόν είναι ότι η συμφωνία αυτή τη φορά θέλει να πατήσει σε δεδομένα πωλήσεων εταιρειών έρευνας αγοράς, ώστε να αποφευχθεί η εικόνα μειώσεων σε προϊόντα χαμηλής ζήτησης που είχε εκθέσει παλαιότερες πρωτοβουλίες.
Οι επιφυλάξεις της αγοράς και η στάση των σούπερ μάρκετ
Η αγορά κάθεται στο τραπέζι διατεθειμένη να συναινέσει, με μια όμως ρητή επιφύλαξη. Δεν θέλει δέσμευση μεγάλης διάρκειας, ειδικά αν οι εκλογές γίνουν κανονικά την άνοιξη του 2027. Παράγοντες του κλάδου υποστηρίζουν ότι μια παρέμβαση εν μέσω θέρους δεν έχει αντίκρισμα και ότι το λογικό σημείο εκκίνησης είναι ο Σεπτέμβριος, με την επιστροφή των πολιτών από τις διακοπές.
Από την πλευρά τους, στελέχη των σούπερ μάρκετ ρίχνουν το βάρος στη βιομηχανία, με το σκεπτικό ότι κάθε μείωση από τους παραγωγούς θα περάσει αμέσως στο ράφι. Η ΕΣΕ έχει επικαλεστεί μάλιστα στοιχεία που δείχνουν τον πληθωρισμό στα σούπερ μάρκετ τον Μάιο στο 1,14% κατά το ΙΕΛΚΑ, έναντι 3,5% για τα τρόφιμα συνολικά κατά την ΕΛΣΤΑΤ.
Το πολιτικό στοίχημα της κυβέρνησης ενόψει εκλογών
Το παρασκήνιο, ωστόσο, κρύβει μια βαθύτερη διελκυστίνδα μέσα στην ίδια την κυβέρνηση. Από τη μία η αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου, με το Brent να υποχωρεί κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα μετά τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν, δίνει στο Μαξίμου το αφήγημα ότι οι τιμές πρέπει τώρα να πέσουν. Από την άλλη, η αντιπολίτευση καταγγέλλει επικοινωνιακό σόου, θυμίζοντας ότι η πλατφόρμα posokanei με τους περίπου 10.000 κωδικούς δεν άλλαξε την εικόνα στο ταμείο. Σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο καθώς κανείς δεν ξέρει ακόμα αν οι εκλογές θα γίνουν το φθινόπωρο η την άνοιξη του 2027 η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει σε ένα στενό σκοινί. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη προάσπισης της ελεύθερης αγοράς και του οικονομικού φιλελευθερισμού, και από την άλλη η πολιτική αναγκαιότητα ενός πιο φιλολαϊκού παρεμβατισμού για την ανακούφιση της κοινωνίας. Τα αποτελέσματα της σημερινής συνάντησης στο Μαξίμου θα δείξουν αν οι «κύριοι» της αγοράς θα στηρίξουν το νέο κοινωνικό συμβόλαιο ή αν η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να τραβήξει εκ νέου το σχοινί των αναγκαστικών μέτρων.