Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου βρίσκεται το τελευταίο (μεγάλο) διάστημα η εντυπωσιακή -και ταυτόχρονα άκρως απειλητική– άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, αλλά και παγκοσμίως.
Ειδικά στη Γηραιά Ήπειρο, η πρόσφατη νίκη του AfD στο Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας και στη Σαξονία-Ανχαλτ κι η άνοδος της απήχησής του στις δημοσκοπήσεις σε όλη τη Γερμανία μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλέσει.
Η άνοδος στη “γενέτειρα” του ναζισμού προστίθεται σε μια σειρά εκλογικών “επιτευγμάτων” της ακροδεξιάς σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά κυρίως στην κυριαρχία της ρητορικής της σε πλατιές λαϊκές μάζες.
Έκπληξη, ανησυχία, προβληματισμός…
Αυτή η άνοδος μιας ιδεολογίας που -θεωρητικά- είχε μπει στο “χρονοντούλαπο της Ιστορίας”, ακούμε να προκαλεί “έκπληξη”, “ανησυχία”, “προβληματισμό” κλπ στις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις: την Κεντροδεξιά και την Κεντροαριστερά.
Ουδείς, φυσικά, εξ αυτών των “έκπληκτων” και “προβληματισμένων” πολιτικών σχηματισμών δεν τολμάει να αναζητήσει τις δικές του ευθύνες για την αναχρονιστική παλινόρθωση αυτής της ανατριχιαστικής ιδεολογίας.
Ποιοι διαμόρφωσαν τις αιτίες;
Λες και δεν είναι η ίδια η πολιτική του νεο-φιλελευθερισμού, που οι εν λόγω πολιτικές δυνάμεις υπηρετούν πιστά, εκείνη που τροφοδοτεί τη “γοητεία” της ακροδεξιάς.
Μια πολιτική που κατακρεουργεί το κοινωνικό κράτος, συμπιέζει ασφυκτικά τα εισοδήματα προς χάριν των κερδών και φέρνει στα όρια της φτώχειας όλο και μεγαλύτερα τμήματα της της κοινωνίας.
Λες και δεν είναι η πολιτική του νεο-φιλελευθερισμού εμπνευστής και εκτελεστής πολεμικών σχεδιασμών και επεμβάσεων που προκαλούν μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές, στις οποίες αποδίδεται κυρίως η απήχηση της ακροδεξιάς.
Η υποβάθμιση της ζωής των πολιτών και η μαζική μετανάστευση σαφώς και φοβίζουν τις ευρωπαϊκές (και όχι μόνο) κοινωνίες, αναζωπυρώνοντας ακραίες ιδεολογίες. Η γενεσιουργός αιτία, όμως, είναι ξεκάθαρα η νεοφιλελεύθερη οικονομική πολιτικής που θέτει στο επίκεντρο τα κέρδη και στο περιθώριο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.
Κι η εφαρμογή αυτής της πολιτικής που τοποθετεί την ελεύθερη αγορά σε θέση “ιερού τοτέμ”, εξυπηρετήθηκε ακόμη κι από τη -λεγόμενη- Κεντροαριστερά (έστω και με ψήγματα δήθεν κοινωνικής ευαισθησίας…) ως αναγκαίο κακό.
Συνενοχή και ευθυνη
Ως εκ τούτου, οι πολιτικοί ταγοί ένθεν κακείθεν του πολιτικού φάσματος, όσο κι αν ξορκίζουν το απόλυτο κακό της ακροδεξιάς, όσο κι αν “εκπλήσσονται” για την απειλητική της επάνοδο, φέρουν βαριά ευθύνη και συνενοχή.
Αφενός, διότι με τη στήριξη ή ανοχή των πολέμων (σ.σ. ως μέσο ανατροφοδότησης του καπιταλισμού) δημιούργησαν στρατιές απελπισμένων. Αφετέρου, διότι με την οικονομική και (μη) κοινωνική πολιτική τους άφησαν τον Άνθρωπο βορά στο αδηφάγο τέρας των κερδών.