Τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύει να επιχειρήσει την επιστροφή του στις εθνικές εκλογές αναμένεται να ανακοινώσει τη Δευτέρα ο Ηλίας Κασιδιάρης, λίγες ημέρες μετά την αποφυλάκισή του από τις φυλακές Δομοκού.
Η δικηγόρος του, Βάσω Πανταζή, δήλωσε στον ΣΚΑΪ ότι η πλευρά του πρώην στελέχους της Χρυσής Αυγής έχει καταλήξει σε συγκεκριμένο νομικό σχεδιασμό, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει τρόπος συμμετοχής του χωρίς να εμφανιστεί ως αρχηγός ή επικεφαλής νέου κόμματος.
Σύμφωνα με την ίδια, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη επαφές με εν ενεργεία αλλά και πρώην κοινοβουλευτικά στελέχη, ενώ οι τελικές λεπτομέρειες του σχεδίου αναμένεται να παρουσιαστούν τη Δευτέρα.
«Υπάρχει ήδη συνεργασία με βουλευτές»
Η Βάσω Πανταζή υποστήριξε ότι ο Ηλίας Κασιδιάρης προτίθεται να συνεργαστεί με υφιστάμενους κοινοβουλευτικούς παράγοντες και έκανε λόγο για βουλευτές όχι μόνο από τους Σπαρτιάτες αλλά και από άλλους χώρους της συντηρητικής δεξιάς.
Κατά την ίδια, τα συγκεκριμένα πρόσωπα έχουν ήδη οργανωθεί σε κομματικό σχηματισμό στον οποίο θεωρεί ότι ο Κασιδιάρης μπορεί να συμμετάσχει ως υποψήφιος.
ΠΑΣΟΚ κατά κυβέρνησης: «Ο Μπελέρης εκθειάζει τον Κασιδιάρη – Ο Μπεκίρης συναντά συνομιλητή του»
Η δικηγόρος του σημείωσε ακόμη ότι, εφόσον τελικά ληφθεί αυτή η απόφαση, ο ίδιος θα μπορούσε να ενταχθεί σε ψηφοδέλτιο μαζί με εν ενεργεία και πρώην βουλευτές.
Πρόκειται, πάντως, για ισχυρισμούς της υπεράσπισης. Μέχρι την επίσημη ανακοίνωση δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια ο συγκεκριμένος σχηματισμός, ούτε η πλήρης νομική δομή μέσω της οποίας σχεδιάζεται η συμμετοχή του.
Είχε ήδη προαναγγείλει ότι δεν θα είναι αρχηγός
Ο σχεδιασμός αυτός δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά.
Ήδη από τον Μάιο ο Κασιδιάρης είχε δηλώσει ότι σκόπευε να επιστρέψει στην πολιτική σκηνή μέσω νέου κομματικού σχηματισμού, διευκρινίζοντας όμως ότι δεν θα εμφανιζόταν ως πρόεδρος, επικεφαλής, γενικός γραμματέας ή ιδρυτής του.
Η συγκεκριμένη επιλογή συνδέεται άμεσα με το νομοθετικό πλαίσιο που θεσπίστηκε το 2023 και με τις αποφάσεις του Αρείου Πάγου που ακολούθησαν.
Μετά την αποφυλάκισή του στις 15 Σεπτεμβρίου, η συνήγορός του επανέλαβε ότι θεωρεί πως έχει βρεθεί νομική και πολιτική «φόρμουλα» για την επανεμφάνισή του στις κάλπες.
Το προηγούμενο του 2023
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι η εκλογική νομοθεσία δεν εξετάζει μόνο ποιος εμφανίζεται τυπικά ως πρόεδρος ενός κόμματος.
Με τις παρεμβάσεις του 2023, το άρθρο 32 του εκλογικού νόμου τροποποιήθηκε ώστε να μπορεί να εξετάζεται και ποιος αποτελεί την πραγματική ηγεσία ενός πολιτικού σχηματισμού, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Η διάσταση αυτή είχε βρεθεί στο επίκεντρο των αποφάσεων του Αρείου Πάγου για τις εκλογές του 2023.
Στην απόφαση 95/2023, ο Άρειος Πάγος απέρριψε τον τότε δηλωθέντα συνδυασμό «ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ», κρίνοντας μεταξύ άλλων ότι οι εμφανιζόμενοι ως ανεξάρτητοι υποψήφιοι καθοδηγούνταν από τον Ηλία Κασιδιάρη, τον οποίο χαρακτήριζε πραγματικό αρχηγό του σχηματισμού.
Ανάλογες αναφορές υπάρχουν και στην απόφαση του Αρείου Πάγου για τις ευρωεκλογές του 2024, όπου το δικαστήριο παρέπεμπε τόσο στο άρθρο 32 του π.δ. 26/2012 όσο και στις προηγούμενες αποφάσεις για τον ρόλο της πραγματικής ηγεσίας ενός κόμματος.
Κυβέρνηση: Δεν σχεδιάζεται νέα νομοθετική παρέμβαση
Η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει τις τελευταίες ημέρες ότι δεν προτίθεται, τουλάχιστον επί του παρόντος, να προχωρήσει σε νέα νομοθετική ρύθμιση ειδικά για την περίπτωση Κασιδιάρη.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει παραπέμψει στο ήδη υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και στον ρόλο του Αρείου Πάγου, επισημαίνοντας ότι το αν ένας πολιτικός σχηματισμός πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής στις εκλογές κρίνεται από το ανώτατο δικαστήριο.
Αντίστοιχη θέση έχει εκφράσει και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο επίσης παραπέμπει στις προηγούμενες αποφάσεις του Αρείου Πάγου για την τυπική και πραγματική ηγεσία πολιτικών κομμάτων.
Η αποφυλάκιση και η επιστροφή στην πολιτική σκηνή
Ο Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίστηκε στις 15 Σεπτεμβρίου, μετά την έκτιση της ποινής που του είχε επιβληθεί στην υπόθεση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή. Κατά την έξοδό του από τις φυλακές Δομοκού δήλωσε ότι σκοπεύει να επιστρέψει ενεργά στην πολιτική δραστηριότητα.
Έκτοτε, το βασικό ερώτημα αφορά όχι την εκπεφρασμένη πρόθεσή του να εμπλακεί εκ νέου στην πολιτική, αλλά τη νομική μορφή που θα λάβει αυτή η συμμετοχή και το πώς θα αξιολογηθεί από τον Άρειο Πάγο όταν έρθει η ώρα της ανακήρυξης των συνδυασμών.
Η δικηγόρος του υποστηρίζει ότι ο ίδιος δεν έχει απολέσει το δικαίωμα του εκλέγεσθαι και ότι μπορεί να είναι υποψήφιος χωρίς να κατέχει θέση ηγεσίας σε κόμμα.
Το εάν αυτή η προσέγγιση είναι αρκετή για να ξεπεράσει τα κωλύματα που έχουν εφαρμοστεί στο παρελθόν δεν έχει κριθεί.
Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι ποιος πραγματικά ελέγχει τον σχηματισμό
Αυτό είναι και το σημείο που ενδέχεται να καθορίσει την επόμενη φάση.
Οι προηγούμενες αποφάσεις δείχνουν ότι ο δικαστικός έλεγχος μπορεί να μην περιοριστεί στην ονομαστική ηγεσία ή στο αν ο Κασιδιάρης εμφανίζεται τυπικά ως απλός υποψήφιος.
Το 2023 ο Άρειος Πάγος είχε εξετάσει τη συνολική λειτουργία του σχηματισμού, τις δημόσιες τοποθετήσεις, τη στελέχωση και το ποιος ασκούσε στην πράξη καθοδήγηση.
Επομένως, ακόμη και μετά την αυριανή ανακοίνωση, το ζήτημα δεν θα έχει κλείσει.
Θα έχει απλώς αποκαλυφθεί το σχέδιο με το οποίο η πλευρά Κασιδιάρη θεωρεί ότι μπορεί να συμμετάσχει στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Η τελική νομική απάντηση θα δοθεί όταν και εφόσον ο συγκεκριμένος σχηματισμός κατατεθεί προς ανακήρυξη και εξεταστεί από τον Άρειο Πάγο.