Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιστρέφει από τη Νέα Υόρκη και βρίσκει μπροστά του ένα θέμα που δύσκολα αντιμετωπίζεται με διεθνείς επαφές και επενδυτικά μηνύματα, την ακρίβεια στην καθημερινότητα και κυρίως τις τιμές των καυσίμων.
Η κυβέρνηση έχει ήδη αναγνωρίσει ότι το ενεργειακό κόστος αποτελεί μία από τις βασικές δοκιμασίες του επόμενου διαστήματος. Η αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης κινούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα, ενώ η συζήτηση έχει πλέον μεταφερθεί από το «αν θα υπάρξουν μέτρα» στο τι είδους μέτρα θα είναι αυτά και ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Το δίλημμα του Μαξίμου: επιδότηση ή φόροι;
Μέχρι σήμερα η βασική κυβερνητική γραμμή κινείται περισσότερο στην κατεύθυνση των στοχευμένων επιδοτήσεων και παρεμβάσεων, ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση χωρίς να ανοίξει μεγάλη τρύπα στα δημόσια έσοδα.
Ο πρωθυπουργός έχει ήδη προαναγγείλει πακέτο για το πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης, με στόχο ειδικά το πετρέλαιο θέρμανσης να ξεκινήσει σε αισθητά χαμηλότερη τιμή από τα επίπεδα που δημιουργεί η διεθνής ενεργειακή κρίση.
Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται αλλού. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε πλέον ανοιχτό και το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα, συνδέοντάς το με ευρωπαϊκή ευελιξία. Σε δηλώσεις του από τις ΗΠΑ μίλησε για ανάγκη ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας, ώστε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν μεγαλύτερα περιθώρια παρέμβασης στους φόρους.
Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο ανοίγει η πρώτη μεγάλη πολιτική σύγκρουση της εβδομάδας.
ΠΑΣΟΚ: «Μειώστε τώρα τον ΕΦΚ»
Το ΠΑΣΟΚ πιέζει την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επανέφερε σήμερα το αίτημα, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι καθυστερεί ενώ οι πολίτες πληρώνουν ήδη τις αυξήσεις στην αντλία. Παράλληλα παρουσίασε δέσμη τεσσάρων παρεμβάσεων για τα καύσιμα και συνέδεσε την ακρίβεια με τις πρόσφατες δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών περί «10 ευρώ για βενζίνη» και «κακομοίρηδων».
Η Χαριλάου Τρικούπη αμφισβητεί και το επιχείρημα ότι απαιτείται ειδική ευρωπαϊκή άδεια για μία προσωρινή μείωση του ΕΦΚ, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει ήδη περιθώριο μείωσης μέχρι τα κατώτατα όρια που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. :chatgpt-content-reference{index=”4″}
Η μάχη των αριθμών
Εδώ αρχίζει η πραγματική συζήτηση. Ο ΕΦΚ στην αμόλυβδη στην Ελλάδα είναι περίπου 70 λεπτά το λίτρο, ενώ το ευρωπαϊκό ελάχιστο βρίσκεται χαμηλότερα. Η διαφορά αυτή δίνει στην αντιπολίτευση το επιχείρημα ότι υπάρχει περιθώριο προσωρινής παρέμβασης χωρίς πλήρη κατάργηση του φόρου.
Ενεργειακό σοκ: Φόβοι για νέο κύμα ακρίβειας – Τα μέτρα που εξετάζονται για τον χειμώνα
Η κυβέρνηση, από την άλλη, επιμένει ότι μία οριζόντια μείωση έχει υψηλό δημοσιονομικό κόστος και ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως ολόκληρη η μείωση θα περάσει τελικά στον καταναλωτή.
Αυτός είναι και ο λόγος που μέχρι στιγμής προτιμά στοχευμένα μέτρα, ώστε η στήριξη να πηγαίνει σε συγκεκριμένες κατηγορίες και όχι οριζόντια σε όλους.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η αντλία
Η αύξηση στα καύσιμα δεν μένει στο ρεζερβουάρ. Περνά στις μεταφορές, στις πρώτες ύλες, στις διανομές και τελικά στις τιμές των προϊόντων. Γι’ αυτό και το ενεργειακό κόστος μετατρέπεται πολύ γρήγορα από θέμα βενζίνης σε θέμα συνολικού πληθωρισμού.
Και όσο περισσότερο κρατά η διεθνής κρίση, τόσο αυξάνεται η πίεση προς την κυβέρνηση να εγκαταλείψει τη λογική των προσωρινών επιδομάτων και να εξετάσει πιο μόνιμες ή φορολογικές παρεμβάσεις.
Μητσοτάκης μετά τη Νέα Υόρκη: Από το success story στην αντλία
Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε την εικόνα μιας χώρας που προσελκύει επενδύσεις και διεκδικεί τρίτη κυβερνητική θητεία με βασικό επιχείρημα τη σταθερότητα και την οικονομική πρόοδο.
Επιστρέφοντας στην Αθήνα, όμως, η πολιτική πραγματικότητα είναι πολύ πιο πεζή, πόσο έχει η βενζίνη, πόσο θα κοστίσει το πετρέλαιο θέρμανσης και πόσο ακόμη αντέχει το διαθέσιμο εισόδημα ενός νοικοκυριού. Και εκεί θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η επόμενη κυβερνητική κίνηση.
Η πρώτη δύσκολη απόφαση της εβδομάδας
Το οικονομικό επιτελείο καλείται πλέον να κλειδώσει το πακέτο των παρεμβάσεων. Τα βασικά σενάρια είναι τρία:
Πρώτον, μεγαλύτερη επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Δεύτερον, παρέμβαση στο πετρέλαιο κίνησης ή σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Τρίτον, προσωρινή φορολογική παρέμβαση, εφόσον το επιτρέψουν οι δημοσιονομικές και ευρωπαϊκές συνθήκες.
Και εδώ βρίσκεται το πολιτικό ερώτημα που θα κυριαρχήσει: Θα συνεχίσει η κυβέρνηση να επιστρέφει στους πολίτες ένα μέρος από την ακρίβεια μέσω επιδοτήσεων ή θα αποφασίσει αυτή τη φορά να μειώσει την ίδια την αιτία που φουσκώνει την τελική τιμή – τη φορολογία; Γιατί όσο η τιμή στην αντλία μένει ψηλά, τόσο δυσκολότερο γίνεται για το Μαξίμου να εξηγεί ότι η οικονομία πηγαίνει καλά όταν ο πολίτης μετρά κάθε εβδομάδα πόσο του κοστίζει απλώς να γεμίσει το ρεζερβουάρ.