Στην Αθήνα αναμένεται στις 6 Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, σε μία επίσκεψη με ιδιαίτερο διπλωματικό βάρος, καθώς θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–Ηνωμένων Πολιτειών.
Η επίσκεψη εντάσσεται στην ευρωπαϊκή περιοδεία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από τις 5 έως τις 8 Οκτωβρίου, με σταθμούς το Ρέικιαβικ, την Αθήνα και τη Λισαβόνα.
Στην ελληνική πρωτεύουσα, η ατζέντα θα είναι πυκνή και θα επικεντρωθεί στην αμυντική συνεργασία, την περιφερειακή ασφάλεια, την ενέργεια και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ αναμένεται να συζητηθούν και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ
Κεντρικό γεγονός της επίσκεψης θα είναι ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος ΗΠΑ–Ελλάδας, με τον Μάρκο Ρούμπιο να ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπείας.
Ο Στρατηγικός Διάλογος αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο μέσα από το οποίο Αθήνα και Ουάσιγκτον συζητούν το σύνολο των διμερών σχέσεων και των περιφερειακών εξελίξεων. Η αμερικανική πλευρά έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στην άμυνα, την περιφερειακή σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Η παρουσία του ίδιου του Ρούμπιο στην Αθήνα προσδίδει αυξημένο πολιτικό βάρος στις συνομιλίες, καθώς πρόκειται για την πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα με την ιδιότητα του υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Συνάντηση με Γεραπετρίτη και κοινές δηλώσεις
Ο Μάρκο Ρούμπιο θα συναντηθεί με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, με τους δύο υπουργούς να πραγματοποιούν στη συνέχεια κοινές δηλώσεις.
Οι δύο πλευρές αναμένεται να κάνουν συνολική αποτίμηση της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας–ΗΠΑ, αλλά και να εξετάσουν τα επόμενα βήματα σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Στο τραπέζι θα βρεθούν η αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια, οι περιφερειακές κρίσεις και η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι δύο υπουργοί έχουν ήδη διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας το προηγούμενο διάστημα, ενώ η νέα συνάντηση γίνεται σε μια περίοδο αυξημένης κινητικότητας στην περιοχή.
Στο τραπέζι και τα ελληνοτουρκικά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, οι οποίες αναμένεται να αποτελέσουν μέρος της ευρύτερης συζήτησης για την περιφερειακή ασφάλεια. Η Αθήνα αναμένεται να παρουσιάσει στην αμερικανική πλευρά τις θέσεις της για τις τελευταίες εξελίξεις στις σχέσεις με την Άγκυρα και για την κατάσταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί τη θέση ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία πρέπει να παραμένουν ανοικτοί, αλλά παράλληλα υπογραμμίζει ότι ζητήματα κυριαρχίας δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η αμερικανική πλευρά, από την πλευρά της, αποδίδει διαχρονικά ιδιαίτερη σημασία στη διατήρηση της σταθερότητας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ σε μία γεωπολιτικά ευαίσθητη περιοχή.
Άμυνα και αμερικανική παρουσία στην Ελλάδα
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών θα αφορά την ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία.
Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, οι εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται από τις αμερικανικές δυνάμεις στην Ελλάδα και η περαιτέρω ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας αποτελούν σταθερούς πυλώνες των σχέσεων Αθήνας–Ουάσιγκτον.
Η Ελλάδα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της γεωγραφικής της θέσης, της παρουσίας της στο νοτιοανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ και της δυνατότητας υποστήριξης επιχειρήσεων στην ευρύτερη περιοχή.
Οι εξελίξεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο προσδίδουν επιπλέον βάρος στο σκέλος της ασφάλειας.
Η ενέργεια στο επίκεντρο
Ιδιαίτερα ψηλά στην ατζέντα βρίσκεται και η ενεργειακή ασφάλεια. Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως σημαντικό κόμβο για τη μεταφορά ενέργειας προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με ιδιαίτερη σημασία στις υποδομές LNG, στους αγωγούς και στις ενεργειακές διασυνδέσεις.
Στις συνομιλίες αναμένεται να εξεταστεί ο ρόλος της Ελλάδας στη διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων ενέργειας, καθώς και η ενίσχυση των περιφερειακών διασυνδέσεων.
Στο ευρύτερο ενεργειακό σκέλος εντάσσονται και οι εξελίξεις γύρω από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα ως ενεργειακή πύλη προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Ασφάλεια και καταπολέμηση της τρομοκρατίας
Στον Στρατηγικό Διάλογο αναμένεται να εξεταστούν και ζητήματα που συνδέονται με την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και τη συνεργασία των υπηρεσιών ασφαλείας.
Η ανταλλαγή πληροφοριών, η ασφάλεια των συνόρων, οι μετακινήσεις προσώπων και η αντιμετώπιση οργανωμένων εγκληματικών δικτύων αποτελούν πεδία στα οποία Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει συνεργασία τα προηγούμενα χρόνια.
Το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον επικεντρώνεται ιδιαίτερα στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις δημιουργούν νέα δεδομένα για τις ευρωπαϊκές και αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας.
Η συνάντηση με Κυριάκο Μητσοτάκη
Στο πρόγραμμα του Μάρκο Ρούμπιο περιλαμβάνεται και συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Οι δύο πλευρές αναμένεται να συζητήσουν το σύνολο των στρατηγικών σχέσεων Ελλάδας–ΗΠΑ, με έμφαση στην άμυνα, την ενέργεια και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Η συνάντηση αναμένεται επίσης να δώσει την ευκαιρία στην ελληνική πλευρά να θέσει απευθείας στην αμερικανική ηγεσία τις θέσεις της για την Ανατολική Μεσόγειο και τις σχέσεις με την Τουρκία.
Το ακριβές πρόγραμμα των επαφών εξακολουθεί να διαμορφώνεται, με τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό να τοποθετείται πριν από την αναχώρηση του Αμερικανού υπουργού από την Ελλάδα.
Μία επίσκεψη με ουσιαστικό περιεχόμενο
Η άφιξη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα δεν αποτελεί μία τυπική διπλωματική επίσκεψη. Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ισορροπίες μεταβάλλονται, οι ενεργειακές διαδρομές επανασχεδιάζονται και η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του γεωπολιτικού ενδιαφέροντος.
Για Αθήνα και Ουάσιγκτον, οι συζητήσεις της επόμενης εβδομάδας αναμένεται να αποτελέσουν ένα ακόμη βήμα στην εμβάθυνση της συνεργασίας, με άμυνα, ενέργεια, ασφάλεια και ελληνοτουρκικές σχέσεις να βρίσκονται στον πυρήνα της ατζέντας.
