Την ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στην παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων μέσω της ρήτρας διαφυγής, επισήμανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου στο συμβούλιο υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με ενημέρωση του ΥΠΕΝ, ο Σταύρος Παπασταύρου ζήτησε να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες ευελιξίας της ρήτρας διαφυγής για τη χρηματοδότηση τέτοιων μέτρων, σε συνέχεια των συμπερασμάτων που πέτυχε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Η Ελλάδα πρότεινε ακόμη κοινή συνάντηση των υπουργών Ενέργειας με τους υπουργούς Οικονομικών και Οικονομίας, στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του ECOFIN και του Eurogroup, ώστε να εξεταστούν από κοινού οι δυνατότητες αντιμετώπισης της κρίσης εντός των ευρωπαϊκών κανόνων. Την πρόταση στήριξαν η Μάλτα, η Βουλγαρία, η Σλοβακία και η Ρουμανία.
Για την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού και τον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων, η ελληνική πλευρά εξέφρασε ισχυρή στήριξη στις έγκαιρες επενδύσεις σε σύγχρονα και έξυπνα δίκτυα. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ μεγαλύτερης διαφάνειας στις χρεώσεις δικτύου, με αξιοποίηση χρονικών και γεωγραφικών σημάτων τιμολόγησης, ζητώντας όμως έναν βαθμό ευελιξίας για τα κράτη-μέλη.
Κατά τη δημόσια παρέμβασή του στην πρώτη συνεδρίαση, ο υπουργός δήλωσε: «Αντιμετωπίζουμε μια πρωτοφανή και ίσως τη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση που έχουμε βιώσει ποτέ». Υπενθύμισε ότι στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρεται πως η παρούσα κατάσταση απαιτεί επειγόντως συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των κρατών-μελών και διαφυλάσσουν την ενιαία αγορά.
«Καθήκον μας τώρα είναι να μετατρέψουμε την απόφαση των ηγετών των κρατών μας σε πράξη», ανέφερε ο Σταύρος Παπασταύρου. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα για την οποία εγκρίθηκε η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής και ζήτησε ευελιξία στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν μέτρα ενεργειακής στήριξης για πολίτες και επιχειρήσεις.
Ο υπουργός χαρακτήρισε κρίσιμο τον σχεδιασμό για το μέλλον και επανέλαβε την πρόταση για κοινή συνεδρίαση με το ECOFIN και το Eurogroup, ώστε να εξεταστεί η αντιμετώπιση του ζητήματος στο πλαίσιο των κανόνων της ΕΕ. Τόνισε επίσης ότι οι έγκαιρες επενδύσεις σε σύγχρονα, έξυπνα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας είναι απαραίτητες και υποστήριξε πιο διαφανείς χρεώσεις δικτύου. Όπως σημείωσε, δεν υπάρχει μία ενιαία λύση κατάλληλη για όλους και οι κανόνες της ΕΕ πρέπει να διατηρούν επαρκή ευελιξία για τα κράτη-μέλη και τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εθνικών ενεργειακών συστημάτων.
Στο πεδίο της ενεργειακής ασφάλειας, ο Σταύρος Παπασταύρου ανέδειξε τη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου ως εναλλακτικής οδού εφοδιασμού της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης, στο πλαίσιο υλοποίησης της απόφασης της ΕΕ για πλήρη, σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Τόνισε ακόμη την ανάγκη αξιοποίησης των εγχώριων ενεργειακών πόρων και διατήρησης της παραγωγικής ικανότητας και της ανταγωνιστικότητας των διυλιστηρίων, στο πλαίσιο μιας ρεαλιστικής ενεργειακής πολιτικής που προστατεύει την κοινωνική συνοχή και την οικονομική ανθεκτικότητα.
Αναφερόμενος στους ευρωπαϊκούς κλιματικούς στόχους, υπογράμμισε ότι προϋποθέτουν την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών. Στο πλαίσιο αυτό, μίλησε για την πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, του Great Sea Interconnector, έργου στρατηγικής ευρωπαϊκής σημασίας για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Ο Έλληνας υπουργός αναφέρθηκε στη συμμετοχή της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam και ενημέρωσε τους ομολόγους του για την πρόοδο στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, καθώς και για τα επόμενα βήματα.
Για το νομοθετικό πλαίσιο μετά το 2030, ο Σταύρος Παπασταύρου ζήτησε να δοθεί έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια, τη στρατηγική αυτονομία, τον εξηλεκτρισμό και την ευελιξία των δικτύων, με ταυτόχρονη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής προσιτότητας της ενέργειας.
Στο περιθώριο του συμβουλίου, ο υπουργός είχε διμερείς συναντήσεις με τον υπουργό Οικονομίας, Οικονομικών και Βιομηχανικής, Ενεργειακής και Ψηφιακής Κυριαρχίας της Γαλλίας Roland Lescure και με τον Ιρλανδό υπουργό Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος, καθώς και προεδρεύοντα του συμβουλίου υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, Darragh O’Brien.
Επίσης, συμμετείχε σε τριμερή συνάντηση με τον Κύπριο ομόλογό του, υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλη Δαμιανό, και τον επίτροπο Ενέργειας και Στέγασης Dan Jorgensen. Στη συνάντηση συζητήθηκε η πορεία του GSI ως ενός από τα σημαντικότερα στρατηγικά έργα ενεργειακής διασύνδεσης της Ευρώπης, το οποίο θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και θα συμβάλει στην υλοποίηση της ενεργειακής στρατηγικής της ΕΕ.
