Από 95 έως 284 ευρώ μπορεί να κυμαίνεται το ενεργειακό κόστος για την παραγωγή της ίδιας ποσότητας θερμότητας, ανάλογα με το αν ένα νοικοκυριό χρησιμοποιεί αντλία θερμότητας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο ή ηλεκτρικά σώματα. Η διαφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία τον Νοέμβριο, καθώς το πετρέλαιο θέρμανσης παραμένει κοντά στο 1,50 ευρώ το λίτρο, ενώ οι υψηλές χρεώσεις ηλεκτρικού ρεύματος αυξάνουν τη δαπάνη για όσους χρησιμοποιούν ηλεκτρικά σώματα ως βασική πηγή θέρμανσης. Οι αντλίες θερμότητας εμφανίζουν σημαντικό πλεονέκτημα στο κόστος λειτουργίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελούν απαραίτητα την οικονομικότερη επένδυση για κάθε κατοικία.
Η διαφορά γίνεται πιο εμφανής αν συγκρίνει κανείς πόσο κοστίζει η παραγωγή 1.000 κιλοβατωρών θερμότητας με κάθε σύστημα. Με τις τιμές και τις αποδόσεις που χρησιμοποιούνται στο παράδειγμα, η αντλία θερμότητας εμφανίζει κόστος περίπου 95 ευρώ, το πετρέλαιο 174 ευρώ και τα ηλεκτρικά σώματα 284 ευρώ. Στο φυσικό αέριο, με ενδεικτική χρέωση προμήθειας 0,10 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το αντίστοιχο ποσό διαμορφώνεται στα 111 ευρώ.
Τα ποσά αυτά δείχνουν τις διαφορές στο κόστος λειτουργίας και δεν αντιστοιχούν απαραίτητα στη μηνιαία δαπάνη ενός νοικοκυριού. Η πραγματική επιβάρυνση εξαρτάται από τις ανάγκες θέρμανσης, την απόδοση της εγκατάστασης και τις χρεώσεις κάθε συμβολαίου.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Πόσο κοστίζουν 1.000 κιλοβατώρες θερμότητας
Στην περίπτωση του πετρελαίου θέρμανσης, η δαπάνη δεν εξαρτάται μόνο από την τιμή του λίτρου αλλά και από την απόδοση του λέβητα. Με την πανελλαδική μέση τιμή στα 1,479 ευρώ το λίτρο, ένα νοικοκυριό με λέβητα απόδοσης 85% θα χρειαζόταν περίπου 118 λίτρα για την παραγωγή 1.000 κιλοβατωρών θερμότητας, με κόστος 174 ευρώ. Σε μια παλαιότερη εγκατάσταση, με απόδοση λέβητα 68%, η κατανάλωση για την ίδια ποσότητα θέρμανσης αυξάνεται στα 147 λίτρα και η δαπάνη πλησιάζει τα 217 ευρώ. Η διαφορά είναι σημαντική, καθώς δύο νοικοκυριά που αγοράζουν πετρέλαιο στην ίδια τιμή μπορεί τελικά να πληρώνουν αρκετά διαφορετικά ποσά για να καλύψουν αντίστοιχες ανάγκες θέρμανσης.
Φυσικό αέριο: Πώς διαμορφώνεται το κόστος
Το φυσικό αέριο μπορεί να προσφέρει χαμηλότερο λειτουργικό κόστος από το πετρέλαιο, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται σύγχρονος λέβητας συμπύκνωσης. Η τελική δαπάνη, ωστόσο, επηρεάζεται από το πρόγραμμα προμήθειας και τις χρεώσεις που εφαρμόζει κάθε εταιρεία. Ενδεικτικά, με χρέωση προμήθειας 0,10 ευρώ ανά κιλοβατώρα και απόδοση λέβητα 90%, η παραγωγή 1.000 κιλοβατωρών θερμότητας απαιτεί περίπου 1.111 κιλοβατώρες φυσικού αερίου, με κόστος 111 ευρώ.
Αξίζει φυσικά να σημειωθεί ότι στον τελικό λογαριασμό προστίθενται επίσης τα πάγια, οι χρεώσεις διανομής και οι υπόλοιπες προβλεπόμενες επιβαρύνσεις.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η κατάσταση της εγκατάστασης. Ένας παλαιότερος λέβητας καταναλώνει περισσότερο φυσικό αέριο για να προσφέρει την ίδια θέρμανση, ακόμη και όταν η τιμή της κιλοβατώρας παραμένει αμετάβλητη.
Αντλία θερμότητας: Πώς προκύπτει το χαμηλότερο κόστος
Η αντλία θερμότητας εμφανίζει το χαμηλότερο κόστος λειτουργίας μεταξύ των τεσσάρων επιλογών που εξετάζονται. Το βασικό της πλεονέκτημα είναι ότι αξιοποιεί τη θερμότητα του εξωτερικού περιβάλλοντος, καταναλώνοντας λιγότερο ηλεκτρικό ρεύμα σε σχέση με τα συμβατικά ηλεκτρικά σώματα για την κάλυψη των ίδιων αναγκών θέρμανσης. Με συντελεστή απόδοσης 3, για την παραγωγή 1.000 κιλοβατωρών θερμότητας απαιτούνται περίπου 333 κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας. Εάν ληφθεί ως ενδεικτική τιμή προμήθειας ρεύματος η χρέωση των 0,28444 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το κόστος διαμορφώνεται κοντά στα 95 ευρώ. Η συγκεκριμένη τιμή αντιστοιχεί σε υψηλή κλίμακα χρέωσης οικιακού τιμολογίου του Νοεμβρίου και χρησιμοποιείται ως κοινή βάση υπολογισμού με τα ηλεκτρικά σώματα, χωρίς να θεωρείται αντιπροσωπευτική του συνόλου των διαθέσιμων προγραμμάτων της αγοράς.
Το ποσό μπορεί να είναι χαμηλότερο για νοικοκυριά με οικονομικότερα τιμολόγια ή δυνατότητα αξιοποίησης μειωμένων χρεώσεων σε συγκεκριμένες ώρες. Αντίστοιχα, η πραγματική εξοικονόμηση εξαρτάται από την απόδοση της αντλίας, η οποία δεν παραμένει σταθερή σε όλη τη διάρκεια του χειμώνα.
Οι χαμηλές εξωτερικές θερμοκρασίες, η ανεπαρκής μόνωση και οι υψηλές θερμοκρασίες νερού που απαιτούν ορισμένα θερμαντικά σώματα μπορούν να αυξήσουν την κατανάλωση. Για τον λόγο αυτό, δύο κατοικίες με παρόμοιο εξοπλισμό ενδέχεται να εμφανίζουν σημαντικές διαφορές στο κόστος θέρμανσης, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του κτιρίου και τις συνθήκες λειτουργίας της εγκατάστασης.
Ηλεκτρικά σώματα: Πότε αυξάνεται σημαντικά ο λογαριασμός
Στον αντίποδα βρίσκονται τα ηλεκτρικά σώματα αντίστασης, όπως οι θερμοπομποί και τα αερόθερμα, τα οποία εμφανίζουν το υψηλότερο κόστος στην εξεταζόμενη σύγκριση.
Σε αντίθεση με τις αντλίες θερμότητας, οι συγκεκριμένες συσκευές δεν αξιοποιούν θερμότητα από το περιβάλλον, αλλά μετατρέπουν σχεδόν όλη την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνουν σε θερμότητα. Αυτό σημαίνει ότι για να παραχθούν 1.000 κιλοβατώρες θέρμανσης απαιτούνται περίπου 1.000 κιλοβατώρες ηλεκτρικού ρεύματος. Με χρέωση προμήθειας 0,28444 ευρώ ανά κιλοβατώρα, η δαπάνη φτάνει τα 284 ευρώ, χωρίς τις πρόσθετες χρεώσεις του λογαριασμού.
Η χρήση ενός ηλεκτρικού σώματος μπορεί να αποτελεί πρακτική λύση για τη θέρμανση ενός μικρού δωματίου για λίγες ώρες την ημέρα. Όταν όμως χρησιμοποιείται ως βασική πηγή θέρμανσης ολόκληρης της κατοικίας, η κατανάλωση μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα σε σπίτια με μεγάλες θερμικές απώλειες.
Τι συμφέρει τελικά και πώς επηρεάζει το επίδομα θέρμανσης
Παρότι η αντλία θερμότητας εμφανίζεται ως η οικονομικότερη επιλογή στη συγκεκριμένη σύγκριση, η αντικατάσταση ενός υπάρχοντος συστήματος θέρμανσης δεν είναι απαραίτητα συμφέρουσα για όλα τα νοικοκυριά.
Η αγορά και η εγκατάστασή της απαιτούν μια σημαντική αρχική επένδυση, ενώ σε ορισμένες κατοικίες μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες παρεμβάσεις, όπως αντικατάσταση θερμαντικών σωμάτων ή βελτιώσεις στο υφιστάμενο δίκτυο θέρμανσης. Για ένα σπίτι που διαθέτει ήδη λειτουργικό λέβητα πετρελαίου ή φυσικού αερίου, η απόφαση εξαρτάται επομένως και από τον χρόνο που θα χρειαστεί για να αποσβεστεί το κόστος της νέας εγκατάστασης.
Στην τελική επιβάρυνση των νοικοκυριών παρεμβαίνει και το επίδομα θέρμανσης, το οποίο μπορεί να περιορίσει τη δαπάνη για όσους πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Το ύψος της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με το καύσιμο, την περιοχή κατοικίας και τα εισοδηματικά και περιουσιακά δεδομένα του δικαιούχου, χωρίς να αποτελεί ενιαία έκπτωση για όλους τους καταναλωτές.
Πέρα από την τιμή της ενέργειας, σημαντικό ρόλο παίζει και η ίδια η κατοικία. Ένα παλαιότερο σπίτι με ανεπαρκή θερμομόνωση μπορεί να χρειάζεται πολύ περισσότερη ενέργεια για να διατηρήσει την ίδια εσωτερική θερμοκρασία σε σχέση με ένα καλά μονωμένο ακίνητο. Η μείωση των θερμικών απωλειών μπορεί επομένως να περιορίσει αισθητά τη δαπάνη, ανεξάρτητα από το σύστημα θέρμανσης που χρησιμοποιείται.


