Έντονη πολιτική αντιπαράθεση προκάλεσε το οικονομικό και κοινωνικό πρόγραμμα που παρουσίασε το βράδυ της Τετάρτης στη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, με την κυβέρνηση να επικεντρώνει τα πυρά της στο δημοσιονομικό κόστος των εξαγγελιών, το ΠΑΣΟΚ να κατηγορεί τον πρώην πρωθυπουργό για «copy paste» δικών του προτάσεων και πρώην συνεργάτες του να εξαπολύουν ακόμη πιο προσωπικές και αιχμηρές επιθέσεις.
Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη και οι εξαγγελίες για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ, μειώσεις στον ΦΠΑ, αυξήσεις κοινωνικών επιδομάτων, ενίσχυση γιατρών, νοσηλευτών και εκπαιδευτικών, αλλά και η πρόταση για «πατριωτική εισφορά» στο πλουσιότερο 1%, άνοιξαν άμεσα τη συζήτηση για το κατά πόσο το πρόγραμμα είναι δημοσιονομικά εφαρμόσιμο και πολιτικά αξιόπιστο.
Η κυβερνητική πλευρά επιχειρεί να συνδέσει ευθέως τις νέες εξαγγελίες με το «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» του 2014, υποστηρίζοντας ότι ο πρώην πρωθυπουργός επαναφέρει μία λογική παροχών που δεν μπορεί να στηριχθεί από τα δημόσια οικονομικά. Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, κινείται σε διαφορετική γραμμή, κατηγορώντας τον Αλέξη Τσίπρα ότι επιχειρεί να οικειοποιηθεί πολιτικές προτάσεις της Χαριλάου Τρικούπη και να διεκδικήσει χώρο από την κεντροαριστερά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, έχουν και οι αντιδράσεις προσώπων που στο παρελθόν βρέθηκαν πολιτικά ή προσωπικά κοντά στον Αλέξη Τσίπρα, με χαρακτηριστικότερη την παρέμβαση του Νίκου Καρανίκα, ο οποίος χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρές εκφράσεις τόσο για το νέο πολιτικό εγχείρημα όσο και για το ίδιο το οικονομικό πρόγραμμα.
Κυβέρνηση: «13 δισ. ο λογαριασμός – Τινάζει την μπάνκα στον αέρα»
Η πρώτη και πιο οργανωμένη αντίδραση ήρθε από την κυβέρνηση, η οποία έθεσε στο επίκεντρο το κόστος των εξαγγελιών. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί με νέο πολιτικό πρόσωπο, ενώ στην πραγματικότητα, όπως είπε, «παραμένει ίδιος και απαράλλαχτος».
Σύμφωνα με την κυβερνητική κοστολόγηση, οι εξαγγελίες που παρουσιάστηκαν στη Θεσσαλονίκη δημιουργούν επιπλέον επιβάρυνση περίπου 13 δισ. ευρώ στο έτος πλήρους εφαρμογής τους.
«Πρόσθεσε στον λογαριασμό 13 δισεκατομμύρια ευρώ και μάλιστα μόνο κατά το έτος υλοποίησης όσων εξήγγειλε, τινάζοντας την μπάνκα στον αέρα», ανέφερε ο Παύλος Μαρινάκης.
Η κυβέρνηση κάνει λόγο για «κάλπικες υποσχέσεις χωρίς καμία κοστολόγηση» και συνδέει την πρόταση περί «πατριωτικής εισφοράς» με νέες φορολογικές επιβαρύνσεις, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες εξαγγελίες «ξυπνούν δυσάρεστες μνήμες στη μεσαία τάξη».
Παράλληλα, κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι αρκετές από τις προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα δεν μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να παραβιαστούν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες για την αύξηση των δαπανών.
Πέτσας: «Ένα καινούργιο παραμύθι – Κίνδυνος για την οικονομία»
Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και ο κ. Πέτσας, ο οποίος συνέδεσε ανοιχτά τις νέες εξαγγελίες με το πρόγραμμα του 2014.
«Ο κ. Τσίπρας θυμίζει το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης του 2014», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας τις νέες προτάσεις «ένα καινούργιο παραμύθι».
Ο ίδιος έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στο ζήτημα της αξιοπιστίας παρά στην ίδια την κοστολόγηση, υποστηρίζοντας ότι μία ενδεχόμενη επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην εξουσία θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία.
«Είναι κίνδυνος», ανέφερε, συνδέοντας την πολιτική αστάθεια και την απώλεια εμπιστοσύνης με τη δυνατότητα της κυβέρνησης να στηρίζει οικονομικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παράλληλα, επανέφερε τις δεσμεύσεις της περιόδου πριν από το 2015, όπως την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ και του μνημονίου «με έναν νόμο και ένα άρθρο», προκειμένου να αμφισβητήσει τη σημερινή αξιοπιστία του πρώην πρωθυπουργού.
Καρανίκας κατά Τσίπρα: «Αναξιόπιστος, κωμική η βιτρίνα του – Πολλή αερολογία στο πρόγραμμα»
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι δηλώσεις του Νίκου Καρανίκα, καθώς προέρχονται από ένα πρόσωπο που υπήρξε στο παρελθόν στενός συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα.
Ο κ. Καρανίκας δεν αμφισβήτησε ότι η εμφάνιση του πρώην πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη ήταν επικοινωνιακά επιτυχημένη. Αντίθετα, παραδέχθηκε ότι «ήταν μια πάρα πολύ καλή παρουσία», προσθέτοντας όμως αμέσως ότι το «μάρκετινγκ δουλεύει πάρα πολύ καλά» και πως ο Αλέξης Τσίπρας «κάνει θόρυβο για να τον προσέξουν».
Στη συνέχεια, ωστόσο, η κριτική του έγινε ιδιαίτερα σκληρή.
Χαρακτήρισε τον Αλέξη Τσίπρα «αναξιόπιστο» και τον κατηγόρησε ότι μετατρέπει το νέο πολιτικό εγχείρημα σε ένα προσωποπαγές σχήμα, ένα «ΙΧ ιδιωτικής χρήσης κόμμα», όπως είπε.
«Ο Τσίπρας από ηγέτης αυτοανακηρύσσεται σε ηγεμόνα», ήταν μία από τις πιο αιχμηρές φράσεις του.
Ο πρώην συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα έβαλε στο στόχαστρο και τα πρόσωπα που στελεχώνουν το νέο εγχείρημα.
Υποστήριξε ότι ο πρώην πρωθυπουργός «δεν είναι ούτε αυτόφωτος ούτε παρθενογένεση», καθώς προέρχεται από τον ΣΥΡΙΖΑ και αξιοποιεί στελέχη με προηγούμενη κομματική εμπειρία, ακόμη κι αν επιχειρεί να παρουσιάσει προς τα έξω μία εικόνα ανανέωσης.
«Η βιτρίνα του είναι κωμική, γελάμε με τις παρουσιάσεις των εκπροσώπων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι για το οργανωτικό σκέλος χρησιμοποιούνται πρόσωπα από τον ΣΥΡΙΖΑ και «copy paste των θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ 20 χρόνια».
Ο Νίκος Καρανίκας άνοιξε, μάλιστα, και ζήτημα χρηματοδότησης του νέου εγχειρήματος, ζητώντας να δοθούν απαντήσεις για το πώς χρηματοδοτούνται οι εκδηλώσεις και τα γραφεία του νέου πολιτικού φορέα.
«Ας μας πούνε από πού προέρχεται το χρήμα για να κάνουν τέτοιες παρουσιάσεις και να έχουν τόσο πολυτελή γραφεία και μετά να μιλήσουμε για δημοκρατία και διαφάνεια», είπε. Δεν άφησε εκτός κριτικής ούτε το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη.
Κατά τον Νίκο Καρανίκα, είχε «πάρα πολλή αερολογία», ενώ υποστήριξε ότι δεν ακούστηκαν ουσιαστικές προτάσεις για ζητήματα όπως τα καρτέλ και χαρακτήρισε ορισμένες από τις προτάσεις «αστεία πράγματα».
Η κριτική του κατέληξε σε μία συνολική αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο επιχειρεί να επανέλθει πολιτικά ο Αλέξης Τσίπρας, υποστηρίζοντας ότι «η πολιτική πρέπει να πηγάζει από την ίδια την κοινωνία» και ότι αυτό «λείπει από τον Τσίπρα».
Ζωή Ράπτη: «Ανεπίδεκτος μαθήσεως – Θεσσαλονίκη 2»
Ακόμη πιο σκληρή ήταν η τοποθέτηση της βουλευτού της ΝΔ Ζωής Ράπτη, η οποία χαρακτήρισε τον Αλέξη Τσίπρα «ανεπίδεκτο μαθήσεως».
Η ίδια υποστήριξε ότι οι παροχές που εξαγγέλθηκαν για φοιτητές, γιατρούς, νοσηλευτές, ηλεκτρικό ρεύμα, ασθενείς με άνοια και Αλτσχάιμερ δεν συνοδεύονται, κατά την άποψή της, από σαφή και αξιόπιστη κοστολόγηση.
Χρησιμοποίησε μάλιστα τον όρο «Θεσσαλονίκη 2», επιχειρώντας να παραλληλίσει τη νέα παρουσία Τσίπρα με το πρόγραμμα του 2014.
Κατά τη Ζωή Ράπτη, το συνολικό κόστος μπορεί να φτάσει τα 13 δισ. ευρώ τον χρόνο, ποσό που, όπως υποστήριξε, θα κληθούν τελικά να πληρώσουν οι φορολογούμενοι.
Η βουλευτής της ΝΔ επανέφερε επίσης τις αυξήσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ενώ υποστήριξε ότι οι σημερινές εξαγγελίες αγνοούν τους ισχύοντες ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
«Συμποσούμενο είναι ένα απατηλό πρόγραμμα», ανέφερε, κατηγορώντας τον Αλέξη Τσίπρα ότι επιχειρεί να επιστρέψει με «κίβδηλες υποσχέσεις».
ΠΑΣΟΚ: «Επέστρεψε στον τόπο του εγκλήματος με νέες αυταπάτες»
Σφοδρή ήταν και η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο επέλεξε να χτυπήσει όχι μόνο τις οικονομικές προτάσεις αλλά και το πολιτικό παρελθόν του πρώην πρωθυπουργού.
Η Χαριλάου Τρικούπη κατηγόρησε τον Αλέξη Τσίπρα ότι «επέστρεψε στον τόπο του εγκλήματος με νέες αυταπάτες», υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες δεν έχουν ξεχάσει τις επιλογές της περιόδου διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Το ΠΑΣΟΚ υπενθυμίζει την κατάργηση του ΕΚΑΣ, τις περικοπές του νόμου Κατρούγκαλου, την αλλαγή του καθεστώτος προστασίας της πρώτης κατοικίας, την είσοδο των funds στην ελληνική αγορά και τη μεταφορά δημόσιας περιουσίας στο Υπερταμείο.
Παράλληλα, ανοίγει και ένα δεύτερο μέτωπο, αυτό της πολιτικής «πατρότητας» των νέων προτάσεων.
Η Χαριλάου Τρικούπη υποστηρίζει ότι ο Αλέξης Τσίπρας έκανε «copy paste το 80%» του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ, φέρνοντας ως παράδειγμα και την πρόταση για Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, την οποία θεωρεί παραλλαγή του Ταμείου Εθνικού Πλούτου που έχει ήδη παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ.
Αποστολάκη στον Alpha Radio 98,9
Με σαφείς αιχμές τόσο κατά της κυβέρνησης όσο και κατά του Αλέξη Τσίπρα, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, μιλώντας στον Νίκο Παναγιωτόπουλο και τον Alpha Radio 98,9, υπερασπίστηκε την ιστορική διαδρομή του κόμματός της, αλλά και τη σημερινή στρατηγική του, θέτοντας ως πολιτικό στόχο την ήττα της Νέας Δημοκρατίας και την αλλαγή κυβέρνησης.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η Μιλένα Αποστολάκη απέναντι στην επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα και στην προσπάθειά του να παρουσιάσει μια νέα πολιτική και κυβερνητική πρόταση.
Αμφισβήτησε ευθέως την αξιοπιστία του πρώην πρωθυπουργού, υπενθυμίζοντας τις μνημονιακές δεσμεύσεις της κυβέρνησής του, τον νόμο Κατρούγκαλου, αλλά και τις ρυθμίσεις για τα funds και τους πλειστηριασμούς που θεσμοθετήθηκαν την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι σημαντικό μέρος των προτάσεων που παρουσιάζει σήμερα ο Αλέξης Τσίπρας αποτελεί ουσιαστικά αντιγραφή θέσεων που έχει ήδη καταθέσει το ΠΑΣΟΚ.
Κατά την εκτίμησή της, ωστόσο, οι υπερβολές που συνοδεύουν ορισμένες από αυτές τις προτάσεις δείχνουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός, «δεν έχει διδαχθεί από το παρελθόν».
Λιακούλη: «Copy paste το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ – Όχι άλλοι μαθητευόμενοι μάγοι»
Στην ίδια κατεύθυνση, αλλά με ακόμη πιο προσωπικό τόνο, κινήθηκε η Ευαγγελία Λιακούλη.
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να προσεταιριστεί την πολιτική ιστορία, την ταυτότητα και το «DNA» της δημοκρατικής παράταξης.
«Αυτό που προσπάθησε χθες ο κύριος Τσίπρας είναι να κάνει ένα copy paste σε ένα μεγάλο μέρος του προγράμματος», ανέφερε.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι για την ίδια το μεγαλύτερο ζήτημα δεν είναι η αντιγραφή προτάσεων αλλά το «ηθικό πρόσημο» του πρώην πρωθυπουργού.
Τον χαρακτήρισε «μαθητευόμενο μάγο» που «κρίθηκε, ζυγίστηκε και βρέθηκε ελλιποβαρής» και επανέφερε σειρά επιλογών της περιόδου 2015-2019 για συντάξεις, πρώτη κατοικία και δημόσια περιουσία. Η Ευαγγελία Λιακούλη επιχείρησε παράλληλα να διαχωρίσει πολιτικά το ΠΑΣΟΚ τόσο από τον Αλέξη Τσίπρα όσο και από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, υποστηρίζοντας ότι και οι δύο έχουν ήδη κριθεί από τους πολίτες ως πρωθυπουργοί, σε αντίθεση με τον Νίκο Ανδρουλάκη. «Η πατρίδα μας δεν θέλει άλλους μαθητευόμενους μάγους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Βελόπουλος: «Χουντίνι της πολιτικής – Πολλή θεωρία, καθόλου ουσία»
Σε ιδιαίτερα απαξιωτικό τόνο κινήθηκε και ο Κυριάκος Βελόπουλος.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης χαρακτήρισε τον Αλέξη Τσίπρα «αμετανόητο» και υποστήριξε ότι η ομιλία του περιείχε «πομφόλυγες, πολλή θεωρία, καθόλου ουσία».
Έθεσε επίσης το ερώτημα γιατί ο πρώην πρωθυπουργός δεν εφάρμοσε τις σημερινές προτάσεις του κατά την περίοδο που κυβέρνησε.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο κόστος της εκδήλωσης στη Θεσσαλονίκη και στα πρόσωπα που βρέθηκαν γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα, μιλώντας για «ανακύκλωση παλαιών υλικών ή τα παιδιά τους».
Κατέληξε χαρακτηρίζοντας τον πρώην πρωθυπουργό «Χουντίνι της πολιτικής».
Η απάντηση της πλευράς Τσίπρα: «Όχι παροχολογία – Το πρόγραμμα είναι πλήρως κοστολογημένο»
Απέναντι στην κριτική για ακοστολόγητες παροχές, ο Γιώργος Παππάς, αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών της ΕΛΑΣ, υποστήριξε ότι το σχέδιο που παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη δεν είναι ένα απλό πακέτο μέτρων αλλά ένα «ολιστικό πρόγραμμα παραγωγικής και οικονομικής ανασυγκρότησης».
Όπως ανέφερε, το πρόγραμμα στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: έντιμη διακυβέρνηση, δίκαιη ανάπτυξη και παραγωγική ανασυγκρότηση.
Αμφισβήτησε την κυβερνητική κοστολόγηση των 13 δισ. ευρώ και υποστήριξε ότι οι κοινωνικές δαπάνες και οι ελαφρύνσεις ανέρχονται σε 7,5 δισ. ευρώ, ενώ μετά την αφαίρεση των νέων εσόδων η καθαρή δημοσιονομική δαπάνη διαμορφώνεται περίπου στα 5,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα δήλωσε ότι η πλευρά Τσίπρα είναι έτοιμη να στείλει το πρόγραμμα στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο για επίσημη κοστολόγηση.
«Το πρόγραμμά μας είναι απολύτως κοστολογημένο σε κάθε αντικείμενο και σε κάθε πλευρά», υποστήριξε.
Ανδρουλάκης: Στόχος η πολιτική αντεπίθεση του ΠΑΣΟΚ
Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν περιορίστηκε σε απευθείας αντιπαράθεση με τον Αλέξη Τσίπρα, αλλά επιχείρησε να εντάξει τη συζήτηση στη συνολική στρατηγική του ΠΑΣΟΚ ενόψει της ΔΕΘ.
Με αφορμή την επέτειο της 3ης Σεπτέμβρη, παρουσίασε την περίοδο που ακολουθεί ως αφετηρία πολιτικής αντεπίθεσης για τη Χαριλάου Τρικούπη και προανήγγειλε την παρουσίαση της κυβερνητικής πρότασης του κόμματος στη Θεσσαλονίκη.
Στο θέμα των κόκκινων δανείων, πάντως, εξαπέλυσε επίθεση τόσο στην προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, την οποία κατηγόρησε για την είσοδο των funds στη χώρα, όσο και στη σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ, την οποία κατηγόρησε ότι δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το πρόβλημα.
Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ είναι εμφανής: να εμφανιστεί ως αυτόνομη κυβερνητική εναλλακτική, διατηρώντας ίσες αποστάσεις τόσο από τη ΝΔ όσο και από την προσπάθεια επανόδου του Αλέξη Τσίπρα στο κέντρο της πολιτικής σκηνής.
Το πολιτικό ενδιαφέρον, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στο εάν το πρόγραμμα Τσίπρα κοστίζει 5,5, 7,5 ή 13 δισ. ευρώ. Η πρώτη ημέρα μετά την παρουσίασή του έδειξε ότι η επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού σε πρώτο πλάνο αναδιατάσσει ήδη τις γραμμές αντιπαράθεσης: η κυβέρνηση επιχειρεί να ξυπνήσει τις μνήμες του 2015, το ΠΑΣΟΚ να προστατεύσει τον χώρο και το πρόγραμμά του και πρώην συνοδοιπόροι του Τσίπρα να αμφισβητήσουν την πολιτική αυθεντικότητα του νέου εγχειρήματος.