Το ΠΑΣΟΚ εισέρχεται στον Αύγουστο με περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι το κόμμα δεν καταφέρνει να ανακτήσει τη δυναμική που είχε αποκτήσει πριν την εμφάνισει τυο Αλέξη Τσίπρα και μετά το συνέδριο του, ενώ η εμφάνιση της ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα έχει αλλάξει πλήρως τους συσχετισμούς στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Οι περισσότερες μετρήσεις το κατατάσσουν σταθερά στην τρίτη θέση, αρκετά πίσω από τη Νέα Δημοκρατία και πλέον πίσω και από το νέο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού.
Η εικόνα αυτή προκαλεί προβληματισμό στη Χαριλάου Τρικούπη, καθώς οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν απλώς εκλογική στασιμότητα, αλλά δυσκολία ανάκτησης της πολιτικής πρωτοβουλίας. Το γεγονός ότι η πίεση προέρχεται πλέον και από την πλευρά του Αλέξη Τσίπρα δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον από αυτό που αντιμετώπιζε το ΠΑΣΟΚ τους προηγούμενους μήνες.
Οι προσχωρήσεις ως απάντηση στην πίεση
Η ηγεσία επιχειρεί να αλλάξει την ατζέντα μέσα από τη διεύρυνση του κόμματος. Οι τελευταίες προσχωρήσεις ανεξάρτητων βουλευτών και στελεχών παρουσιάζονται ως απόδειξη ότι το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς στον χώρο της Κεντροαριστεράς και μπορεί να προσελκύσει πολιτικά στελέχη.
Ωστόσο, ακόμη και μέσα στη Χαριλάου Τρικούπη αναγνωρίζουν ότι οι προσχωρήσεις, όσο σημαντικές κι αν είναι, δεν αρκούν από μόνες τους για να αλλάξουν τους πολιτικούς συσχετισμούς. Αυτό που θα κρίνει την πορεία του κόμματος είναι αν μπορεί να παρουσιάσει ένα πειστικό πολιτικό αφήγημα που θα ανακτήσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.
Οι παραφωνίες και το μήνυμα της εκδήλωσης Τσίπρα
Στον προβληματισμό για τη στρατηγική προστέθηκαν και κινήσεις που προκάλεσαν συζητήσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Η παρουσία του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα στην εκδήλωση του Αλέξη Τσίπρα για την Αυτοδιοίκηση σχολιάστηκε έντονα, όχι μόνο επειδή ο κ. Δούκας είναι μέλος των ανώτατων κομματικών οργάνων του ΠΑΣΟΚ και ένας από τους βασικούς εσωκομματικούς πόλους, αλλά κυρίως γιατί δεν υπερασπίστηκε τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση που έχει αφήσει το ΠΑΣΟΚ στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, τον «Καλλικράτη».
Τη στιγμή που ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίαζε το σχέδιο «Αριστοτέλης», με το οποίο ουσιαστικά αμφισβητεί βασικές επιλογές της μεταρρύθμισης του 2010, δεν υπήρξε μια σαφής πολιτική υπεράσπιση του έργου που φέρει την υπογραφή κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ. Για αρκετά στελέχη, αυτή η εικόνα δημιούργησε την εντύπωση ότι το κόμμα εμφανίστηκε περισσότερο ως θεατής μιας πρωτοβουλίας του πολιτικού του ανταγωνιστή, παρά ως ο χώρος που διαμόρφωσε τη μεγαλύτερη διοικητική μεταρρύθμιση της μεταπολίτευσης.
Η σκιά του Τσίπρα πάνω από τη Χαριλάου Τρικούπη
Στη Χαριλάου Τρικούπη γνωρίζουν ότι ο βασικός αντίπαλος δεν είναι μόνο η κυβέρνηση. Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα έχει μετατρέψει τον ανταγωνισμό για την ηγεμονία στον χώρο του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς σε καθημερινή πολιτική σύγκρουση.
Το ΠΑΣΟΚ επιμένει ότι εκφράζει τη σοβαρή και θεσμική αντιπολίτευση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Την ίδια ώρα όμως η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο νέος εκφραστής του προοδευτικού χώρου, διεκδικώντας πολιτικό και εκλογικό ακροατήριο που παραδοσιακά απευθυνόταν και στο ΠΑΣΟΚ.
Το δίλημμα Ανδρουλάκη και η ανάγκη στρατηγικής
Ο Νίκος Ανδρουλάκης βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη πολιτική επιλογή. Να συνεχίσει την αυτόνομη πορεία απέναντι στη Νέα Δημοκρατία ή να διαμορφώσει μια πιο ξεκάθαρη στρατηγική απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος επιχειρεί να ανακαταλάβει τον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Το μεγάλο ζητούμενο δεν είναι μόνο η ένταση της κριτικής, αλλά η ύπαρξη ενιαίας στρατηγικής. Γιατί όσο κορυφαία στελέχη εκπέμπουν διαφορετικά πολιτικά μηνύματα ή συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν την εικόνα του πολιτικού ανταγωνιστή, τόσο δυσκολότερο γίνεται για το ΠΑΣΟΚ να πείσει ότι διαθέτει σαφή κατεύθυνση.
Το μεγάλο στοίχημα του φθινοπώρου
Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης και η νέα κοινοβουλευτική περίοδος θεωρούνται καθοριστικές για την πορεία του κόμματος. Η ηγεσία επενδύει στην παρουσίαση ολοκληρωμένων προγραμματικών θέσεων για την οικονομία, το κοινωνικό κράτος, τη στέγαση και την καθημερινότητα, επιχειρώντας να μεταφέρει τη συζήτηση από τις δημοσκοπήσεις στην πολιτική ουσία.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο στοίχημα δεν είναι μόνο η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση. Είναι η διαμόρφωση μιας συνεκτικής στρατηγικής απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα. Αν το ΠΑΣΟΚ δεν αποφασίσει έγκαιρα με ποιο πολιτικό σχέδιο θα αντιμετωπίσει την προσπάθεια της ΕΛ.Α.Σ. να κυριαρχήσει στον χώρο της Κεντροαριστεράς, κινδυνεύει να δώσει μια μάχη χωρίς σαφές σχέδιο και με περιορισμένες πιθανότητες να ανατρέψει τους σημερινούς συσχετισμούς. Στην πολιτική, δεν αρκεί να γνωρίζεις ποιος είναι ο αντίπαλος σου, πρέπει να έχεις και τη στρατηγική για να τον αντιμετωπίσεις.