Έως την Παρασκευή αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων σε περισσότερους από 104 κτηνοτρόφους της Λέσβου, για περίπου 20.000 ζώα που θανατώθηκαν λόγω του αφθώδους πυρετού.
Την ανακοίνωση έκανε στη Βουλή ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Νάσου Ηλιόπουλου για τη διαχείριση της επιζωοτίας στο νησί.
Όπως ανέφερε, μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί συνολικά 7,464 εκατ. ευρώ στη Λέσβο για τα θανατωθέντα ζώα, την απώλεια εισοδήματος και τη στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, θα καταβληθεί αποζημίωση και για το υπόλοιπο 50% της απώλειας εισοδήματος του δεύτερου εξαμήνου του 2026.
Τα ποσά είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα.
Αποζημιώσεις για γάλα και ζωοτροφές
Σύμφωνα με τονυφυπουργό, έχει νομοθετηθεί ειδική αποζημίωση για το γάλα που δεν κατέστη δυνατό να διατεθεί, μέτρο που εφαρμόζεται για πρώτη φορά. Παράλληλα, στο τελικό βρίσκεται η Κοινή Υπουργική Απόφαση για τις ζωοτροφές.
Και οι δύο διαδικασίες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου.
Κεντρικός στόχος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παραμένει η εκρίζωση της νόσου, επεσήμανε ο Θανάσης Καββαδάς.
«Εμείς έχουμε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ολοκληρώσουμε την ιχνηλάτηση στο 100% το ταχύτερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην εκρίζωση της νόσου», τόνισε ο υφυπουργός.
Μέχρι σήμερα έχει ιχνηλατηθεί περισσότερο από το 80% των εκτροφών της Λέσβου, ενώ απομένουν περίπου 300 εκτροφές. Στο νησί επιχειρούν περισσότεροι από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι, με 23 ομάδες των δύο ατόμων να πραγματοποιούν δειγματοληψίες.
Ο ρόλος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας
Απαντώντας στην κριτική για την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο Θαν. Καββαδάς ξεκαθάρισε ότι το ΥΠΕΘΑ δεν υποκαθιστά το ΥΠΑΑΤ. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης διατηρεί την αποκλειστική ευθύνη για τη στρατηγική, τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις κτηνιατρικές αποφάσεις.
«Η επιλογή αυτή δεν αποτελεί παραδοχή αδυναμίας. Αντιθέτως, αποτελεί απόφαση ευθύνης», ανέφερε, εξηγώντας ότι κρίθηκε αναγκαία η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων της πολιτείας.
Το ΥΠΕΘΑ είχε διαθέσει εξαρχής 15 κτηνιάτρους στη Λέσβο, ενώ, με νέα νομοθετική διάταξη, ανώτατος αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων τέθηκε επικεφαλής του συντονισμού των επιχειρήσεων στο πεδίο.
Ο υφυπουργός σημείωσε ακόμη ότι διαφωνίες, ολιγωρίες και καθυστερήσεις σε τοπικό επίπεδο κατέστησαν ακόμη πιο αναγκαία τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση.
«Υγειονομικές βόμβες» οι μολυσμένες εκτροφές
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρόσφατη απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για την παύση των θανατώσεων και των ιχνηλατήσεων. Όπως ανέφερε, η απόφαση δημιουργεί σοβαρά προβλήματα και καθυστερήσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν τουλάχιστον 13 μολυσμένες εκτροφές στις οποίες δεν έχουν ληφθεί τα προβλεπόμενα από τον νόμο μέτρα, τις οποίες χαρακτήρισε «υγειονομικές βόμβες».
Ο Θαν. Καββαδάς ζήτησε από τον περιφερειάρχη και τους αντιπεριφερειάρχες την άμεση ανάκληση της απόφασης, ενώ η νομιμότητά της ελέγχεται από την αρμόδια επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου.
Μέτρα για τη φυλή προβάτων Λέσβου
Το ΥΠΑΑΤ έχει αναλάβει, παράλληλα, πρωτοβουλία για τη διασφάλιση του γενετικού υλικού και την επιβίωση της αυτόχθονης φυλής προβάτων της Λέσβου.
Έχει ξεκινήσει η διαδικασία από την Ένωση Κτηνοτρόφων Προβάτου Φυλής Λέσβου για τη συλλογή και κατάψυξη σπέρματος από κριούς. Παράλληλα, δύο συνεταιρισμοί συμμετέχουν στο πρόγραμμα του ΥΠΑΑΤ, με 86 εκτροφές και περίπου 22.000 πιστοποιημένα πρόβατα της φυλής Λέσβου.
Σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό, ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι εφαρμόζεται το εγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού και το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
«Η αντιμετώπιση μιας επιζωοτίας δεν μπορεί να υπαγορεύεται από πολιτικές σκοπιμότητες», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «τον πρώτο και τελευταίο λόγο τον έχουν οι επιστήμονες». Όπως ανέφερε, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται ανάλογα με την εξέλιξη της επιζωοτίας.
Οι ελλείψεις στις κτηνιατρικές υπηρεσίες
Για τη στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, ο υφυπουργος διευκρίνισε ότι το ΥΠΑΑΤ δεν είναι αρμόδιο για τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Η αρμοδιότητα ανήκει στο υπουργείο Εσωτερικών, ενώ η στελέχωση πραγματοποιείται κατόπιν αιτήματος του εκάστοτε φορέα.
Στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η οποία περιλαμβάνει τη Λέσβο, τη Λήμνο, τη Σάμο, την Ικαρία και τη Χίο, προβλέπονται 24 θέσεις κτηνιάτρων, ενώ σήμερα υπηρετούν 14 άτομα.
Τέλος, ανέφερε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης στη Λέσβο εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο ανάταξης της ελληνικής κτηνοτροφίας και στήριξης του πρωτογενούς τομέα που ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ.
Όπως είπε, το σχέδιο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, αφορολόγητο έως τις 20.000 ευρώ, φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο, ευνοϊκότερος ΦΠΑ σε λιπάσματα και ζωοτροφές, καθώς και το νέο σύστημα ευρωπαϊκών ενισχύσεων.
Παράλληλα, γνωστοπίησε ότι η κυβέρνηση θα διεκδικήσει πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους για την ανασύσταση των κοπαδιών που χάθηκαν, στο πλαίσιο συνολικού σχεδίου ανάταξης της κτηνοτροφίας. Για την υλοποίησή του απαιτείται συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συμμετοχή εκπροσώπων των κτηνοτρόφων.
«Απόλυτη προτεραιότητά μας είναι να ολοκληρώσουμε την εκρίζωση του αφθώδους πυρετού και να προετοιμάσουμε από τώρα την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας της Λέσβου», υπογράμμισε για ακόμη μια φορά ο Θανάσης Καββαδάς.