Ως ένα πρώτο αλλά καθοριστικό βήμα για την αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή παρουσίασε ο Εμανουέλ Μακρόν τη συμφωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, η οποία υπογράφηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ στο Παλάτι των Βερσαλλιών.
Ο Γάλλος πρόεδρος εκτίμησε ότι το μνημόνιο κατανόησης μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια πιο σταθερή ειρήνη στην περιοχή, αλλά και να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών της ενέργειας, μέσω της αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Λίγες ώρες μετά την υπογραφή, ο Μακρόν δημοσιοποίησε στην πλατφόρμα Χ βίντεο από τη στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος βάζει την υπογραφή του στο έγγραφο.
Στο απόσπασμα ο Ντόναλντ Τραμπ ακούγεται να λέει «αυτό δεν ήταν εύκολο», λίγο πριν υπογράψει το μνημόνιο και το παραδώσει στους συνεργάτες του. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του επίσημου δείπνου που παρέθεσε ο Εμανουέλ Μακρόν, μετά την ολοκλήρωση της συνόδου κορυφής της G7 στη Γαλλία.
«Σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση»
Στην ανάρτησή του, ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε ότι η συμφωνία δεν αφορά μόνο τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη, αλλά έχει ευρύτερη σημασία για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία. «Ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε απόψε στις Βερσαλλίες τη συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε ο Μακρόν.
Όπως πρόσθεσε, η συμφωνία «ανοίγει τον δρόμο για μια διαρκή ειρήνη» και επιτρέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών φορτίων.
Ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την εξέλιξη «σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», τονίζοντας ότι η αποκατάσταση της ομαλής ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να οδηγήσει σύντομα σε χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για τους Ευρωπαίους πολίτες.
Τα βασικά σημεία του μνημονίου
Το κείμενο που υπέγραψαν οι δύο πλευρές περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία και διαμορφώνει το πλαίσιο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την έναρξη της επόμενης φάσης των διαπραγματεύσεων. Μεταξύ άλλων, προβλέπει την κατάπαυση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, τη σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την άρση περιορισμών που επηρεάζουν τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.
Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για συζητήσεις σχετικά με τη χαλάρωση και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τεχεράνη.
Κεντρικό ζήτημα στις τεχνικές συνομιλίες που θα ακολουθήσουν θα είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου και ο μηχανισμός εποπτείας της εφαρμογής των δεσμεύσεων. Το μνημόνιο δεν αποτελεί ακόμη την τελική ειρηνευτική συμφωνία, αλλά ένα προσωρινό πλαίσιο πάνω στο οποίο οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να οικοδομήσουν μια συνολική διευθέτηση.
Οι προσδοκίες στις αγορές ενέργειας
Η υπογραφή προκάλεσε άμεσο ενδιαφέρον στις διεθνείς αγορές, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα είχαν ενισχύσει τους φόβους για προβλήματα στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Η προοπτική πλήρους επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και επανόδου μεγαλύτερων ποσοτήτων ιρανικού πετρελαίου στις αγορές δημιούργησε προσδοκίες για σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών.
Οι επενδυτές, ωστόσο, αναμένουν τα επόμενα βήματα και κυρίως την εφαρμογή των δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι δύο πλευρές. Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από το εάν η κατάπαυση των εχθροπραξιών θα διατηρηθεί και εάν οι ενεργειακές ροές στην περιοχή θα αποκατασταθούν χωρίς νέες αναταράξεις.
Για το Παρίσι, η συμφωνία αποτελεί μια σημαντική διπλωματική εξέλιξη. Για τις διεθνείς αγορές, όμως, το κρίσιμο τεστ θα είναι η μετάβαση από τις υπογραφές στις Βερσαλλίες στην πραγματική εφαρμογή των συμφωνηθέντων.