Στο ιδιωτικό χρέος, στην προστασία της πρώτης κατοικίας, στη λειτουργία των funds και των servicers, αλλά και στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για ένα νέο πλαίσιο ρύθμισης των οφειλών αναφέρθηκε η Μιλένα Αποστολάκη, βουλευτής και υπεύθυνη ΚΤΕ Οικονομίας για το Ιδιωτικό Χρέος, τις Τράπεζες και την προστασία δανειοληπτών του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής.
Μιλώντας στην εκδήλωση «Ιδιωτικό χρέος: Αλλάζουμε τους κανόνες – Η δίκαιη λύση από το ΠΑΣΟΚ», η κ. Αποστολάκη υποστήριξε ότι το πρόβλημα δεν εξαφανίστηκε επειδή τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια απομακρύνθηκαν από τους ισολογισμούς των τραπεζών.
«Το ιδιωτικό χρέος είναι μια ανοιχτή πληγή για την οικονομία, για τους αδύναμους και ευάλωτους οφειλέτες, για την προστασία των οποίων σήμερα το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται με το πρόγραμμά του και τις δίκαιες λύσεις που θα εφαρμόσουμε», ανέφερε.
«Πίσω από το χρέος υπάρχει ένα σπίτι που χάθηκε»
Η Μιλένα Αποστολάκη έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική διάσταση του προβλήματος.
«Πίσω από το ιδιωτικό χρέος υπάρχει το σπίτι μιας οικογένειας που χάθηκε, μια επιχείρηση που αγωνίζεται να σταθεί στα πόδια της. Υπάρχει μια κοινωνία που πέρασε μέσα σε 15 χρόνια από μια πρωτοφανή οικονομική κρίση, από την πανδημία, αλλά και από ένα κύμα διαρκούς πληθωρισμού που συρρικνώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα», είπε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το συνολικό ιδιωτικό χρέος έχει φτάσει τα 417 δισ. ευρώ, ποσό που, όπως ανέφερε, αντιστοιχεί περίπου στο 168% του ΑΕΠ.
Από αυτά, περίπου 240 δισ. ευρώ είναι ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Όπως σημείωσε, οι οφειλές προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ φτάνουν συνολικά τα 165,2 δισ. ευρώ, ενώ μόνο τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ ξεπερνούν τα 50 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι περίπου το 43% των πολιτών έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αγγίζουν σήμερα τα 80 δισ. ευρώ.
Η αναφορά στον νόμο για την πρώτη κατοικία
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ έκανε εκτενή αναφορά στον νόμο 3869/2010 για την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 2010, παρά τις εξαιρετικά δύσκολες οικονομικές συνθήκες, προχώρησε σε μια σημαντική θεσμική παρέμβαση, δημιουργώντας τη δυνατότητα δικαστικής ρύθμισης χρεών και απαλλαγής από υπόλοιπα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
«Για πρώτη φορά, το κράτος αναγνώριζε ότι ανάμεσα στον οφειλέτη και τον πιστωτή δεν υπάρχει μια σχέση ισοτιμίας, και ότι η πολιτεία υποχρεούται να θέσει κανόνες, καθιερώνοντας έτσι, για πρώτη φορά, μια αληθινή δεύτερη ευκαιρία», τόνισε.
Η κ. Αποστολάκη υποστήριξε επίσης ότι «είναι ο νόμος της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου και όχι ο νόμος Κατσέλη», προσθέτοντας ότι, εφόσον πρέπει να συνδεθεί με συγκεκριμένο πρόσωπο, «είναι ο νόμος που συνέταξε ο Δημήτρης Σπυράκος».
Πυρά σε ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ για servicers και πλειστηριασμούς
Η Μιλένα Αποστολάκη άσκησε κριτική τόσο στην κυβέρνηση Τσίπρα-Καμένου όσο και στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για την εξέλιξη του πλαισίου προστασίας των οφειλετών.
Όπως υποστήριξε, το πλαίσιο του 2010 περιορίστηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, με παρεμβάσεις που επέτρεψαν την ανάπτυξη των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και πιστώσεων και άνοιξαν τον δρόμο για τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την ίδια, η κυβέρνηση Μητσοτάκη με τον νέο πτωχευτικό κώδικα αφαίρεσε ό,τι είχε απομείνει από την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πρόγραμμα «Ηρακλής», τονίζοντας ότι η απομάκρυνση των κόκκινων δανείων από τους τραπεζικούς ισολογισμούς δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν και οι οφειλές.
«Τα χρέη δεν εξαφανίστηκαν, άλλαξαν απλώς διαχειριστή», ανέφερε.
«Δάνεια 36 δισ. πέρασαν έναντι 1,5 δισ.»
Σύμφωνα με την κ. Αποστολάκη, δάνεια περίπου 36 δισ. ευρώ μεταβιβάστηκαν σε επενδυτές έναντι περίπου 1,5 δισ. ευρώ.
Η ίδια υποστήριξε ότι έτσι δημιουργήθηκε ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για funds και servicers, ενώ οι δανειολήπτες παρέμειναν αντιμέτωποι με το ίδιο βάρος.
«Οι τράπεζες απαλλάχθηκαν από τα κόκκινα δάνεια, τα funds λειτούργησαν σε περιβάλλον ακραίας κερδοσκοπίας και ο αδύναμος κρίκος, ο δανειολήπτης, παρέμεινε εγκλωβισμένος στο ίδιο ανακυκλούμενο χρέος», είπε.
Κατά την ίδια, γύρω από τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους έχει δημιουργηθεί μια ολόκληρη αγορά, στην οποία συμμετέχουν servicers, εισπρακτικές εταιρείες, δικηγορικά γραφεία και εταιρείες ακινήτων.
Κριτική στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ αμφισβήτησε και την αποτελεσματικότητα του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Όπως ανέφερε, σε έξι χρόνια ολοκληρώθηκαν 60.380 ρυθμίσεις, συνολικού ύψους 18,64 δισ. ευρώ, σε ένα συνολικό περιβάλλον ληξιπρόθεσμων οφειλών που, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, φτάνουν τα 240 δισ. ευρώ.
Υποστήριξε μάλιστα ότι η κυβέρνηση δεν δημοσιοποιεί επαρκή στοιχεία για το πόσες από τις ρυθμίσεις συνεχίζουν να εξυπηρετούνται και πόσες έχουν ήδη καταρρεύσει.
«Δεν δίνει στοιχεία, γιατί με τα στοιχεία θα καταρρεύσει το πλαστό της αφήγημα», ανέφερε.
Οι αποφάσεις του Αρείου Πάγου και τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο
Η Μιλένα Αποστολάκη αναφέρθηκε ακόμη στις πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις για τους δανειολήπτες.
Έκανε ειδική μνεία στην απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων σε υποθέσεις του νόμου 3869, αλλά και στις αποφάσεις που αφορούν δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
Κατά την ίδια, οι τελευταίες κρίσεις της Δικαιοσύνης ενισχύουν τις θέσεις των δανειοληπτών ως προς την υποχρέωση των τραπεζών να παρέχουν σαφή και εξατομικευμένη ενημέρωση για τους κινδύνους.
«Το ΠΑΣΟΚ ήταν και θα είναι δίπλα τους μέχρι την τελική δικαίωσή τους», υπογράμμισε.
Τράπεζες, προμήθειες και «κοινωνικό μέρισμα»
Η κ. Αποστολάκη προανήγγειλε συνέχιση των παρεμβάσεων του ΠΑΣΟΚ για τις χρεώσεις και τις προμήθειες του τραπεζικού συστήματος.
Έκανε λόγο για ανάγκη κατάργησης καταχρηστικών και αδιαφανών χρεώσεων, περιορισμού των τραπεζικών προμηθειών και απόδοσης, όπως είπε, του «οφειλόμενου κοινωνικού μερίσματος» από τις τράπεζες.
Κατά την ίδια, η συζήτηση για το ιδιωτικό χρέος δεν αφορά μόνο τις επιμέρους ρυθμίσεις.
«Αφορά τι είδους οικονομία θέλουμε, ποιος είναι ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος, πώς διασφαλίζεται η παραγωγική δραστηριότητα απέναντι στον παρασιτισμό, πώς το κράτος ασκεί τον ελεγκτικό και παρεμβατικό του ρόλο ως εγγυητής του γενικού συμφέροντος στο όνομα του ελληνικού λαού», ανέφερε.
Κλείνοντας, η Μιλένα Αποστολάκη υποστήριξε ότι οι προτάσεις που παρουσιάζει το ΠΑΣΟΚ συγκροτούν μια συνολική πολιτική απάντηση στο πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους.
«Έναν διαφορετικό δρόμο, τον δρόμο του ΠΑΣΟΚ, που δίνει ασφάλεια, προοπτική και ελπίδα στη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, αυτούς που εκπροσωπεί και υπερασπίζεται το ΠΑΣΟΚ».