Ο Μάρκο Ρούμπιο φτάνει στην Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου για τον έκτο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ. Επισήμως η ατζέντα περιλαμβάνει άμυνα, ενέργεια, οικονομία και περιφερειακή ασφάλεια. Στην πραγματικότητα, όμως, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών φτάνει σε μια περιοχή όπου σχεδόν κάθε γραμμή του γεωπολιτικού χάρτη βρίσκεται υπό πίεση.
Αιγαίο: Επιστροφή της έντασης μετά τα «ήρεμα νερά»
Η περίοδος σχετικής αποκλιμάκωσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δείχνει πλέον πιο εύθραυστη. Η Άγκυρα έχει επαναφέρει τη ρητορική περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, ενώ στην Αθήνα καταγράφεται ανησυχία ότι η Τουρκία επιστρέφει σταδιακά σε μια πολιτική μόνιμης πίεσης στο Αιγαίο.
Και αυτό συμβαίνει ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν στενές σχέσεις και με τις δύο χώρες του ΝΑΤΟ. Για την Ουάσιγκτον, επομένως, κάθε νέα ελληνοτουρκική ένταση δεν είναι απλώς ένα διμερές πρόβλημα. Είναι πρόβλημα συνοχής της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας.
Το καλώδιο γίνεται γεωπολιτικό τεστ
Το πιο άμεσο τεστ βρίσκεται πλέον στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Great Sea Interconnector, το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, επιστρέφει στο προσκήνιο με τις έρευνες να σχεδιάζονται εκ νέου. Η Άγκυρα επιμένει ότι εργασίες σε περιοχές που θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα πρέπει να γίνονται κατόπιν συνεννόησης μαζί της. Η Αθήνα απορρίπτει αυτή τη θέση.
Ακόμη πιο κρίσιμο, σύμφωνα με σημερινό ρεπορτάζ, εξετάζεται φόρμουλα ώστε η Nexans να ενημερώσει την Άγκυρα για έρευνες περίπου στις 26 Οκτωβρίου, χωρίς η ενημέρωση αυτή να θεωρηθεί από την ελληνική και γαλλική πλευρά αίτημα άδειας.
Το καλώδιο, επομένως, δεν είναι πλέον μόνο ενεργειακό έργο. Γίνεται δοκιμή ισχύος, διεθνούς δικαίου και πραγματικού ελέγχου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κύπρος: Δύο ενεργειακοί σχεδιασμοί απέναντι
Παράλληλα, η Τουρκία προωθεί υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα, με το Oruc Reis να εμπλέκεται στις έρευνες. Η Άγκυρα επιχειρεί έτσι να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ενεργειακή και πολιτική σύνδεση του ψευδοκράτους με την Τουρκία. Έτσι δημιουργούνται δύο παράλληλοι σχεδιασμοί. Ελλάδα–Κύπρος–Ευρώπη μέσω ηλεκτρικής διασύνδεσης από τη μία. Τουρκία–κατεχόμενα μέσω φυσικού αερίου από την άλλη. Και πίσω από την ενέργεια βρίσκεται πάντα το ίδιο βασικό ζήτημα: ποιος καθορίζει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Λιβύη: Το μέτωπο που δεν έκλεισε ποτέ
Στο φόντο παραμένει και η Λιβύη. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της τουρκικής στρατηγικής στη Μεσόγειο, καθώς η Άγκυρα το χρησιμοποιεί για να στηρίξει τις διεκδικήσεις της σε θαλάσσιες ζώνες. Η ίδια η ελληνική διπλωματία συνδέει τις εξελίξεις στη Λιβύη με το ευρύτερο ζήτημα ασφάλειας και θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή.
Ρούμπιο στην Αθήνα: Όχι άλλη μία φωτογραφία με σημαίες – Άμυνα, ενέργεια, Τουρκία – Τι ακριβώς ζητά η Αθήνα από τις ΗΠΑ;newpost.grΆρα το ελληνοτουρκικό παιχνίδι δεν παίζεται μόνο στο Αιγαίο. Παίζεται από την Κρήτη μέχρι τη Λιβύη και από την Κύπρο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα–Ισραήλ: Η συνεργασία που ενοχλεί την Άγκυρα
Στην εξίσωση μπαίνει πλέον πιο έντονα και το Ισραήλ. Η αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ ενισχύεται, με την Αθήνα να προχωρά σε νέα συστήματα αεράμυνας και πυραυλικής προστασίας. Η Άγκυρα εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένη από την προσέγγιση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, την οποία αντιμετωπίζει ως ευρύτερη στρατηγική πίεση γύρω από την Τουρκία.
Η ένταση Τουρκίας–Ισραήλ, επομένως, αρχίζει να επηρεάζει άμεσα και τις ισορροπίες Ελλάδας–Τουρκίας.
Μέση Ανατολή: Η Ελλάδα δίπλα σε μια μόνιμη εστία πολέμου
Και πάνω από όλα αυτά βρίσκεται η Μέση Ανατολή. Γάζα, Ισραήλ, Ιράν, Συρία, ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και ενεργειακές ροές αποτελούν πλέον ένα ενιαίο γεωπολιτικό τόξο κρίσεων. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αναγνωρίζει ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στη Συρία, στη Λιβύη και στη θαλάσσια ασφάλεια επηρεάζουν άμεσα την περιοχή.
Για τις ΗΠΑ, η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο του χάρτη, Βαλκάνια, Μαύρη Θάλασσα, Ανατολική Μεσόγειος και Μέση Ανατολή συναντώνται γεωγραφικά και στρατηγικά.
Και στο βάθος η Ουκρανία
Η Αθήνα παραμένει ταυτόχρονα μέρος της δυτικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας που στηρίζει την Ουκρανία. Για τις ΗΠΑ η Νοτιοανατολική Ευρώπη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία τόσο στρατιωτικά όσο και ενεργειακά, καθώς η διαφοροποίηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και οι νέοι ενεργειακοί διάδρομοι αποτελούν κομμάτι της συνολικής στρατηγικής της Δύσης.
Ο Ρούμπιο έρχεται σε μια περιοχή όπου όλα συνδέονται
Γι’ αυτό και η επίσκεψη Ρούμπιο δεν μπορεί να διαβαστεί ως μία ακόμη διμερής επίσκεψη. Το καλώδιο συνδέεται με την Τουρκία. Η Τουρκία συνδέεται με τη Λιβύη και την Κύπρο. Η Κύπρος συνδέεται με την ενέργεια και το Ισραήλ. Το Ισραήλ συνδέεται με τη Γάζα και το Ιράν. Και όλα μαζί συνδέονται με τη στρατηγική των ΗΠΑ από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Ουκρανία.
Αυτό είναι το πραγματικό γεωπολιτικό φόντο της επίσκεψης. Και ίσως αυτό είναι τελικά το σημαντικότερο στοιχείο, ο Ρούμπιο φτάνει στην Αθήνα όχι όταν ένα μέτωπο βρίσκεται σε κρίση, αλλά όταν σχεδόν όλα τα μέτωπα γύρω από την Ελλάδα κινούνται ταυτόχρονα.
