Αγωνία για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα στο νησί – Τι συζήτησαν οι εκπρόσωποι του αγροτικού και κτηνοτροφικού κόσμου με τον Νίκο Ανδρουλάκη στο Ηράκλειο. Σε μια περίοδο έντονης πίεσης για τον πρωτογενή τομέα, αγρότες και κτηνοτρόφοι της Κρήτης έθεσαν επί τάπητος τα προβλήματα που απειλούν τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους, κατά τη συνάντηση που είχαν σήμερα στο Ηράκλειο με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νίκο Ανδρουλάκη.
Το υψηλό κόστος παραγωγής, οι εκκρεμότητες στις αγροτικές ενισχύσεις, το ιδιοκτησιακό καθεστώς, οι δασικοί χάρτες και το Κτηματολόγιο συνθέτουν ένα δύσκολο σκηνικό για τους παραγωγούς του νησιού. Την ίδια ώρα, η σταδιακή εγκατάλειψη του επαγγέλματος από ανθρώπους που επί δεκαετίες εργάζονται στη γεωργία και την κτηνοτροφία προκαλεί προβληματισμό για το μέλλον της κρητικής υπαίθρου.
Στη συνάντηση, οι εκπρόσωποι του αγροτικού και κτηνοτροφικού κόσμου περιέγραψαν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους, κάνοντας λόγο για συσσωρευμένες υποχρεώσεις και αυξημένες δαπάνες που περιορίζουν σημαντικά το εισόδημά τους.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο κόστος των ζωοτροφών, το οποίο, όπως υποστηρίζουν οι κτηνοτρόφοι, είναι υψηλότερο στην Κρήτη σε σχέση με την ηπειρωτική χώρα. Παράλληλα, έθεσαν το ζήτημα των τιμών με τις οποίες διατίθενται τα προϊόντα τους στην αγορά, υποστηρίζοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν επαρκούν για να καλύψουν το συνολικό κόστος παραγωγής.
Περιγράφοντας την κατάσταση, έκαναν λόγο για έναν «άνισο αγώνα» σε σχέση με συναδέλφους τους στην ηπειρωτική Ελλάδα, καθώς το κόστος μεταφοράς και οι ιδιαιτερότητες της νησιωτικής παραγωγής δημιουργούν πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Το ιδιοκτησιακό παραμένει ανοιχτή πληγή
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τέθηκαν στη συνάντηση ήταν το ιδιοκτησιακό καθεστώς των αγροτικών και κτηνοτροφικών εκτάσεων. Οι παραγωγοί εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για τις εκτάσεις που εμφανίζονται ως δημόσιες στους δασικούς χάρτες, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δημιουργεί σημαντικά προβλήματα τόσο στην καθημερινή παραγωγική δραστηριότητα όσο και στη διαδικασία κτηματογράφησης.
Το θέμα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κρήτη, όπου η ιστορία χρήσης και κατοχής αγροτικών και βοσκοτοπικών εκτάσεων είναι ιδιαίτερα σύνθετη. Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεσμεύτηκε ότι το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό των αγροτοκτηνοτρόφων και θα επιδιώξει λύση στο ζήτημα, υπενθυμίζοντας ότι το κόμμα έχει καταθέσει σχετική τροπολογία από το 2023.
«Υπάρχει μεγάλη αγωνία και ταλαιπωρία. Το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται να δώσει λύση βάσει του νόμου που υπάρχει και την τροπολογία που είχαμε καταθέσει», ανέφερε.
Τα προβλήματα με ΟΣΔΕ και ενισχύσεις
Στη συζήτηση βρέθηκε και το ζήτημα της ενεργοποίησης των δικαιωμάτων και των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί με το σύστημα των αγροτικών ενισχύσεων. Οι εκκρεμότητες γύρω από το ΟΣΔΕ, σε συνδυασμό με τα ζητήματα που προκύπτουν από τους δασικούς χάρτες και το Κτηματολόγιο, δημιουργούν ένα σύνθετο πλέγμα δυσκολιών για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους.
Για τους παραγωγούς, οι διαδικασίες αυτές δεν αποτελούν απλώς μια γραφειοκρατική υποχρέωση. Συνδέονται άμεσα με τη δυνατότητα να συνεχίσουν να καλλιεργούν, να εκτρέφουν ζώα και να έχουν πρόσβαση στις ενισχύσεις που αποτελούν σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους.
«Πρέπει να ξαναζωντανέψει η ύπαιθρος»
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη δημογραφική διάσταση του προβλήματος. «Δεν μπορεί η Ελλάδα να είναι Αθήνα – Θεσσαλονίκη και 4-5 αστικά κέντρα. Πρέπει η ύπαιθρος να ξαναζωντανέψει», τόνισε ο Νίκος Ανδρουλάκης, σημειώνοντας ότι η εικόνα χωριών που αδειάζουν μετά τη δύση του ήλιου αποτελεί ένδειξη ενός ευρύτερου κοινωνικού προβλήματος.
Η διατήρηση της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας συνδέεται άμεσα με την παραμονή ανθρώπων στην περιφέρεια. Όταν οι παραγωγοί εγκαταλείπουν το επάγγελμά τους, δεν χάνεται μόνο μια οικονομική δραστηριότητα. Επηρεάζεται ολόκληρη η τοπική κοινωνία, από τα μικρά καταστήματα και τις υπηρεσίες μέχρι τη διατήρηση των ίδιων των χωριών.
Το νερό, το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, ένα θέμα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την Κρήτη. Η λειψυδρία και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δημιουργούν νέες ανάγκες για την αγροτική παραγωγή, ενώ η διαχείριση του νερού απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επενδύσεις σε υποδομές.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης υπογράμμισε την ανάγκη ο σχεδιασμός των έργων να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τις σημερινές ανάγκες αλλά και τις συνθήκες που αναμένεται να διαμορφωθούν τις επόμενες δεκαετίες. «Δεν μπορείς να σχεδιάζεις ένα έργο με τα σημερινά δεδομένα, ενώ θα πρέπει να απαντά για το 2040», ανέφερε χαρακτηριστικά.