Ένα κυβερνητικό πρόγραμμα με αιχμή την παραγωγική ανασυγκρότηση, τη φορολογική δικαιοσύνη και την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, περιγράφοντας τις βασικές προτεραιότητες μιας διαφορετικής οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής για την επόμενη τετραετία.
Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκονται δύο βασικές δεσμεύσεις: η αλλαγή της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας και η δικαιότερη κατανομή του πλούτου. Παράλληλα, ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε ως «μεγάλο στοίχημα» την αποκατάσταση της αξίας της εργασίας, ενώ χαρακτήρισε «μεγάλη τομή» την πρόταση για κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
«Δεν ζητάμε από τους ίδιους ανθρώπους να δουλεύουν περισσότερο για λιγότερα»
Ξεκινώντας από την οικονομία, ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι η έλλειψη εργατικότητας, αλλά η χαμηλή παραγωγικότητα και η αδυναμία της οικονομίας να παράγει προϊόντα και υπηρεσίες μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας.
«Οι Έλληνες δουλεύουμε περισσότερες ώρες από σχεδόν όλους τους Ευρωπαίους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «το έλλειμμα στη χώρα μας δεν είναι έλλειμμα εργατικότητας. Είναι έλλειμμα παραγωγικότητας, επενδύσεων και τεχνολογίας».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας παραμένει κατά 45% χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
«Δεν ζητάμε λοιπόν από τους ίδιους ανθρώπους να δουλεύουν περισσότερο για λιγότερα. Ζητάμε να αποδίδει περισσότερο η δουλειά τους», τόνισε, συνδέοντας την αύξηση των εισοδημάτων με μια νέα βιομηχανική πολιτική και τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της χώρας.
Νέα βιομηχανική πολιτική – Πού θέλει να επενδύσει η Ελλάδα
Ο σχεδιασμός προβλέπει συγκεκριμένες εθνικές παραγωγικές προτεραιότητες με ορίζοντα δεκαετίας.
«Τι πρέπει να μπορεί να παράγει η Ελλάδα σε δέκα χρόνια από σήμερα;», διερωτήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας και έδωσε την απάντηση: φάρμακα και βιοτεχνολογία, ποιοτικά τρόφιμα, ενεργειακό εξοπλισμό και συστήματα αποθήκευσης, ναυτιλιακή τεχνολογία, κρίσιμα υλικά, αμυντικά προϊόντα και σύγχρονα δίκτυα μεταφορών.
Στο ίδιο πλαίσιο έθεσε έναν αυστηρό κανόνα για τις επιχειρήσεις που θα χρηματοδοτούνται με δημόσιο χρήμα: «Ούτε ένα ευρώ δημόσιου χρήματος χωρίς όρους».
Οι επιχειρήσεις που θα λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση θα πρέπει, σύμφωνα με την πρόταση, να δημιουργούν σταθερές θέσεις εργασίας στην Ελλάδα, να εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις, να μεταφέρουν τεχνολογία και να ενισχύουν τις εξαγωγές. Όσες παραβιάζουν τους όρους θα επιστρέφουν τα χρήματα και θα αποκλείονται από νέες χρηματοδοτήσεις.
Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης με κεφάλαια 12 δισ. ευρώ
Κεντρικό εργαλείο του σχεδίου αποτελεί το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε ως τη «νέα επενδυτική μηχανή της επόμενης δεκαετίας».
Το Ταμείο προβλέπεται να διαθέτει πρωτογενή κεφάλαια 12 δισ. ευρώ μέσα στην τετραετία, με χρηματοδότηση από το εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων, συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων και ανακατεύθυνση εσόδων από τη Golden Visa.
Για την τελευταία παρέμβαση χρησιμοποίησε μία από τις χαρακτηριστικότερες φράσεις της παρουσίασής του:
«Σταματάμε να πουλάμε τα σπίτια των παιδιών μας και αρχίζουμε να χρηματοδοτούμε τη δουλειά τους».
Με τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, σύμφωνα με το πρόγραμμα, η επενδυτική δυνατότητα θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 25 δισ. ευρώ στην τετραετία και να ξεπεράσει τα 50 δισ. σε βάθος δεκαετίας.
«Πατριωτική Εισφορά» για το ισχυρότερο 1%
Η δεύτερη μεγάλη δέσμευση αφορά τη φορολογική πολιτική και συνοψίζεται στη θέση ότι «ο πλούτος που δημιουργούμε θα μοιράζεται δικαιότερα».
Ο Αλέξης Τσίπρας πρότεινε τη θέσπιση «Πατριωτικής Εισφοράς» για το οικονομικά ισχυρότερο 1%, ύψους 1% επί της καθαρής περιουσίας, σε αντικατάσταση άλλων γενικών επιβαρύνσεων πάνω στην ίδια περιουσία.
«Ένα τοις εκατό στο ισχυρότερο ένα τοις εκατό. Για το εκατό τοις εκατό της κοινωνίας», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας την παρέμβαση «όρο κοινωνικής συνοχής», «πράξη ευθύνης» και «πατριωτικό καθήκον».
Το μέτρο συνδέεται με την ολοκλήρωση του περιουσιολογίου, το οποίο, σύμφωνα με την πρόταση, θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για φορολογικό έλεγχο και με αυστηρή προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Τέλος επιτηδεύματος, προκαταβολή φόρου και 120 δόσεις
Σημαντικό τμήμα του προγράμματος αφορά τις οικογένειες και τις μικρές επιχειρήσεις.
Προβλέπεται διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για τις οικογένειες με παιδιά, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για κάθε επιχείρηση και κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις, καθώς και μείωσή της για τα νομικά πρόσωπα.
«Ο μικρός επαγγελματίας πληρώνει φόρο για εισόδημα που δεν έχει ακόμη αποκτήσει. Προκαταβάλλει χρήματα για δουλειά που δεν ξέρει αν θα έχει. Αυτό επιτέλους τελειώνει», είπε.
Παράλληλα, προτείνεται νέα ρύθμιση 120 δόσεων για φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές, με διαγραφή προσαυξήσεων, καθώς και μέτρα «δεύτερης ευκαιρίας» για δανειολήπτες και εγγυητές που έχασαν περιουσία στα χρόνια της κρίσης.
Κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ το 2027 – Μέσος μισθός 1.800 ευρώ
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην εργασία και στην αγοραστική δύναμη των μισθών.
«Δεν μας αρκεί να αυξάνονται οι μισθοί ονομαστικά, αν στο τέλος του μήνα αγοράζουν λιγότερα», ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική αξία του μέσου μισθού παραμένει περίπου 22% χαμηλότερη σε σύγκριση με το 2009.
Οι δύο μισθολογικοί στόχοι που παρουσίασε είναι συγκεκριμένοι: κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας.
Η αύξηση των αποδοχών, σύμφωνα με το σχέδιο, θα συνδεθεί με συλλογικές διαπραγματεύσεις, κλαδικές συμβάσεις, δεξιότητες και αύξηση της παραγωγικότητας.
Η μεγάλη τομή στην Παιδεία: «Καταργούμε τις Πανελλαδικές»
Μία από τις πλέον ηχηρές προτάσεις αφορά την εκπαίδευση.
«Καταργούμε τις Πανελλαδικές. Και μεταβαίνουμε σε ένα αξιόπιστο, αδιάβλητο σύστημα πρόσβασης που αποτιμά τη συνολική σχολική πορεία και όχι τρεις εβδομάδες αγωνίας τον Ιούνιο», δήλωσε.
Κατά τον Αλέξη Τσίπρα, στόχος είναι να περιοριστεί η σύνδεση της εκπαιδευτικής επιτυχίας με την οικονομική δυνατότητα μιας οικογένειας.
Στο ίδιο πλαίσιο προτείνεται φοιτητική υποτροφία 500 ευρώ τον μήνα, για δέκα μήνες τον χρόνο, για 80.000 φοιτητές και φοιτήτριες περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.
ΦΠΑ 6% στα βασικά αγαθά και δωρεάν αστικές συγκοινωνίες
Στη μάχη κατά της ακρίβειας, το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά είδη διατροφής και υγιεινής, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση άνω των 600 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό.
Η πρόταση συνοδεύεται από ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών ανά προϊόν, έλεγχο ολόκληρης της αλυσίδας «από το χωράφι στο ράφι», ανώτατο περιθώριο κέρδους και ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
«Έτσι η ελάφρυνση θα φτάσει στο ράφι. Δεν θα χαθεί στη μεσολάβηση», ανέφερε.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται και δωρεάν μετακίνηση με τις αστικές συγκοινωνίες.
Μηδενική συμμετοχή των συνταξιούχων στα φάρμακα
Για τους συνταξιούχους, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε πρόταση για πλήρη κατάργηση της συμμετοχής στα φάρμακα.
«Μηδενική συμμετοχή. Ούτε ένα ευρώ από την τσέπη του ασθενούς», ανέφερε, υπολογίζοντας ότι για έναν μέσο συνταξιούχο η εξοικονόμηση μπορεί να κυμαίνεται από 360 έως 720 ευρώ τον χρόνο.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Εθνικού Συστήματος Φροντίδας ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία, με κατ’ οίκον φροντίδα, κέντρα ημερήσιας φροντίδας ανά δήμο και αναγνώριση του συγγενικού προσώπου που αναλαμβάνει τη φροντίδα, με επίδομα και ασφαλιστική κάλυψη.
Ρεύμα: Μείωση λογαριασμών κατά 30% και καμία διακοπή σε ευάλωτα νοικοκυριά
Στην ενέργεια, ο σχεδιασμός προβλέπει ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή και προσιτή τιμή για κάθε νοικοκυριό, με στόχο τη μεσοσταθμική μείωση των λογαριασμών κατά 30%.
Ο Αλέξης Τσίπρας πρότεινε επίσης την ανάκτηση του στρατηγικού ρόλου της ΔΕΗ, ώστε να λειτουργεί ως εγγυητής του βασικού τιμολογίου, στρατηγικός αγοραστής εγχώριας καθαρής ενέργειας και επενδυτικός πυλώνας για δίκτυα και αποθήκευση.
Και έθεσε μία σαφή κοινωνική «κόκκινη γραμμή»: «Καμία διακοπή ρεύματος δεν θα επιτρέπεται σε νοικοκυριό που αποδεδειγμένα αδυνατεί να πληρώσει».
50.000 προσιτές κατοικίες σε τέσσερα χρόνια
Το στεγαστικό αποτελεί έναν ακόμη βασικό άξονα του προγράμματος, με τη δημιουργία Εθνικού Συστήματος Προσιτής Κατοικίας.
Η πρόταση στηρίζεται σε τρεις άξονες: «Προστατεύουμε. Ενεργοποιούμε. Χτίζουμε».
Περιλαμβάνει προστασία της πρώτης κατοικίας, ενεργοποίηση κλειστών ακινήτων μέσω χρηματοδότησης της ανακαίνισής τους με αντάλλαγμα προσιτά ενοίκια, δυνατότητα των δήμων να περιορίζουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση και δημιουργία 50.000 νέων προσιτών στεγαστικών επιλογών μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Για την εφαρμογή του σχεδίου προτείνεται η ίδρυση Οργανισμού Κοινωνικά Προσιτής Κατοικίας.
«Δεν θέλουμε μια χώρα που επιδοτεί όλο και ακριβότερα ενοίκια. Θέλουμε μια χώρα που δημιουργεί κατοικία και την κρατά προσιτή για τη μία μετά την άλλη γενιά», είναι η θέση με την οποία συνοψίζεται η συγκεκριμένη πρόταση.
Το πολιτικό μήνυμα της Θεσσαλονίκης
Με την παρουσίαση αυτή, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να περιγράψει όχι μόνο ένα σύνολο κοινωνικών παρεμβάσεων, αλλά ένα διαφορετικό μοντέλο για την οικονομία: περισσότερη παραγωγή και επενδύσεις, ισχυρότερη βιομηχανική βάση, αναδιανομή των φορολογικών βαρών και μεγαλύτερη συμμετοχή των εργαζομένων στον πλούτο που δημιουργείται.
Το βάρος πέφτει πλέον στην κοστολόγηση και στην εφαρμοσιμότητα των εξαγγελιών, καθώς αρκετές από τις προτάσεις –από τον ΦΠΑ 6% και τις δωρεάν συγκοινωνίες έως τις 50.000 προσιτές κατοικίες, τις φοιτητικές υποτροφίες και τη μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα– απαιτούν σημαντικούς δημόσιους πόρους.
Σε κάθε περίπτωση, η παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη διαμορφώνει το βασικό πολιτικό και προγραμματικό πλαίσιο με το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να τοποθετηθεί απέναντι στην κυβερνητική οικονομική πολιτική, με το τρίπτυχο παραγωγή, δικαιότερη κατανομή του πλούτου και ενίσχυση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης να βρίσκεται στον πυρήνα της πρότασής του.